III KO 34/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zarzutu przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w Oświęcimiu do rozpoznania innemu sądowi ze względu na zależność służbową sędziów.
Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zarzutu z art. 231 § 1 k.k. przeciwko Prezesowi Sądu Rejonowego w Oświęcimiu do rozpoznania innemu sądowi. Powodem była zależność służbowa sędziów tego sądu od Prezesa, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Tychach, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości i zasadą ekonomiki procesowej.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Oświęcimiu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek dotyczył sprawy z zażalenia W.M. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zarzutu przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego w Oświęcimiu, X.Y. Zarzut miał polegać na niedopełnieniu obowiązków w postępowaniu, w którym doszło do zajęcia przez komornika kwoty 550 zł. Sąd Rejonowy argumentował, że zależność służbowa wszystkich sędziów tego sądu od Prezesa może budzić w opinii publicznej wątpliwości co do możliwości niezależnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że sama zależność służbowa nakazuje zmianę właściwości sądu dla zapewnienia obiektywnego odbioru postępowania. Dodatkowo, wskazano na zasadę ekonomiki procesowej, biorąc pod uwagę niewielką odległość Sądu Rejonowego w Tychach od Oświęcimia. W konsekwencji, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Zależność służbowa sędziów od Prezesa sądu, którego dotyczy zarzut, może budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywnego odbioru postępowania przez opinię publiczną, co uzasadnia zmianę właściwości sądu dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| aspirant Komendy Powiatowej Policji w O. | organ_państwowy | organ wydający postanowienie |
| Sąd Rejonowy w Oświęcimiu | instytucja | wnioskodawca |
| Prezes Sądu Rejonowego w Oświęcimiu X. Y. | osoba_fizyczna | podejrzany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis umożliwia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w celu wyeliminowania potencjalnego zagrożenia dla bezstronności orzekania.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zależność służbowa sędziów od Prezesa sądu, którego dotyczy zarzut, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Konieczność zapewnienia obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania. Zasada ekonomiki procesowej.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości może wywołać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do niezależnego i bezstronnego rozpoznania sprawy sama tylko zależność służbowa [...] nakazuje przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zapewnienia warunków do obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności spowodowane zależnością służbową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zależności służbowej w ramach jednego sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądownictwa i jak sądy dbają o jej zachowanie, nawet w sytuacjach, gdy dotyczy to osób zajmujących wysokie stanowiska w strukturach sądowych.
“Czy prezes sądu może być sądzony przez swoich podwładnych? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 34/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie zażalenia W.M. na postanowienie aspiranta Komendy Powiatowej Policji w O. z dnia 26 sierpnia 2024 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt PR 4142- Ds.[…] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 marca 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 14 lutego 2025 r., sygn. akt II Kp 441/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach. UZASADNIENIE Wskazanym wyżej postanowieniem Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie do rozpoznania sprawy o sygn. akt PR 4142-DS.[…], innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek został uzasadniony przede wszystkim tym, że postępowanie dotyczy zarzutu z art. 231 § 1 k.k. stawianego Prezesowi Sądu Rejonowego w Oświęcimiu X. Y., która pozostaje w relacji zależności służbowej ze wszystkimi sędziami tego Sądu. Ta okoliczność, zdaniem Sądu Rejonowego w Oświęcimiu, może wywołać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do niezależnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek jest zasadny. W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające skorzystanie z art. 37 k.p.k. Zmiana właściwości sądu, o której mowa w tym przepisie, ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Zagrożenie to dotyczy okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą stwarzać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i w pełni obiektywnego rozpoznania sprawy, czy też okoliczności rzutujących na swobodę orzekania. Jak wynika z akt sprawy oraz przywołanego wyżej wniosku, przed Sądem Rejonowym w Oświęcimiu ma być rozpoznana sprawa z zażalenia W.M. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie stawianego przez niego zarzutu z art. 231 § 1 k.k., mającego polegać na przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przez Prezes Sądu Rejonowego X. Y. w trakcie postępowania o sygn. akt II W 68/23, w którym miało dojść do nielegalnego zajęcia przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Oświęcimiu kwoty 550 zł na szkodę skarżącego. Uwzględniając zatem już tylko przedmiot sprawy nie ulega wątpliwości, że sama tylko zależność służbowa pomiędzy Prezesem Sądu Rejonowego w Oświęcimiu a wszystkimi sędziami pełniącymi służbę w tym sądzie, nakazuje przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Konieczność przekazania sprawy wynika w tym wypadku z potrzeby zapewnienia warunków do obiektywnego w odbiorze zewnętrznym przeprowadzenia postępowania zażaleniowego. Warunki te nie byłyby z pewnością zapewnione, gdyby sprawę dotyczącą prezesa sądu rozpoznawał sędzia pozostający z tym prezesem w relacji zależności służbowej. Sąd Najwyższy uwzględniając wniosek uznał jednocześnie, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w Tychach uwzględni nie tylko wskazany wcześniej aspekt wykluczenia podejrzeń co do bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, ale także zasadę ekonomiki procesowej wynikającą z nieznaczną odległością sądu wyznaczonego w myśl art. 37 k.p.k. od siedziby sądu właściwego miejscowo. Wobec powyższego orzeczono jak wyżej. [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI