III KO 49/22

Sąd Najwyższy2022-06-15
SNKarnepostępowanie lustracyjneŚrednianajwyższy
lustracjawznowienie postępowaniaSąd NajwyższyKodeks postępowania karnegoustawa lustracyjnatajna współpracabezzasadność wniosku

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania lustracyjnego złożonego przez M.Ł. z powodu jego oczywistej bezzasadności, wskazując na wielokrotne powtarzanie tych samych argumentów.

M.Ł. złożył wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego, kwestionując wcześniejsze orzeczenia sądowe i powołując się na nowe okoliczności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, podkreślając, że podnoszone argumenty były już wielokrotnie przedmiotem analizy w poprzednich postępowaniach wznowieniowych. Sąd wskazał, że nowe fakty lub dowody muszą wskazywać na oczywistą niesłuszność orzeczenia, a w tym przypadku wnioskodawca nie przedstawił takich elementów.

Wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego złożył M.Ł., domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 24 lutego 2011 r. (sygn. akt II AKa (...)). Wnioskodawca podniósł dwa główne argumenty: zakwestionował stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące pisma Prezesa Związku Żołnierzy Wojska Polskiego z 2013 r. w kontekście zakończenia postępowania lustracyjnego przed jego powstaniem, a także zakwestionował merytoryczną zasadność orzeczenia, twierdząc, że nigdy nie był tajnym współpracownikiem. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2022 r., uznał go za oczywiście bezzasadny i postanowił o odmowie jego przyjęcia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 21d § 1 i 2 ustawy lustracyjnej. Sąd podkreślił, że M.Ł. wielokrotnie składał już wnioski o wznowienie postępowania, w których powoływał się na podobne argumenty, w tym na pismo Prezesa ZŻWP. Sąd wyjaśnił, że przepis art. 545 § 3 k.p.k. stanowi, iż wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdy odwołuje się do okoliczności już rozpoznanych. Wnioskodawca nie przedstawił nowych faktów ani dowodów w rozumieniu ustawy lustracyjnej, które wskazywałyby na oczywistą niesłuszność prawomocnego orzeczenia. Sąd odniósł się również do argumentu dotyczącego pisma Prezesa ZŻWP, wyjaśniając, że Sąd Najwyższy w poprzedniej sprawie jedynie stwierdził, iż sądy zetknęły się z okolicznościami opisanymi w liście, nie uznając ich za nowe dowody (propter nova). Sąd uznał, że kwestionowanie faktu tajnej współpracy przez M.Ł. stanowi wyraz jego niezadowolenia z prawomocnego orzeczenia, a nie przedstawienie nowych podstaw do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, jeśli odwołuje się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu wznowieniowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 545 § 3 k.p.k., który stanowi, że wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdy odwołuje się do okoliczności już rozpoznanych. Wnioskodawca wielokrotnie składał wnioski o wznowienie, powtarzając te same argumenty, nie przedstawiając nowych faktów ani dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M.Ł.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdy odwołuje się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu wznowieniowym.

ustawa lustracyjna art. 21d § § 2

Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

Postępowanie lustracyjne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, wskazujące na to, że prawomocne orzeczenie z powodu nowych faktów i dowodów jest oczywiście niesłuszne.

Pomocnicze

ustawa lustracyjna art. 21d § § 1

Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

Do wznowienia postępowania lustracyjnego, w zakresie nieuregulowanym przepisami niniejszej ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny, gdy odwołuje się do okoliczności już rozpoznanych. Wnioskodawca wielokrotnie składał wnioski o wznowienie postępowania, powtarzając te same argumenty. Wnioskodawca nie przedstawił nowych faktów ani dowodów w rozumieniu ustawy lustracyjnej. Pismo Prezesa ZŻWP z 2013 r. nie stanowiło nowych dowodów (propter nova) w rozumieniu ustawy lustracyjnej, gdyż powstało po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Odrzucone argumenty

Pismo Prezesa ZŻWP z 2013 r. powinno być podstawą do wznowienia postępowania lustracyjnego zakończonego w 2011 r. Współpraca z WSW wynikała z obowiązków służbowych, a nie z tajnej współpracy, co powinno być podstawą do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy w sprawie IV KO 121/18 błędnie zinterpretował znaczenie pisma Prezesa ZŻWP.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność wniosku nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, wskazujące na to, że prawomocne orzeczenie z powodu nowych faktów i dowodów jest oczywiście niesłuszne stanowi jedynie odmienną ocenę wyrażoną na podstawie okoliczności ujawnionych w toku postępowań nie może zostać uznany za powołanie okoliczności określanych jako propter nova

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania lustracyjnego, w szczególności art. 545 § 3 k.p.k. i art. 21d ustawy lustracyjnej, oraz zasada, że powtarzanie tych samych argumentów nie prowadzi do wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania lustracyjnego i jego wznowienia. Wnioski dotyczące powtarzalności argumentów mają szersze zastosowanie w procedurze cywilnej i karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wznowienia postępowania lustracyjnego i wielokrotnych prób wnioskodawcy. Choć nie jest to sprawa o dużej wadze społecznej, pokazuje mechanizmy prawne dotyczące ponownego rozpatrywania spraw.

Wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego odrzucony po raz kolejny. Sąd Najwyższy przypomina o zasadzie jednokrotnego rozpoznawania argumentów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 49/22
POSTANOWIENIE
Dnia 15 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
M. Ł.
na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 15 czerwca 2022 r.,
w przedmiocie rozważenia dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt III K (…),
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 21d § 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz. U. 2021, poz. 1633)
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 19 kwietnia 2022 r. M. Ł. wystąpił z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania lustracyjnego, zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt III K (…). W swoim piśmie przedstawił dwa argumenty, które jego zdaniem miałyby przemawiać za potrzebą wznowienia postępowania. Po pierwsze zakwestionował stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w sprawie IV KO 121/18, jakoby pismo Prezesa Związku Żołnierzy Wojska Polskiego z dnia 22 marca 2013 r. miało być znane Sądom orzekającym w sprawie, w sytuacji, gdy postępowanie lustracyjne zakończyło się ponad dwa lata przed powstaniem tego pisma. Po drugie zakwestionował merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia lustracyjnego wskazując, że nigdy nie był tajnym współpracownikiem, a jego współpraca z WSW wynikała z obowiązków służbowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek M. Ł. okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego postanowiono o odmowie jego przyjęcia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że lustrowany już wielokrotnie ubiegał się o wznowienie przedmiotowego postępowania:
- w sprawie IV KO 6/12 zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2012 r. odmówiono przyjęcia wniosku M. Ł.,
- w sprawie IV KO 96/13 zarządzeniem Przewodniczącego IV Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2013 r. odmówiono przyjęcia wniosku M. Ł.; postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy ww. zarządzenie,
-
w sprawie IV KO 121/18 Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 lipca 2019 r. oddalił wniosek obrońcy M. Ł. o wznowienie postępowania
,
- w sprawie IV KO 6/20 Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 lutego 2020 r. odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności,
- w sprawie IV KO 38/20 zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2020 r. odmówiono przyjęcia wniosku; zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2020 r., IV KZ 27/20,
- w sprawie IV KO 45/20 Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 7 lipca 2020 r. oddalił wniosek obrońcy M. Ł. o wznowienie postępowania,
- w sprawie IV KO 93/20 Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 23 września 2020 r. odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności; postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2020 r., IV KZ 51/20.
W sprawach: IV KO 96/13, IV KO 121/18, IV KO 6/20, IV KO 38/20, IV KO 45/20 lustrowany lub jego obrońca powoływali się na pismo Prezesa Związku Żołnierzy Wojska Polskiego z dnia 22 marca 2013 r.
W dalszej kolejności należy wskazać, że ustawa lustracyjna (ustawa z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, t.j. Dz. U. 2021, poz. 1633) zawiera własne podstawy wznowienia postępowania, właściwe tylko dla tego typu postępowań (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 29 stycznia 2008 r., II KO 25/06; 30 czerwca 2010 r. III KO 47/10). Zgodnie z art. 21d § 2 pkt 2 ww. ustawy postępowanie lustracyjne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, wskazujące na to, że prawomocne orzeczenie z powodu nowych faktów i dowodów jest oczywiście niesłuszne. Jednocześnie, zgodnie z art. 21d § 1 ustawy lustracyjnej, do wznowienia postępowania lustracyjnego, w zakresie nieuregulowanym przepisami niniejszej ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Powyższe odesłanie powoduje, że w postępowaniu lustracyjnym znajduje zastosowanie art. 545 § 3 k.p.k.
Przepis ten stanowi, że oczywiście bezzasadny jest wniosek o wznowienie postępowania odwołujący się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu wznowieniowym. Toteż Sąd Najwyższy, po stwierdzeniu, że z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność, odmawia jego przyjęcia bez wzywania wnioskującego do uzupełnienia braków formalnych pisma (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2021 r., V KO 83/21).
Dokładnie taki, oczywiście bezzasadny, charakter ma argumentacja przedstawiona przez M. Ł.. Lustrowany nie przedstawia żadnych nowych faktów i dowodów w rozumieniu art. 21d § 2 pkt 2 ustawy lustracyjnej, nie wykazuje też innych okoliczności, które mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, zaś te które podnosi, były już przedmiotem badania na skutek poprzednio złożonych przez lustrowanego wniosków o wznowienie postępowania lustracyjnego.
Wnioskujący nie ma racji, że Sąd Najwyższy w sprawie IV KO 121/18 stwierdził, iż treść listu Prezesa ZŻWP była znana Sądom orzekającym w sprawie, w sytuacji, gdy list bezsprzecznie został sporządzony po prawomocnym zakończeniu postępowania lustracyjnego. Sąd Najwyższy wskazał jedynie, że Sądy orzekające w sprawie zetknęły się z okolicznościami, o których mowa w przedmiotowym liście. Konkretnie Sąd Najwyższy podniósł, że list ten „stanowi jedynie odmienną ocenę wyrażoną na podstawie okoliczności ujawnionych w toku postępowań prowadzonych wobec M. Ł. i nie może zostać uznany za powołanie okoliczności określanych jako
propter nova
. Stanowią one bowiem interpretację definicji pojęcia tajnej współpracy przewidzianej w art. 3a ust. 1 ustawy lustracyjnej w oparciu o odmienne ustalenia faktyczne dokonane na podstawie własnej oceny tych samych dowodów, które stanowiły przedmiot wielopłaszczyznowej oceny obu Sądów w postępowaniu lustracyjnym”. Stanowisko to jest trafne i prowadzi do prawidłowego wniosku o braku podstaw do wznowienia postępowania w sprawie M. Ł. w związku z listem Prezesa ZŻWP.
W drugiej części swojego pisma M. Ł. kwestionuje ogólnie fakt tajnej współpracy, nie przedstawiając na potwierdzenie swojego stanowiska żadnych nowych dowodów lub argumentów, które nie byłyby już przedmiotem poprzednich postępowań zainicjowanych wnioskami o wznowienie postępowania lustracyjnego. Kwestia współpracy w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych jest także przedmiotem listu Prezesa ZŻWP, o którym mowa powyżej. W tym zakresie wniosek lustrowanego stanowi wyraz jego niezadowolenia z treści prawomocnego orzeczenia zapadłego w jego sprawie.
Podsumowując, z powyższych względów wniosek lustrowanego należało uznać za oczywiście bezzasadny i odmówić jego przyjęcia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI