III KO 32/24

Sąd Najwyższy2024-03-14
SNKarneinne przestępstwaŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższysąd okręgowyobiektywizmbezstronnośćart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Sądu Okręgowego w Szczecinie do Sądu Okręgowego w Koszalinie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdyż pokrzywdzonymi są sędziowie orzekający w tym sądzie.

Sąd Okręgowy w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego T.P. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była okoliczność, że pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie orzekający w Sądzie Okręgowym w Szczecinie oraz Sądzie Rejonowym w Stargardzie. Oskarżony również wniósł o wyłączenie sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy, aby uniknąć wątpliwości co do obiektywizmu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Szczecinie o przekazanie sprawy karnej sygn. akt III K 31/24 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy w Szczecinie uzasadnił swój wniosek tym, że pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie orzekający w tymże sądzie (sędzia X.Y.) oraz w Sądzie Rejonowym w Stargardzie (sędziowie X.Y.1 i X.Y.2). Dodatkowo, sam oskarżony T.P. wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Szczecinie od rozpoznania sprawy, wskazując jako podstawę fakt, że sprawa dotyczy sędziego tego sądu. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 37 k.p.k., uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać u postronnego obserwatora przekonanie o braku obiektywizmu lub wpływie na swobodę orzekania. W sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności postępowania. Sąd Najwyższy zaznaczył, że jego decyzja nie jest wyrazem braku zaufania do sędziów Sądu Okręgowego w Szczecinie, lecz wynika z konieczności zapewnienia pozorów obiektywizmu i rzetelności postępowania w odbiorze społecznym. W konsekwencji, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Koszalinie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w opisanej sytuacji zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności, w których pokrzywdzonymi są sędziowie sądu właściwego, a oskarżony wnosi o wyłączenie sędziów, mogą wywołać u postronnego obserwatora wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności postępowania. Taka sytuacja, nawet jeśli nie oznacza faktycznego braku obiektywizmu, może podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, dlatego przekazanie sprawy innemu sądowi służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
T. P.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Okręgowy w Szczecinieinstytucjawnioskodawca
Sąd Najwyższyinstytucjarozpoznający wniosek

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym "dobro wymiaru sprawiedliwości", w tym konieczność uwzględnienia sytuacji mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 137 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczność, że pokrzywdzonymi są sędziowie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Wniosek oskarżonego o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Szczecinie. Przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy ze względu na potencjalny wpływ okoliczności faktycznych na postrzeganie bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny podejrzenia co do braku obiektywizmu wątpliwości u postronnego, obiektywnego obserwatora w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości, co do rzetelności i obiektywności prowadzonego postępowania

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie sądu właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie pokrzywdzonym jest sędzia sądu rozpoznającego sprawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna bezstronność sądu, ale także jej pozory w odbiorze społecznym, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia pokrzywdzonym w sprawie karnej? Sąd Najwyższy zmienia sąd, by chronić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 32/24
POSTANOWIENIE
Dnia 14 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie T. P.
oskarżonego o czyn z art. 137 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 14 marca 2024 r.
wniosku Sądu Okręgowego w Szczecinie
o przekazanie sprawy sygn. akt III K 31/24,
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
sprawę III K 31/24 przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Koszalinie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy oskarżonego T.P., któremu zarzucono popełnienie wielu przestępstw, w tym m.in. występków popełnionych na szkodę sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Stargardzie oraz sędziego Sądzie Okręgowego w Szczecinie.
W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że okolicznością mogącą zrodzić przekonanie o braku obiektywizmu Sądu Okręgowego w Szczecinie jest właśnie fakt, że pokrzywdzonym jest sędzia tegoż Sądu – X.Y., zaś pokrzywdzonymi innymi czynami są sędziowie Sądu Rejonowego w Stargardzie – X.Y.1 i X.Y.2
Nadto, za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu przemawia, zdaniem sądu występującego z wnioskiem, stanowisko samego oskarżonego, który pismem z dnia 19 lutego 2024 r. wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Szczecinie - III Wydział Karny od rozpoznania sprawy oraz o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi. Również oskarżony - jako podstawę swego wniosku - wskazał, iż sprawa dotyczy sędziego Sądu Okręgowego w Szczecinie X.Y..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek należało uwzględnić.
Niewątpliwie „dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia takich sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Bez wątpienia ten tryb służyc musi do  wyeliminowania, mogących powstać w opinii publicznej, podejrzeń co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy do rozpoznania sprawy sąd. Nie chodzi przy tym o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby się zrodzić u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych w tym procesie.
Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie, a sygnalizowane we wniosku przez sąd właściwy, niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. Jest rzeczą oczywistą, że w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, w której pokrzywdzonym, a więc i osobą, która ze względu na możliwości korzystania z uprawnień oskarżyciela posiłkowego może stać się stroną postępowania, jest jeden z sędziów orzekających w sądzie właściwym, mogłoby powstać przekonanie o stronniczości prowadzonego postępowania, a zatem o nierzetelności takiego postepowania.  Zastrzec trzeba, że decyzja Sądu Najwyższego podjęta w tej sprawie nie powinna, i nie może być odebrana, jako potwierdzenie braku obiektywizmu czy zaufania do sędziów Sądu Okręgowego w Szczecinie. Rzecz jednak w tym, że szczególne okoliczności faktyczne tej sprawy w rzeczywistości mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości, co do rzetelności i obiektywności prowadzonego postępowania, a to nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.
Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Okręgowego w Koszalinie.
[PGW]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI