III KO 37/21

Sąd Najwyższy2021-06-08
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższydelegacja sędziegobezwzględna przyczyna odwoławczaart. 439 k.p.k.art. 542 k.p.k.prawo o ustroju sądów powszechnychkarta praw podstawowych

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając, że delegacja sędziego sądu rejonowego do sądu okręgowego była prawidłowa.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego S.S. o wznowienie postępowania karnego, który upatrywał bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rzekomo wadliwej obsadzie sądu okręgowego. Skazany twierdził, że sędzia sądu rejonowego orzekający w sądzie okręgowym nie posiadał wymaganej delegacji. Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, stwierdził, że delegacje Ministra Sprawiedliwości były ważne i obejmowały cały okres postępowania, w tym ogłoszenie wyroku. W związku z tym, brak było podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę dotyczącą wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. II AKa (...), wobec skazanego S.S. Skazany wniósł o wznowienie postępowania, podnosząc zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (bezwzględna przyczyna odwoławcza) w związku z rzekomo nienależytą obsadą sądu okręgowego. Twierdził, że sędzia sądu rejonowego, który orzekał w składzie sądu okręgowego, nie posiadał delegacji w dniu ogłoszenia wyroku. Dodatkowo, skazany powołał się na naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych. Sąd Najwyższy przypomniał, że wznowienie postępowania z powodu bezwzględnych przyczyn odwoławczych może nastąpić tylko z urzędu, a strona może jedynie zasygnalizować wystąpienie uchybienia. Analiza akt sprawy wykazała, że istniały ważne decyzje Ministra Sprawiedliwości delegujące sędziego sądu rejonowego do pełnienia obowiązków w sądzie okręgowym, które obejmowały cały okres postępowania, w tym termin ogłoszenia wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd był należycie obsadzony i nie zachodziły podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 638 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli delegacja została prawidłowo udzielona przez Ministra Sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że delegacja sędziego sądu rejonowego do sądu okręgowego była ważna, ponieważ została wydana przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i obejmowała okres postępowania. W związku z tym, sąd był należycie obsadzony, a zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie znalazł potwierdzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wznowienia postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kwestii kosztów)

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci nienależytej obsady sądu.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu z powodu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

u.s.p. art. 77 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Delegowanie sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie przez Ministra Sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Możliwość sygnalizowania przez stronę wystąpienia uchybienia.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.

KPP art. 47

Karta Praw Podstawowych

Zarzut naruszenia prawa do rzetelnego procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość delegacji sędziego sądu rejonowego do sądu okręgowego. Brak wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wznowienie postępowania z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej może nastąpić tylko z urzędu.

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada sądu okręgowego z powodu braku delegacji sędziego. Naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych.

Godne uwagi sformułowania

Stronie nie przysługuje więc, w takiej sytuacji, wniosek o wznowienie postępowania karnego, a jedynie może, w trybie art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu wystąpienie uchybienia należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych w celu jego ujawnienia. Sędzia SR Ł. O. był bowiem osobą uprawnioną do orzekania w niniejszej sprawie w składzie Sądu Okręgowego, a więc Sąd był należycie obsadzony.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący, sprawozdawca

Jacek Błaszczyk

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu oraz prawidłowości delegowania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania z urzędu z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym, jakim jest wznowienie postępowania i prawidłowość obsady sądu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy błąd w delegacji sędziego może unieważnić wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KO 37/21
POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jacek Błaszczyk
‎
SSN Marek Pietruszyński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2021 r.,
sprawy
S. S.
, skazanego za popełnienie przestępstw z art. 157 § 2 k.k. i innych,
w kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
(…)
,
z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. II AKa
(…)
,
na podstawie art. art. 542 § 3 k.p.k.
postanawia:
1. stwierdzić, że brak jest podstaw do wznowienia z urzędu postępowania karnego prawomocnie zakończonego wobec S.S. wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 26 kwietna 2017 r., sygn. II AKa
(…)
;
2. obciążyć Skarb Państwa wydatkami postępowania w kwestii wznowienia.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. IV K
(…)
, S. S. został skazany za popełnienie jedenastu przestępstw, za które wymierzono mu kary jednostkowe oraz karę łączną 7 lat pozbawienia wolności.  Sąd Apelacyjny w
(…),
wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. II AKa
(…)
, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, utrzymał w
mocy zaskarżony wyrok.  Wyrok Sądu odwoławczego nie został zaskarżony kasacją.
Skazany S.S. w piśmie z dnia 19 kwietnia 2021 r. kierowanym do Sądu Najwyższego wniósł o
wznowienie postępowania karnego w sprawie, gdyż doszło, jego zdaniem, do naruszenia przepisu art. 439
§ 1 pkt 2
k.p.k.  Jak można wnioskować z treści pisma, skazany upatruje wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w nienależytej obsadzie sądu, gdyż jego zdaniem, sędzia składu orzekającego w Sądzie Okręgowym w L., będący sędzią Sądu Rejonowego, nie posiadał delegacji w dniu ogłoszenia wyroku.
Ponadto skazany podniósł zarzut naruszenia art. 47 Karty Praw Podstawowych ze względu na fakt delegacji sędziego Sądu Rejonowego Ł. O. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy zauważyć, że wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu wystąpienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48).  Stronie nie przysługuje więc, w takiej sytuacji, wniosek o wznowienie postępowania karnego, a jedynie może, w trybie art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu wystąpienie uchybienia należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych w celu jego ujawnienia.  Tego rodzaju inicjatywa strony uruchamia przeprowadzanie czynności z urzędu i w przypadku potwierdzenia istnienia uchybienia, dochodzi do wznowienia postępowania z urzędu i uchylenia wadliwego orzeczenia.
Rozważając, czy w niniejszej sprawie rzeczywiście doszło do bezwzględnej przyczyny odwoławczej, należy zauważyć, że w trakcie całego okresu rozpoznawania sprawy przez Sąd Okręgowy, członkiem składu orzekającego był sędzia Sądu Rejonowego w L. delegowany do Sądu Okręgowego w L. Ł.O. W aktach sprawy znajdują się jednak dwie decyzje Ministra Sprawiedliwości, wydane na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p., delegujące sędziego Sądu Rejonowego Ł. O. do pełnienia obowiązków sędziego Sądu Okręgowego w L. w czasie obejmującym wszystkie terminy rozprawy.  Decyzje te zostały podpisane przez
podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, co czyni
zadość wymogowi wynikającemu z art. 77 § 1 u.s.p.
i obejmowały okres od 1 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. oraz okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2017 r.  Z powyższego wynika, że sędzia Ł.O. był delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Okręgowym w L. w okresie obejmującym całość postępowania w sprawie skazanego S.S. tj. zarówno w trakcie wszystkich terminów rozprawy od dnia 8 września 2016 r. do 22 grudnia 2016 r., jak i w dniu ogłoszenia wyroku, tj. w dniu 4 stycznia 2017 r.
W takiej sytuacji nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania z urzędu, gdyż w sprawie nie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.  Sędzia SR Ł. O. był bowiem osobą uprawnioną do orzekania w niniejszej sprawie w składzie Sądu Okręgowego, a więc Sąd był należycie obsadzony.
Należy ponadto zauważyć, że wbrew twierdzeniom skazanego Krajowa Rada Sądownictwa nie uczestniczy w czynnościach związanych z delegowaniem sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie wyższym. Zgodnie bowiem z art. 77 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2072) Minister Sprawiedliwości może delegować sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego lub czynności administracyjnych w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach także w sądzie wyższym, mając na względzie racjonalne
wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw określonych w art. 542 § 3 k.p.k. do wznowienia postępowania z urzędu, orzekając o kosztach na podstawie art. 638 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI