III KO 39/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na konflikt interesów, gdzie Prezes Sądu Rejonowego był stroną postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi. Powodem wniosku była sytuacja, w której Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja, mimo że Prezes sprawuje jedynie nadzór administracyjny, stwarza pozory braku obiektywizmu i może wpływać na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości, dlatego przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie z dnia 24 marca 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy, w której pełnomocnik pokrzywdzonego złożył zażalenie na postanowienie Prokuratora o umorzeniu śledztwa. Sytuacja procesowa była nietypowa, ponieważ pokrzywdzonego w tej sprawie reprezentował Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy. Argumentowano, że nawet jeśli Prezes sądu sprawuje jedynie nadzór administracyjny, a sędziowie są niezawiśli, to fakt, iż sędziowie danego sądu mieliby rozpoznawać środek odwoławczy wniesiony przez ich przełożonego administracyjnego, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i wpływać negatywnie na zewnętrzne postrzeganie wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka sytuacja stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż sędziowie administracyjnie podlegli prezesowi sądu mieliby rozpoznawać środek odwoławczy wniesiony przez tego prezesa, może stwarzać pozory braku obiektywizmu i wpływać negatywnie na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości, co uzasadnia przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie | instytucja | wnioskodawca |
| Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie | instytucja | pokrzywdzony (reprezentowany) |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej Lublin – Północ w Lublinie | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie przygotowawcze |
| pełnomocnik pokrzywdzonego | inne | pełnomocnik |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis art. 37 k.p.k. daje możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Tylko więc szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, pozwalają na skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 51 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja, w której Prezes Sądu Rejonowego jest stroną postępowania i wnosi środek odwoławczy, stwarza pozory braku obiektywizmu i może wpływać na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w sytuacji potencjalnego konfliktu interesów.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości stwarzałby możliwość wyrażania w zewnętrznym odbiorze funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości opinii o tym, że to nie tylko względy merytoryczne mogły zadecydować o określonym rozstrzygnięciu sprawy
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na konflikt interesów związany z udziałem Prezesa sądu w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie stroną jest Prezes sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna, ale i pozorna niezawisłość sędziowska oraz jak sądy dbają o wizerunek wymiaru sprawiedliwości, nawet w pozornie rutynowych kwestiach proceduralnych.
“Czy Prezes sądu może być stroną w sprawie rozpoznawanej przez swoich podwładnych? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KO 39/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 16 czerwca 2015 r. wniosku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III Kp 216/15, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III Kp 216/15, Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie, na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy III Kp 216/15, z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin – Północ w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2014 roku w sprawie […] o umorzeniu śledztwa, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzony Sąd reprezentuje w sprawie Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, który wniósł za pośrednictwem pełnomocnika zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa, a sądem właściwym do rozpoznania zażalenia jest właśnie Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Tylko więc szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, pozwalają na skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k. Taka szczególna sytuacja w omawianym przypadku zaistniała, co czyni koniecznym skorzystanie z określonej w art. 37 k.p.k. instytucji procesowej. Mieć należy bowiem na względzie fakt, że pokrzywdzony sąd reprezentuje Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie (art. 51 § 1 k.p.k.) i to właśnie ustanowiony przez ten organ pełnomocnik jest autorem wniesionego zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin – Północ w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2014 roku w sprawie […] o umorzeniu śledztwa. Prezes sądu sprawuje wprawdzie jedynie administracyjny nadzór nad sędziami, a sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, ale nawet taka "zależność" – jak już wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego – jest wystarczającym powodem, aby sędziowie administracyjnie podlegli prezesowi sądu nie rozpoznawali sporządzonych przez niego w postępowaniu karnym środków odwoławczych. Taki układ procesowy stwarzałby możliwość wyrażania w zewnętrznym odbiorze funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości opinii o tym, że to nie tylko względy merytoryczne mogły zadecydować o określonym rozstrzygnięciu sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., IV KO 39/13, LEX nr 1321761) . Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI