III KO 40/16

Sąd Najwyższy2016-06-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalnościŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądukonflikt interesówsędziowieprywatny akt oskarżeniaart. 212 k.k.art. 216 k.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie i zniewagę do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony i jego rodzina pełnią funkcje sędziowskie w sądzie właściwym.

Sąd Rejonowy w Zamościu zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zniesławienia i zniewagi (art. 212 i 216 k.k.) do innego sądu. Powodem była sytuacja, w której oskarżony, jego żona oraz teść pełnili lub pełnią funkcje sędziowskie w sądach właściwych dla tej sprawy, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę eliminowania wątpliwości co do obiektywizmu orzekania dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Do Sądu Rejonowego w Zamościu wpłynął prywatny akt oskarżenia przeciwko A. B. o popełnienie przestępstw z art. 212 k.k. (zniesławienie) i 216 k.k. (zniewaga). Sąd Rejonowy w Zamościu, postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi rejonowemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnienie wniosku wskazywało, że oskarżony A. B. jest sędzią Sądu Rejonowego w Zamościu, jego żona również jest sędzią w tym sądzie, a teść oskarżonego był Prezesem Sądu Okręgowego w Zamościu. W ocenie Sądu Rejonowego, taka sytuacja mogła wywołać wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego orzekania. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślono, że wskazane przez Sąd Rejonowy okoliczności mogą istotnie wywołać wątpliwość co do istnienia warunków do bezstronnego i obiektywnego orzekania. Sąd Najwyższy stwierdził, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania sytuacji, w których powstaje taka wątpliwość, nawet jeśli nie ma realnego zagrożenia dla obiektywizmu. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji zachodzi potrzeba przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez sąd niższej instancji okoliczności (pokrewieństwo i powinowactwo oskarżonego z sędziami orzekającymi w sądach właściwych) mogą budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu orzekania. Dla dobra wymiaru sprawiedliwości należy eliminować takie sytuacje, nawet jeśli nie ma pewności co do realnego zagrożenia dla obiektywizmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaoskarżony
R. M.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 212

Kodeks karny

k.k. art. 216

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności wskazujące na pokrewieństwo i powinowactwo oskarżonego z sędziami orzekającymi w sądach właściwych mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania sytuacji, w których powstaje wątpliwość co do obiektywizmu orzekania.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wątpliwość co do istnienia warunków do bezstronnego i obiektywnego orzekania eliminowania stanu, w którym powstanie taka wątpliwość

Skład orzekający

Józef Dołhy

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na potencjalny konflikt interesów lub wątpliwości co do bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rodzinnych powiązań z wymiarem sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest transparentność i unikanie pozorów braku bezstronności w sądownictwie, nawet jeśli nie ma dowodów na faktyczne stronnicze orzekanie.

Sędzia sądzi sprawę, w której oskarżony i jego rodzina to sędziowie – Sąd Najwyższy reaguje.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 40/16
POSTANOWIENIE
Dnia 22 czerwca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy
w sprawie
A. B.,
oskarżonego o przestępstwo z art. 212 k.k. i 216 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 22 czerwca 2016 roku,
wniosku Sądu Rejonowego w Zamościu
z dnia 24 maja 2016 r. (II K 165/16)
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę II K 165/16 Sądu Rejonowego w Zamościu do rozpoznania równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w Zamościu złożono prywatny akt oskarżenia, przeciwko A. B., o popełnienie przestępstwa z art. 212 k.k. i ar 216 k.k.
Postanowieniem z dnia 24 maja 2016 roku (II K 165/16) Sąd Rejonowy w Zamościu, działając na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy A. B. do rozpoznania innemu równorzędnemu Sądowi Rejonowemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wniosku Sąd podniósł, że A. B., przeciwko któremu R. M.  skierował prywatny akt oskarżenia oraz żona oskarżonego są Sędziami Sądu Rejonowego w Zamościu, zaś teść oskarżonego był Prezesem Sądu Okręgowego w Zamościu. W tej sytuacji, w ocenie Sądu dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sprawę rozpoznał inny, równorzędny Sąd Rejonowy, niepodlegający Sądowi Okręgowemu w Zamościu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego w Zamościu zasługuje na uwzględnienie.
Nie budzi wątpliwości, że wskazane przez Sąd Rejonowy w Zamościu uwarunkowania, mogą istotnie wywołać wątpliwość, co do istnienia warunków do bezstronnego i obiektywnego orzekania. Niezależnie od realności zagrożenia dla obiektywizmu orzekania w danej sprawie przez Sąd właściwy, należy stwierdzić, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania stanu, w którym powstanie taka wątpliwość.
Z tych względów zachodzi potrzeba odstąpienia od ogólnej zasady właściwości sądu (art. 37 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI