III KO 41/12

Sąd Najwyższy2012-10-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaoszustwoprzywłaszczeniekodeks karnykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższygranice wznowieniazwiązek przestępstw

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego, uznając brak związku między przestępstwem popełnionym przez oskarżyciela posiłkowego a postępowaniem głównym.

Pełnomocnik T. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na wyrok skazujący P. Z. za posłużenie się podrobionymi dokumentami w celu uzyskania kredytu, który następnie stał się przedmiotem przestępstwa przypisanego T. G. Wnioskodawca argumentował, że skazanie P. Z. dowodzi popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem przeciwko T. G. i powinno wpłynąć na jego wyrok. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że przestępstwo P. Z. zostało popełnione przed wszczęciem postępowania przeciwko T. G., co wyklucza spełnienie przesłanki wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 kpk.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania karnego w sprawie T. G., skazanego za oszustwo i przywłaszczenie mienia. Wniosek oparto na wyroku skazującym P. Z. (oskarżyciela posiłkowego w sprawie T. G.) za wyłudzenie kredytu, który następnie stał się przedmiotem przestępstwa przypisanego T. G. Pełnomocnik T. G. argumentował, że skazanie P. Z. stanowi dowód popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem przeciwko T. G., co uzasadnia wznowienie i uchylenie obowiązku naprawienia szkody. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując na wadliwe założenie wnioskodawcy. Kluczową przesłanką wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 kpk jest popełnienie przestępstwa „w związku z postępowaniem”, co oznacza, że przestępstwo musi nastąpić w trakcie jego trwania. W tej sprawie przestępstwo P. Z. miało miejsce w 2003 r., podczas gdy postępowanie przeciwko T. G. wszczęto w 2007 r. Brak zatem wymaganego przez ustawę związku czasowego i procesowego. Sąd podkreślił, że sam fakt, iż przestępstwo jednej osoby umożliwiło uzyskanie mienia, które następnie stało się przedmiotem innego przestępstwa, nie jest wystarczający do wznowienia postępowania. W konsekwencji, wniosek został oddalony, a wnioskodawca obciążony kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok skazujący inną osobę za przestępstwo popełnione przed wszczęciem postępowania przeciwko wnioskodawcy nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 kpk, gdyż brak jest wymaganego przez ten przepis związku przestępstwa z postępowaniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przesłanka wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 kpk wymaga, aby przestępstwo zostało popełnione 'w związku z postępowaniem', co oznacza, że musi ono nastąpić w trakcie jego trwania. W tej sprawie przestępstwo oskarżyciela posiłkowego miało miejsce przed wszczęciem postępowania przeciwko skazanemu, co wyklucza spełnienie tej przesłanki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania prawomocnego orzeczenia)

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznaskazany/wnioskodawca
P. Z.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka wznowienia postępowania oparta na przestępstwie popełnionym w związku z postępowaniem, które ma być wznowione. Przestępstwo musi nastąpić w trakcie trwania postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 542 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 541 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przestępstwo przypisane P. Z. zostało popełnione przed wszczęciem postępowania przeciwko T. G., co wyklucza zastosowanie art. 540 § 1 pkt 1 kpk. Brak jest wymaganego przez prawo procesowe związku czasowego i procesowego między przestępstwem P. Z. a postępowaniem przeciwko T. G.

Odrzucone argumenty

Wyrok skazujący P. Z. za wyłudzenie kredytu stanowi dowód popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem przeciwko T. G. Istnieje związek między przestępstwem P. Z. a postępowaniem przeciwko T. G., który powinien skutkować wznowieniem postępowania i uchyleniem obowiązku naprawienia szkody.

Godne uwagi sformułowania

Nie chodzi zatem o jakikolwiek związek między przestępstwem przypisanym skazanemu a przestępstwami innych osób, ani nawet taki związek, jak w tej sprawie, że przestępstwo innej osoby umożliwiło uzyskanie mienia, które następnie stało się przedmiotem kolejnego przestępstwa, ale o związek między postępowaniem, a przestępstwem, którego dopuszczono się w jego toku. Przestępstwa 'w związku z postępowaniem' można dopuścić się dopiero wtedy, gdy to postępowanie już się toczy.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Dołhy

członek

Michał Laskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przesłanki wznowienia postępowania karnego z art. 540 § 1 pkt 1 kpk, w szczególności wymogu związku przestępstwa z postępowaniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie przestępstwo rzekomo umożliwiające popełnienie innego przestępstwa miało miejsce przed wszczęciem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną wykładnię przesłanki wznowienia postępowania karnego, która często bywa nadużywana.

Kiedy wyrok skazujący inną osobę otwiera drzwi do wznowienia postępowania karnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 41/12
POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Józef Dołhy
‎
SSN Michał Laskowski
w sprawie T. G.
‎
skazanego z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 294 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika wnioskodawcy T. G.
‎
w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie Sądu Okręgowego, zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 10 grudnia 2009r.
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić wniosek o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego sygn. akt XIV K 85/08,
2. obciążyć wnioskodawcę T. G. kosztami postępowania w przedmiocie wznowienia.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009 r. w sprawie sygn. akt XIV K 85/08 skazał T. G. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby oraz grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 100 zł każda, za to, że jako prezes spółki G. B. S.A. działając w  celu osiągnięcia korzyści majątkowej  doprowadził P. Z. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że wprowadził pokrzywdzonego w błąd  codo zamiaru przeniesienia na niego własności  domu położonego przy ul. K. 3, będącego w dyspozycji spółki, po czym dokonał przywłaszczenie kwoty 400.264,38 zł, uzyskanej przez P. Z. w drodze zaciągnięcia kredytu udzielonego przez GE Money Bank mieszkaniowy na podstawie umowy z dnia 25 lipca 2003 r. z przeznaczeniem na zakup tej nieruchomości, która to kwota została wpłacona na konto w/w spółki tytułem zapłaty części ceny zakupu, który to  czyn został zakwalifikowany jako przestępstwo o znamionach określonych w art. 286 § 1 kk w zb. z art. 294 § 1 kk, przy czym na podstawie art. 46 § 1 kk Sąd nałożył na skazanego obowiązek naprawienia szkody na rzecz oskarżyciela posiłkowego P. Z.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny orzeczeniem z dnia 10 grudnia 2009 r.
Obecnie pełnomocnik T. G. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego sygn. akt XIV K 85/08.  Jako podstawę wniosku powołano przepis art. 540 § 1 pkt 1 kpk i art. 542 § 1 kpk, a jako przesłankę wznowienia -  wskazano wyrok Sądu Rejonowego z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie II K 199/09, którym to wyrokiem P. Z., będący oskarżycielem posiłkowym w sprawie przeciwko T. G. – został skazany za posłużenie się podrobionymi dokumentami w celu uzyskania kredytu, którego kwota stanowiła następnie przedmiot przestępstwa w niniejszej sprawie.
Zdaniem autora wniosku, istnieje związek między przestępstwem przypisanym oskarżycielowi posiłkowemu P. Z. przez Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie II K 199/09 oraz postępowaniem jakie toczyło się w tej sprawie przeciwko T. G. W tej sytuacji, w przekonaniu skarżącego, powinno dojść do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie i uchylenia wyroków sądów obu instancji w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody na rzecz P. Z. oraz ponownego rozstrzygania tej kwestii. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy, powołany wyrok Sądu Rejonowego w sprawie przeciwko P. Z. stanowi, zgodnie z art. 541 § 1 kpk potwierdzenie tego, że w związku z postępowaniem w sprawie T. G. dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, iż mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek pełnomocnika T. G. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego sygn. akt XIV K 85/08 okazał się niezasadny, a przedstawione w nim wywody nie zasługiwały na uwzględnienie. Całkowicie wadliwe było podstawowe założenie zaprezentowane we wniosku, będące próbą wykazania, że przestępstwo przypisane P. Z. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie II K 199/09 – spełnia kryterium wskazane w przepisie art. 540 § 1 pkt 1 kpk. Przewidziana w tym przepisie podstawa wznowienia postępowania oparta jest na przesłance przestępstwa jakiego dopuszczono się w związku z postępowaniem prowadzonym przeciwko skazanemu występującemu z wnioskiem o jego wznowienie. Nie chodzi zatem o jakikolwiek związek między przestępstwem przypisanym skazanemu a przestępstwami innych osób, ani nawet taki związek, jak w tej sprawie, że przestępstwo innej osoby umożliwiło uzyskanie mienia, które następnie stało się przedmiotem kolejnego przestępstwa, ale o związek między postępowaniem, a przestępstwem, którego dopuszczono się w jego toku. Nie może budzić wątpliwości, że przestępstwa „w związku z postępowaniem” można dopuścić się dopiero wtedy, gdy to postępowanie już się toczy. Kolejne wymaganie ustawowe, tj. wykazanie wpływu popełnionego przestępstwa na treść orzeczenia, aktualizuje się jedynie wtedy, gdy wykaże się zarówno sam fakt popełnienia przestępstwa stwierdzony w sposób określony w art. 541 § 1 i 2 kpk, jak i jego związek z postępowaniem, które ma być wznowione.
W niniejszej sprawie nie znajduje żadnego potwierdzenia teza autora wniosku o istnieniu związku -  w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 1 kpk - między przestępstwem przypisanym P. Z. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawie II K 199/09, a postępowaniem prowadzonym w sprawie T. G. i zakończonej wyrokiem skazującym Sądu Okręgowego z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt XIV K 85/08, utrzymanym w mocy przez Sąd Apelacyjny. Przestępstwo, którego dopuścił się P. Z. i za które został prawomocnie skazany, zostało popełnione – według poczynionych ustaleń – w dniu 8 lipca 2003 r., a więc znacznie wcześniej zanim wszczęto postępowanie w sprawie niniejszej przeciwko T. G. To ostatnie zostało rozpoczęte na skutek zawiadomienia złożonego przez P. Z. w dniu  4 lipca 2007 r., a zakończyło się w dniu 10 grudnia 2009 r. wyrokiem Sądu Apelacyjnego sygn. II AKa 252/09.
W tych warunkach nie sposób było przyjąć, że przestępstwa popełnionego w dniu 8 lipca 2003 r., dopuszczono się w związku, jakiego wymaga przepis art. 540 § 1 kpk, z postępowaniem toczącym się w okresie od dnia 4 lipca 2007 r. do dnia 10 grudnia 2009 r., a tym samym, nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania wskazana we wniosku pełnomocnika T. G. Istniejąca relacja, na którą powoływano się uzasadnieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia, dotyczy jedynie wysokości kwoty odpowiadającej wartości przedmiotu czynności wykonawczych obu przestępstw i nie statuuje związku określonego w w/w przepisie ustawy procesowej.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI