III KO 314/21

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2022-03-01
SAOSinnerepresje PRLWysokaokręgowy
represjePRLodszkodowaniezadośćuczynienieniepodległośćopozycjastan wojennyKolegium do spraw Wykroczeń

Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Z.F. odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z wykonania orzeczenia Kolegium Rejonowego do spraw Wykroczeń z 1983 r., uznając je za represję.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał wniosek Z.F. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za szkodę i krzywdę wynikłą z wykonania orzeczenia Kolegium Rejonowego do spraw Wykroczeń z 1983 r. Sąd uznał, że orzeczenie to było aktem represji wobec Z.F. za jego działalność opozycyjną. Zasądzono 8.787,40 zł odszkodowania i 5.000 zł zadośćuczynienia, oddalając wniosek w pozostałej części. Koszty postępowania ponosi Skarb Państwa.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając sprawę z wniosku Z.F. o odszkodowanie i zadośćuczynienie, uznał, że orzeczenie Kolegium Rejonowego do spraw Wykroczeń z dnia 14 grudnia 1983 r. było aktem represji wobec wnioskodawcy za jego działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego. Z.F. był aktywnym działaczem podziemia niepodległościowego, internowany po wprowadzeniu stanu wojennego, a po odzyskaniu wolności kontynuował działalność opozycyjną. Został zatrzymany i ukarany grzywną oraz nawiązką za malowanie napisów. Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Z.F. kwotę 8.787,40 zł tytułem odszkodowania, wyliczając ją metodą waloryzacji, oraz 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, biorąc pod uwagę represyjny charakter orzeczenia i związane z nim obciążenie psychiczne. Wniosek w pozostałej części oddalono, a koszty postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie stanowiło represję, a wnioskodawcy przysługuje odszkodowanie i zadośćuczynienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że orzeczenie Kolegium było aktem represji wobec Z.F. za jego działalność opozycyjną, co uzasadnia zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia

Strona wygrywająca

Z. F.

Strony

NazwaTypRola
Z. F.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa – kasa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskiminstytucjapozwany

Przepisy (1)

Główne

u.o.u.o.w.o.o.w.o.o.r.z.d.n.p.b.p.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego

Podstawa do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wynikłą z wykonania orzeczeń uznanych za nieważne, wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie Kolegium Rejonowego z 1983 r. było aktem represji wobec Z.F. za jego działalność opozycyjną. Z.F. poniósł szkodę majątkową i krzywdę psychiczną w wyniku wykonania represyjnego orzeczenia. Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia.

Odrzucone argumenty

Żądanie odszkodowania w kwocie 12.552,81 zł było częściowo niezasadne z uwagi na konieczność przeliczenia na wartości netto. Żądanie zadośćuczynienia w kwocie 100.000 zł było nieuzasadnione i nie miało umocowania w realiach sprawy.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie było aktem represji związanej z przejawem działalności Z. F., będącej elementem jego walki o niepodległość Państwa Polskiego. Było więc ono kolejnym przejawem szykany i napiętnowania Z. F. w związku z jego nieposłuszeństwem wobec ówczesnej władzy i negacją systemu społeczno – politycznego, którą ta władza firmowała. żądanie zawarte we wniosku pełnomocnika Z. F. zasądzenia w ramach odszkodowania kwoty 12.552,81 zł było po części niezasadne, bowiem sąd przed ustalaniem wartości tej rekompensaty zobligowany był do dokonania przeliczenia zmierzającego do ustalenia kwoty netto tego odszkodowania. żądanie pełnomocnika wnioskodawcy, który domagał się zasądzenia tytułem zadośćuczynienia w niniejszej sprawie kwoty 100.000 zł traktować należy jako swoistą procesową aberrację, nie mającą jakiegokolwiek umocowania w realiach sprawy, ani przepisach stanowiących podstawę uzasadnianego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Tomasz Olszewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje okresu PRL, interpretacja przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991 r., metodyka wyliczania odszkodowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji represji z okresu PRL i orzeczeń Kolegiów do spraw Wykroczeń. Metodyka wyliczenia odszkodowania może być specyficzna dla tego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy represji politycznych z okresu PRL i dochodzenia sprawiedliwości przez osoby, które ucierpiały z powodu działań ówczesnej władzy. Pokazuje, jak sądy podchodzą do rekompensowania krzywd z tamtego okresu.

Odszkodowanie za represje PRL: Sąd zasądził zadośćuczynienie za orzeczenie sprzed dekad.

Dane finansowe

WPS: 12 552,81 PLN

odszkodowanie: 8787,4 PLN

zadośćuczynienie: 5000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ko 314/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w III Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący sędzia Tomasz Olszewski Protokolant Magdalena Mazurkiewicz w obecności Prokuratora Katarzyny Tomczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 25 listopada 2021r. i 1 marca 2022r. sprawy z wniosku pełnomocnika Z. F. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesioną szkodę i doznaną krzywdę przez Z. F. wynikłych z wykonania orzeczenia byłego Kolegium Rejonowego do spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta w R. z dnia 14 grudnia 1983r. Nr rej. (...) / (...) orzeka 1. na podstawie art.8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego (tekst jednolity z 25 października 2018 r. Dz. U. z 2018 r. poz. 2099) zasądza od Skarbu Państwa – kasy Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz Z. F. kwotę 8.787,40 (osiem tysięcy siedemset osiemdziesiąt siedem 40/100) złote tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę oraz kwotę 5.000 (pięć tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wynikłych z wykonania orzeczenia byłego Kolegium Rejonowego do spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta w R. z dnia 14 grudnia 1983r. Nr rej. (...) / (...) , wraz z ustawowymi odsetkami licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. oddala wniosek w pozostałej części; 3. ustala, że koszty sądowe postępowania ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt III Ko 314/21 WNIOSKODAWCA Z. F. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki 1. 12.552,81 zł (rozszerzenie żądania, k. 87) Odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 1. 100.000 zł Odsetki ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku 3. Inne 1. -------------------------------------------------------------------- Ustalenie faktów Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.1.1. Z. F. należał do struktur (...) ; był założycielem i aktywnym działaczem podziemia niepodległościowego w ramach organizacji (...) w R. . W okresie poprzedzającym wprowadzenie stanu wojennego bezpieka prowadziła przeciwko niemu sprawy operacyjnego rozpracowania, zaś na podstawie decyzji nr (...) z dnia 12 grudnia 1981r. Z. F. został internowany. Po odzyskaniu wolności Z. F. nie zaprzestał swej działalności opozycyjnej. W dniu 13 grudnia 1983r. został zatrzymany w związku z malowaniem „wywrotowych” napisów na murach, a następnie doprowadzony do ówczesnego Kolegium ds. Wykroczeń, za co w dniu 14 grudnia 1983r. został ukarany orzeczeniem Kolegium Do Spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta w R. grzywną w wysokości 20.000 zł oraz nawiązką w wysokości 10.000 zł na rzecz przedsiębiorstwa gospodarki mieszkaniowej i komunalnej. Powyższa kara i środek karny zostały wykonane. Środki finansowe przeznaczone na zapłatę orzeczonych kar pochodziły z majątku Z. F. . Dokumenty Zeznania Z. F. 13 i dalsze, 63 i dalsze 67 i dlasze Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.2.1. ---------------------------------------------------------------------------- ------------- --------------- ocena DOWODów Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Zeznania wnioskodawcy, Dowody z dokumentów przedstawionych przez pełnomocnika wnioskodawcy Wszystkie dowody przeprowadzone na rozprawie, a wnioskowane przez pełnomocnika Z. F. sąd uznał za wiarygodne. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu -------------- ----------------------------------------------------------------------------------- PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 1. Art.8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zmianami) ------------------------- Zwięźle o powodach podstawy prawnej Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki Art.8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 ze zmianami) Zwięźle o powodach podstawy prawnej Inne 3. Zwięźle o powodach podstawy prawnej --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna 8.787,40 zł Odsetki Roszczenie pełnomocnika w zakresie odszkodowania jest co do zasady słuszne. Przy wyliczeniu jego wartości sąd przyjął metodę waloryzacji opartą na podstawie porównania przeciętego miesięcznego wynagrodzenia obowiązującego w dacie wydania orzeczenia oraz tego, które jest temporalnie najbliższe dacie orzekania. Z. F. w wyniku wydanego orzeczenia kolegium do spraw wykroczeń poniósł szkodę w wysokości – łącznie – 30.000 zł, co stanowiło 207 % ówczesnego, przeciętnego wynagrodzenia. Zważywszy, że podówczas wynagrodzenie to podawane było w wartościach netto, a także biorąc pod uwagę fakt, że obecnie wskaźnik ten przedstawiany jest w wartościach brutto, żądanie zawarte we wniosku pełnomocnika Z. F. zasądzenia w ramach odszkodowania kwoty 12.552,81 zł było po części niezasadne, bowiem sąd przed ustalaniem wartości tej rekompensaty zobligowany był do dokonania przeliczenia zmierzającego do ustalenia kwoty netto tego odszkodowania. Zabieg ten, przy przyjęciu przelicznika procentowego zaproponowanego przez pełnomocnika wnioskodawcy (207%), doprowadził do ustalenia wartości odszkodowania na kwotę 8.787, 40 zł. Odsetki Ustawowe, od dnia uprawomocnienia się wyroku. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna 5.000 zł Odsetki Ustawowe, od dnia uprawomocnienia się wyroku. Ustalając wartość zadośćuczynienia sąd miał na uwadze krzywdę, jaką wnioskodawca doświadczył w związku z wydaniem i wykonaniem orzeczenia Kolegium Do Spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta w R. . To oczywiste, że wspomniane orzeczenie stanowiło akt represji związanej z przejawem działalności Z. F. , będącej elementem jego walki o niepodległość Państwa Polskiego. Było więc ono kolejnym przejawem szykany i napiętnowania Z. F. w związku z jego nieposłuszeństwem wobec ówczesnej władzy i negacją systemu społeczno – politycznego, którą ta władza firmowała. W tym więc zakresie był on poddany represji stanowiącej źródło krzywdy. Ustalając wysokość zadośćuczynienia sąd miał na uwadze fakt, że wnioskodawca został do siedziby Kolegium doprowadzony przez funkcjonariuszy bezpieki, a więc wydaniu orzeczenia towarzyszył akt bezpośredniego nacisku ze strony funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa w postaci jego zatrzymania i krótkotrwałego pozbawienia wolności. Z drugiej jednak strony sąd miał na uwadze, że – jak sam przyznawał w swych zeznaniach wnioskodawca – był on w tamtym okresie mężczyzną silnym, zdrowym, dla którego owa sytuacja, poza niewątpliwym, psychicznym obciążeniem związanym z upokorzeniem, jakie ze sobą niosła, nie stanowiła znaczącej dolegliwości, tym bardziej, że główne odium rekompensaty związane było ze szkodą majątkową, jaką poniósł on w związku z wykonaniem orzeczenia uznanego za nieważne. Żądanie pełnomocnika wnioskodawcy, który domagał się zasądzenia tytułem zadośćuczynienia w niniejszej sprawie kwoty 100.000 zł traktować należy jako swoistą procesową aberrację, nie mającą jakiegokolwiek umocowania w realiach sprawy, ani przepisach stanowiących podstawę uzasadnianego rozstrzygnięcia. Inne 3. ----------------------- Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------------------------------------------------------------------------------------------------- KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Zgodnie z art.13 ustawy postepowanie w przedmiocie zadośćuczynienia jest wolne od kosztów sądowych. PODPIS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI