III KO 400/13

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2013-09-12
SAOSKarneodpowiedzialność Skarbu PaństwaWysokaokręgowy
aresztowanieodszkodowaniezadośćuczynienieniesłuszne aresztowanierekompensatakara grzywnykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, uznając, że okres aresztowania został zaliczony na poczet orzeczonej grzywny, co stanowi rekompensatę szkody.

Wnioskodawca M. M. domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 130 000 zł za niesłuszne, jego zdaniem, tymczasowe aresztowanie. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych. Kluczowe było ustalenie, że okres aresztowania został w całości zaliczony na poczet orzeczonej grzywny, co zgodnie z przepisami stanowi rekompensatę za poniesioną szkodę lub krzywdę, nawet jeśli aresztowanie byłoby uznane za niesłuszne.

Sprawa dotyczyła wniosku M. M. o odszkodowanie i zadośćuczynienie w łącznej kwocie 130 000 zł za okres około 3-miesięcznego tymczasowego aresztowania, które zdaniem wnioskodawcy było niesłuszne. Wnioskodawca argumentował, że sąd mógł zastosować łagodniejsze środki zapobiegawcze, takie jak dozór policji czy zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej. Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając wniosek, odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, które podkreślają, że odpowiedzialność Skarbu Państwa za niewątpliwie niesłuszne aresztowanie wchodzi w grę tylko wtedy, gdy osoba pozbawiona wolności rzeczywiście poniosła szkodę lub doznała krzywdy, która nie została zrekompensowana. Jako formę rekompensaty uznaje się zaliczenie okresu tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary (nie tylko pozbawienia wolności) lub grzywny, zgodnie z art. 63 § 1 kk i art. 417 kpk. W analizowanej sprawie, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza, M. M. został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a na poczet orzeczonej grzywny (66 stawek dziennych po 20 zł) zaliczono w całości okres jego tymczasowego aresztowania. W związku z tym, sąd uznał, że wszelka szkoda lub krzywda została zrekompensowana, co czyni wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie bezzasadnym, niezależnie od oceny, czy aresztowanie było „niewątpliwie niesłuszne”. W konsekwencji, żądanie wnioskodawcy zostało oddalone, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres tymczasowego aresztowania zaliczony na poczet orzeczonej grzywny stanowi rekompensatę szkody lub krzywdy, co wyklucza możliwość zasądzenia dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo SN i SA, zgodnie z którym zaliczenie okresu aresztowania na poczet kary lub grzywny jest formą rekompensaty. Nawet jeśli aresztowanie byłoby uznane za niesłuszne, zrekompensowana szkoda lub krzywda wyklucza dalsze roszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 552 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 554 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 197 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 71 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

Okres tymczasowego aresztowania zalicza się na poczet orzeczonej kary.

k.p.k. art. 417

Kodeks postępowania karnego

Okres tymczasowego aresztowania zalicza się na poczet orzeczonej kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres tymczasowego aresztowania został zaliczony na poczet orzeczonej grzywny, co stanowi rekompensatę szkody. Zaliczenie okresu aresztowania na poczet kary lub grzywny wyklucza możliwość zasądzenia dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia.

Odrzucone argumenty

Tymczasowe aresztowanie było niesłuszne, ponieważ sąd mógł zastosować łagodniejsze środki zapobiegawcze. Wnioskodawca poniósł szkodę i krzywdę w związku z okresem tymczasowego aresztowania.

Godne uwagi sformułowania

Rozważając problematykę odpowiedzialności Skarbu Państwa z tego tytułu (niewątpliwie niesłusznego aresztowania – przyp. SO), trzeba zwrócić uwagę na to, że wchodzi ona grę tylko wówczas, gdy osoba pozbawiona wolności w tym trybie rzeczywiście poniosła szkodę lub doznała krzywdy, która nie została zrekompensowana. Szkoda zostanie zrekompensowana w tych wszystkich wypadkach, gdy okres tymczasowego aresztowania zostanie zaliczony na poczet kary (nie tylko pozbawienia wolności) w tej sprawie, w której tymczasowe aresztowanie było stosowane lub w innej sprawie, na podstawie art. 63 § 1 kk i art. 417 kpk.

Skład orzekający

Beata Górszczyk

przewodniczący

Anna Wójcik

sprawozdawca

Artur Szymański

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w sytuacji, gdy okres aresztowania został zaliczony na poczet orzeczonej kary lub grzywny."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy okres aresztowania został w całości zaliczony na poczet kary lub grzywny. Nie dotyczy przypadków częściowego zaliczenia lub braku zaliczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących odszkodowania za tymczasowe aresztowanie i wyjaśnia, kiedy takie odszkodowanie nie przysługuje, co jest istotne dla osób poszkodowanych i prawników.

Czy za niesłuszne aresztowanie należy się odszkodowanie, jeśli okres ten zaliczono na poczet grzywny?

Dane finansowe

WPS: 130 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ko 400/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Krakowie w Wydziale III Karnym w składzie : Przewodniczący : Sędziowie : SSO Beata Górszczyk SSO Anna Wójcik (spr.) SSO Artur Szymański Protokolant : sek. sąd. Paweł Furman w obecności Prokuratora Prokuratury Okręgowej : Jana Nowaka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu: 12 września 2013 r. sprawy z wniosku M. M. syna M. i H. , ur. (...) w K. . o odszkodowanie i zadośćuczynienia na podstawie art. 552 § 4 kpk oraz art. 554 § 2 kpk I. oddala żądanie wnioskodawcy; II. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt III Ko 400/13 UZASADNIENIE wyroku z dnia 12 września 2013 r. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 31 października 2011 r., sygn. akt II K 331/10/P M. M. uznano za winnego popełnienia przestępstwa z art. 197 § 2 kk i art. 200 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk i wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat. Równocześnie w oparciu o art. 71 § 1 kk wymienionemu wymierzono grzywnę w wysokości 66 stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna stawka jest równoważna kwocie 20 złotych, przy czym na poczet orzeczonej grzywny zaliczono M. M. okres rzeczywistego pozbawienia wolności w niniejszej sprawie od dnia 1 stycznia 2010 r. do 24 marca 2010 r. Wnioskodawca M. M. złożył wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie w łącznej kwocie 130 000 zł za około 3 – miesięczny okres aresztowania podnosząc, że było ono niesłuszne, gdyż – jego zdaniem – sąd od pierwszej chwili mógł zastosować dozór policji i zakaz zbliżania się do pokrzywdzonej. Rozpoznając niniejsza sprawę rozważono, co następuje. Przed dokonaniem oceny, czy tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy w powyższej sprawie było istotnie niewątpliwe niesłuszne w rozumieniu art. 552 § 4 kpk , należy w pierwszej kolejności stwierdzić, czy w wypadku M. M. doszło do zaistnienia szkody lub krzywdy w związku z zastosowaniem tego środka zapobiegawczego. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 września 1999 r. I KZP 27/99 (OSN KW 1999/11-12/72) głosi: „Rozważając problematykę odpowiedzialności Skarbu Państwa z tego tytułu (niewątpliwie niesłusznego aresztowania – przyp. SO), trzeba zwrócić uwagę na to, że wchodzi ona grę tylko wówczas, gdy osoba pozbawiona wolności w tym trybie rzeczywiście poniosła szkodę lub doznała krzywdy, która nie została zrekompensowana. Stanowi to samodzielną i niezależną przesłankę takiej odpowiedzialności. Szkoda zostanie zrekompensowana w tych wszystkich wypadkach, gdy okres tymczasowego aresztowania zostanie zaliczony na poczet kary (nie tylko pozbawienia wolności) w tej sprawie, w której tymczasowe aresztowanie było stosowane lub w innej sprawie, na podstawie art. 63 § 1 kk i art. 417 kpk ” (podobnie – postanowienie SA w Katowicach z 29.04.2004, II Aka 540/03, KZS 2004/9/22). Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie również w innych orzeczeniach. „Ustalenie, że tymczasowe aresztowanie było niewątpliwie niesłuszne, nie jest jednak wystarczającą przesłanką dla zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia z tego tytułu. Trzeba bowiem pamiętać, że odszkodowanie należy się tylko za okres faktycznego pozbawienia wolności, którego dana osoba nie powinna była odbyć” (wyrok SN z 27.05.2002, II KKN 218/00, LEX nr 53918). „Zadośćuczynienie bądź odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie należy się nie dlatego, że zapadło postanowienie o stosowaniu tymczasowego aresztowania oskarżonego, ale za faktyczne pozbawienie oskarżonego wolności, którego nie powinien odcierpieć. Jeśli więc okres tymczasowego aresztowania oskarżonego, następnie uniewinnionego, zaliczono na poczet kary wymierzonej mu w innej sprawie, to odszkodowanie mu się nie należy” (wyrok SA w Krakowie z 8.06.2004, II Aka 117/04, KZS 2004/7-8/61). Treść powołanego na wstępie wyroku wskazuje, że w niniejszej sprawie wnioskodawca M. M. został skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, przy czym równocześnie wymierzono mu grzywnę, na poczet której został w całości zaliczony okres tymczasowego aresztowania wymienionego. W świetle powyższego bezprzedmiotowym jest dokonywanie oceny, czy tymczasowe aresztowanie wnioskodawcy można uznać za niewątpliwie niesłuszne, gdyż nawet w takim wypadku należałoby przyjąć, że ewentualna szkoda została zrekompensowana oraz że tak odszkodowanie jak i zadośćuczynienie mu się nie należy. Z przytoczonych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie powołanego przepisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI