III KO 30/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że subiektywne przekonanie oskarżonego o stronniczości nie jest wystarczającą podstawą do zmiany właściwości sądu.
Sąd Rejonowy w L. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko R.M. innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na przekonanie oskarżonego o stronniczości lokalnych organów Państwa, wynikające z licznych konfliktów z byłymi członkami rodziny i braku aprobaty dla jego zawiadomień. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając, że przepis o przekazaniu sprawy musi być wykładany restrykcyjnie, a subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności nie jest wystarczającą podstawą do zmiany właściwości sądu.
Sąd Rejonowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżony R.M. jest podejrzany o popełnienie przestępstw z art. 190a § 1 k.k. i art. 275 § 1 k.k., innemu sądowi równorzędnemu. Jako przyczynę wniosku wskazano przekonanie oskarżonego o stronniczości lokalnych organów Państwa, co miało wynikać z licznych konfliktów z jego byłą żoną i teściową, toczących się przed tym sądem spraw, a także z faktu, że jego zawiadomienia nie zyskały aprobaty Prokuratury Rejonowej. Sąd Rejonowy uznał, że dla zapewnienia przekonania stron i społeczności lokalnej o bezstronności sądu, konieczne jest przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. W uzasadnieniu podkreślono, że przepis art. 37 k.p.k. dotyczący przekazania sprawy musi być wykładany restrykcyjnie. Sąd Najwyższy zaznaczył, że autorytet sądu buduje się przez sprawne postępowanie i merytoryczne decyzje, a nie uleganie presji stron czy opinii publicznej. Samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sądu nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, zwłaszcza gdy nie ma obiektywnych przesłanek wskazujących na brak możliwości rzetelnego procesu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sądu, bez obiektywnych przesłanek wskazujących na niemożność rzetelnego przeprowadzenia postępowania, nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 37 k.p.k. musi być wykładany restrykcyjnie. Autorytet sądu buduje się przez sprawne postępowanie i merytoryczne decyzje, a nie uleganie presji. Samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności nie jest wystarczającą podstawą do zmiany właściwości sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w L. (wniosek odrzucony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sąd Rejonowy w L. | instytucja | wnioskodawca |
| pokrzywdzone | inne | pokrzywdzony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis musi być wykładany restrykcyjnie; tylko okoliczności, które rzeczywiście mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy lub wykluczać zakończenie postępowania w rozsądnym terminie, mogą stanowić podstawę przekazania sprawy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
k.k. art. 190a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 275 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 37 k.p.k. musi być wykładany restrykcyjnie. Autorytet sądu buduje się przez sprawne postępowanie i merytoryczne decyzje, a nie uleganie presji stron. Samo subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sądu nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy.
Odrzucone argumenty
Przekonanie oskarżonego o stronniczości lokalnych organów Państwa z uwagi na konflikty rodzinne i brak aprobaty dla zawiadomień. Konieczność zapewnienia przekonania stron i społeczności lokalnej o bezstronności sądu.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 37 k.p.k. (...) musi być wykładany restrykcyjnie autorytet sądu buduje się przede wszystkim przez sprawne przeprowadzenie każdego postępowania i podjęcie, na podstawie wnikliwej i bezstronnej oceny wszystkich okoliczności, merytorycznie zasadnej decyzji samo subiektywne, nawet głębokie, przekonanie strony o braku bezstronności sądu, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Dariusz Kala
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy strona podnosi zarzut stronniczości sądu, ale brak jest obiektywnych przesłanek wskazujących na niemożność rzetelnego przeprowadzenia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy spraw karnych i interpretacji art. 37 k.p.k. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy pod kątem obiektywnych przesłanek braku bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd najwyższej instancji podchodzi do kwestii stronniczości i jak ważne jest obiektywne uzasadnienie wniosku o zmianę właściwości sądu, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy strach przed stronniczością sądu zawsze uzasadnia zmianę jego właściwości? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt III KO 30/21 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie R.M. oskarżonego o czyn z art. 190a § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 maja 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w L. z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w L., właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia wniesionym przeciwko R. M., któremu zarzucono popełnienie przestępstw z art. 190a § 1 k.k. i art. 275 § 1 k.k., postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K (…) , na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, poza obszar właściwości Sądu Apelacyjnego w (…) W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przyczyną wystąpienia z wnioskiem (będącym konsekwencją uwzględnienia stanowiska obrońcy o podjęcie tej czynności) jest przekonanie oskarżonego o stronniczości lokalnych organów Państwa. Wyrazem tego – na gruncie przedmiotowej sprawy - były m.in. wnioski o wyłączenie funkcjonariusza Policji, prokuratora i sędziego. Zauważono, że żadne z licznych zawiadomień składanych przez oskarżonego nie zyskało aprobaty Prokuratury Rejonowej w L., co zapewne ugruntowuje przekonanie oskarżonego o stronniczości miejscowych organów wymiaru sprawiedliwości. Podniesiono, że oskarżony i pokrzywdzone, tj. była żona i teściowa, pozostają w konflikcie, który znajduje swój finał w sprawach toczących się przed Sądem Rejonowym w L. Aktualnie, według oświadczenia oskarżonego, prowadzonych jest jednocześnie 4 lub 5 spraw. W tej sytuacji, w ocenie sądu wnioskującego, dla zapewnienia przekonania stron i społeczności lokalnej o bezstronności sądu, koniecznym było wystąpienie do Sądu Najwyższego z ww. wnioskiem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w L. nie zasługiwał na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że przepis art. 37 k.p.k., wprowadzający odstępstwo od konstytucyjnej zasady prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1), musi być wykładany restryktywnie. Oznacza to, że tylko okoliczności, które rzeczywiście mogą wywoływać w odbiorze społecznym, w tym także stron postępowania, wątpliwości co bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy bądź wykluczać zakończenie postępowania przed tym organem w rozsądnym terminie, mogą stać się podstawą przekazania sprawy innemu sądowi w tym trybie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2013 r., III KO 65/13, LEX nr 1362622). W realiach tej sprawy konieczne jest również zaakcentowanie, że autorytet sądu buduje się przede wszystkim przez sprawne przeprowadzenie każdego postępowania i podjęcie, na podstawie wnikliwej i bezstronnej oceny wszystkich okoliczności, merytorycznie zasadnej decyzji. Budowaniu tego autorytetu nie służą natomiast sytuacje, w których postawa sądu sprawia wrażenie, iż organ ten ulega presji stron procesowych i opinii publicznej oraz popada w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie prowadzenia rzetelnego procesu. Jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie, tylko racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2020 r., II KO 59/20 i z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11). Z tego też powodu w orzecznictwie zasadnie podkreśla się, że samo subiektywne, nawet głębokie, przekonanie strony o braku bezstronności sądu, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2020 r., III KO 104/20, LEX nr 3093442). W świetle powyższego, wyeksponowana we wniosku argumentacja, nie może być uznana za przekonującą. Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę