III KO 38/12

Sąd Najwyższy2012-10-09
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprzymus adwokackiobrońca z urzędubrak formalnySąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o uznaniu wniosku o wznowienie postępowania za bezskuteczny, podkreślając obowiązek sporządzenia wniosku przez adwokata.

Skazany A.B. złożył wniosek o wznowienie postępowania, domagając się wyznaczenia obrońcy z urzędu. Obrońca z urzędu uznał brak podstaw do złożenia wniosku, a sąd wezwał skazanego do usunięcia braku formalnego poprzez sporządzenie wniosku przez adwokata. Po bezskutecznym wezwaniu, wniosek został uznany za bezskuteczny. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie, wskazując na obowiązek adwokacki przy wnioskach o wznowienie postępowania.

Skazany A.B. złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi wyrokami. Wyznaczona obrońca z urzędu stwierdziła brak podstaw do złożenia wniosku. Sąd wezwał skazanego do uzupełnienia braku formalnego poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata. Po bezskutecznym wezwaniu, Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego wydał zarządzenie o uznaniu wniosku za bezskuteczny. Skazany złożył zażalenie, podnosząc pominięcie jego kolejnego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Podkreślono, że wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata, co wynika z tzw. przymusu adwokackiego (art. 545 § 2 k.p.k.). Sąd wskazał, że wyznaczony obrońca z urzędu należycie wywiązał się z nałożonego obowiązku, a sąd nie może wyznaczać kolejnych obrońców do skutku zgodnego z oczekiwaniami wnioskodawcy. Skazany mógł sam ustanowić obrońcę z wyboru po otrzymaniu wezwania do usunięcia braku formalnego. Fakt nieuzupełnienia braku spowodował zasadność zaskarżonego zarządzenia. Sąd zaznaczył, że okoliczności faktyczne i dowodowe nie mogą być rozpoznawane wobec braku formalnego wniosku, a skazany nadal może ustanowić obrońcę z wyboru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wznowienie postępowania karnego musi być sporządzony i podpisany przez adwokata zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. (tzw. przymus adwokacki).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. nakłada bezwzględny obowiązek sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata. Niespełnienie tego wymogu skutkuje uznaniem wniosku za bezskuteczny, nawet jeśli skazany jest pozbawiony wolności i nie może ustanowić obrońcy z wyboru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Nakłada bezwzględny obowiązek sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata (przymus adwokacki).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata (przymus adwokacki). Sąd nie ma obowiązku wyznaczania kolejnych obrońców z urzędu do skutku zgodnego z oczekiwaniami strony. Skazany miał możliwość ustanowienia obrońcy z wyboru po otrzymaniu wezwania do usunięcia braku formalnego.

Odrzucone argumenty

Pominięcie kolejnego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Brak możliwości ustanowienia obrońcy z wyboru przez skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacki bezprawna konieczność realizacji nakazu nie można gwarantować dokonywania przez obrońców tylko takich czynności, które są zgodne z poglądami wnioskodawców Sąd nie może przy tym wyznaczać kolejnych obrońców z urzędu, aż do uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego przez niego efektu

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata i ograniczeń w wyznaczaniu kolejnych obrońców z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i przymusu adwokackiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego, jakim jest przymus adwokacki przy wnioskach o wznowienie postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Wniosek o wznowienie postępowania bez adwokata? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to niemożliwe.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 38/12
POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie
A. B.
‎
skazanego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 148 § 1 kk i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 9 października 2012 r.,
‎
zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2012 r., o uznaniu wniosku skazanego o wznowienie postępowania za bezskuteczny
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
A. B. skazany został wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 4 grudnia 2009 r. Wyrok ten po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego utrzymany został w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 18 marca 2010 r.
W dniu 16 kwietnia 2012 r. do Sadu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego zawierające wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia  i wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wymienionymi wyrokami.
Wyznaczona obrońca z urzędu w opinii z dnia 14 czerwca 2012 r. stwierdziła, iż nie znajduje podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 18 czerwca 2012 r. wezwano A. B. do uzupełnienia w terminie 7 dni formalnego braku jego wniosku o wznowienie postępowania. Wezwanie to dotyczyło usunięcia braku formalnego  przez sporządzenie i podpisanie wniosku o wznowienie przez adwokata. Zarządzenie o wezwaniu do usunięcia braku doręczono skazanemu wraz z opinią obrońcy z urzędu w dniu 26 czerwca 2012 r.
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku skazanego wobec nieuzupełnienia braku.
W zażaleniu skazany podniósł, że w sprawie pominięto jego kolejny wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a on odbywając karę pozbawienia wolności nie jest w stanie ustanowić obrońcy z wyboru.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne. Wniosek o wznowienie postępowania powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata. W orzecznictwie i piśmiennictwie obowiązek wynikający z art. 545 § 2 k.p.k. określany jest powszechnie jako przymus adwokacki. Interpretacja słowa „powinien” jest jednolita i uznaje się to słowo jako równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji nakazu zawartego w omawianym przepisie. Wyznaczony dla A. B. obrońca z urzędu skierował do sądu pismo, w którym przedstawił argumenty, które jego zdaniem nie uzasadniają złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ocena tego działania przedstawiana w pismach skarżącego ma charakter subiektywny. Analiza stanowiska obrońcy prowadzi do wniosku, że należycie wywiązał się z nałożonego nań obowiązku. Wyznaczenie obrońcy z urzędu spełniło wymóg rzetelnego procesu. W ramach standardów tego procesu nie można jednak gwarantować dokonywania przez obrońców tylko takich czynności, które są zgodne z poglądami wnioskodawców. Sąd nie może przy tym wyznaczać kolejnych obrońców z urzędu, aż do uzyskania przez wnioskodawcę oczekiwanego przez niego efektu, stąd jego kolejny wniosek nie został uwzględniony (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 sierpnia 2008 r., IV KZ 52/08, R-OSNKW z 2008 r., poz. 1711; z dnia 17 września 2008 r., III KZ 92/08, R-OSNKW z 2008 r., poz. 1872).
Skazany mógł zatem jedynie po otrzymaniu wezwania do usunięcia braku sam ustanowić adwokata w celu sporządzenia i podpisania takiego wniosku. Fakt, że nie uczynił tego, nie uzupełniając braku powoduje, że zaskarżone zarządzenie jest zasadne i jako takie utrzymane zostało w mocy. Stan majątkowy skarżącego, brak dochodów i inne okoliczności związane z jego stanem zdrowia i sytuacją finansową zostały już uwzględnione przez sąd z chwilą wyznaczenia mu obrońcy z urzędu. Ich ponowna analiza nie jest obecnie możliwa. Okoliczności faktyczne i dowodowe przedstawiane w zażaleniu nie mogą z kolei być rozpoznawane wobec faktu, że wniosku o wznowienie nie sporządził i nie podpisał adwokat.
Na marginesie tylko można dodać, że także obecnie skazany może ustanowić obrońcę z wyboru w celu sporządzenia i podpisania
wniosku o wznowienie postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI