III KO 38/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sędziów sądu pierwotnego.
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.) do innego sądu. Oskarżyciel prywatny A. A. zarzucił sędziemu W.Ż. zniesławienie podczas rozprawy. Sąd wnioskujący wskazał, że oskarżyciel wytoczył liczne powództwa i akty oskarżenia przeciwko wielu sędziom tego sądu, a także sprawa dotyczy zachowania sędziego Sądu Apelacyjnego, z którym wyłączeni sędziowie utrzymują relacje służbowe lub koleżeńskie. Sąd Najwyższy uznał, że te okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w M.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy karnej o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła oskarżonego W.Ż., który jako sędzia Sądu Okręgowego w K. miał zniesławić oskarżyciela prywatnego A. A. podczas rozprawy, wydając polecenie jego wylegitymowania i odczytując jego dane osobowe. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżyciel prywatny wytoczył wiele postępowań cywilnych i karnych przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w K., a także sprawa dotyczy zachowania sędziego Sądu Apelacyjnego, z którym wyłączeni sędziowie utrzymują relacje. Sąd Najwyższy podkreślił, że przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym i może nastąpić tylko w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, okoliczności wskazane przez Sąd Rejonowy, w tym liczne postępowania inicjowane przez oskarżyciela przeciwko sędziom sądu właściwego oraz relacje służbowe i koleżeńskie między sędziami a sędzią Sądu Apelacyjnego, mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M., wskazując, że choć pozywanie sędziów nie może być jedyną podstawą do delegacji, to w tym konkretnym przypadku okoliczności faktyczne uzasadniały takie rozwiązanie, aby uniknąć negatywnego odbioru społecznego i wrażenia stronniczości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie okoliczności mogą uzasadniać przekazanie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć pozywanie sędziów nie jest jedyną podstawą do delegacji, to w połączeniu z relacjami służbowymi i koleżeńskimi między sędziami a sędzią sądu wyższej instancji, mogą one budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego, co uzasadnia przekazanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.Ż. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. A. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda okoliczność będzie skutkowała przekazaniem, ale tylko taka, która u postronnego obserwatora może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu.
Pomocnicze
k.k. art. 212 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności wskazujące na potencjalny brak bezstronności sędziów sądu właściwego ze względu na liczne postępowania inicjowane przez oskarżyciela przeciwko sędziom oraz relacje służbowe i koleżeńskie.
Godne uwagi sformułowania
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w Sądzie, który organizacyjnie podlega Sądowi Apelacyjnemu w […], niezależnie od jej wyniku, mogłoby mieć negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne okoliczność, że strona postępowania pozywa bądź oskarża sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy nie może stanowić jedynej podstawy uzasadniającej korzystania z instytucji właściwości delegacyjnej, bowiem w konsekwencji doprowadzić to może do sparaliżowania funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na wątpliwości co do bezstronności, gdy oskarżyciel wytacza liczne sprawy przeciwko sędziom sądu właściwego."
Ograniczenia: Stosowanie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem, a samo pozywanie sędziów nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak system prawny radzi sobie z potencjalnym konfliktem interesów i jak ważne jest zapewnienie bezstronności sądownictwa, nawet w sprawach dotyczących samych sędziów.
“Czy sędziowie mogą być stronniczy we własnych sprawach? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 38/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie W.Ż. oskarżonego z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 kwietnia 2023 r., wystąpienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 marca 2023 r., w przedmiocie przekazania sprawy II K 224/20/S do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r. Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy W.Ż., oskarżonego o popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Prywatnym aktem oskarżenia A. A. zarzucił W.Ż., iż ten w dniu 14 września 2016 r. w K. pełniąc funkcję przewodniczącego składu orzekającego w rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w K. pod sygn. I C […] sprawie, w toku rozprawy zniesławił oskarżyciela prywatnego poprzez wydanie funkcjonariuszom policji sądowej polecenia wylegitymowania go, a ponadto odczytał jego dane osobowe. Wnioskujący Sąd wskazał, iż oskarżyciel prywatny A. A. wystąpił przeciwko wielu sędziom Sądu właściwego z powództwami cywilnymi i prywatnymi aktami oskarżenia, a nadto przedmiotem postępowania jest zachowanie sędziego Sądu Apelacyjnego w […]. X.Y., z którym wyłączeni sędziowie (w sprawie wyłączono kilkudziesięciu sędziów) utrzymują relacje służbowe lub koleżeńskie. Okoliczności te mogą więc wywołać w odbiorze społecznym uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w niniejszej sprawie nie tylko dlatego, że oskarżyciel prywatny pozostaje stroną w licznych, inicjowanych przez siebie postępowaniach, przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w K., ale również dlatego, że sprawa ta dotyczy oskarżonego, który urząd sędziego sprawuje obecnie w Sądzie Apelacyjnym w […]. Stąd też w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w Sądzie, który organizacyjnie podlega Sądowi Apelacyjnemu w […], niezależnie od jej wyniku, mogłoby mieć negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w M., którego siedziba znajduje się na obszarze innej apelacji. Na koniec należy zauważyć, że okoliczność, iż strona postępowania pozywa bądź oskarża sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy nie może stanowić jedynej podstawy uzasadniającej korzystania z instytucji właściwości delegacyjnej, bowiem w konsekwencji doprowadzić to może do sparaliżowania funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. [SOP] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI