III KO 3/14

Sąd Najwyższy2014-07-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakodeks karnyart. 148 k.k.trybunał konstytucyjnynowelizacja prawasąd najwyższykara pozbawienia wolności

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego, uznając, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie miało zastosowania do czynu popełnionego przed nowelizacją Kodeksu karnego.

Obrońca skazanego S. Z. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 148 § 1 k.k. oraz nowelizację Kodeksu karnego z 2005 r. Argumentował, że kwalifikacja czynu z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. stała się nieaktualna. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że orzeczenie TK nie dotyczyło czynów popełnionych przed datą wejścia w życie nowelizacji, a wyroki zapadły przed datą publikacji wyroku TK.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego S. Z. o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II AKa (…). Skazany został pierwotnie wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 26 października 2005 r. za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnione w dniu 11 lipca 2003 r., na karę 15 lat pozbawienia wolności. Kasacja obrońcy została oddalona przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. III KK 259/06. Obrońca wnosił o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 2 k.p.k., odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt P 11/08, oraz do ustawy nowelizującej Kodeks karny z 2010 r. Twierdził, że wskutek orzeczenia TK obowiązywał jedynie art. 148 § 1 k.k., a kwalifikacja z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. (który został zlikwidowany) nie powinna mieć zastosowania. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że przesłanka z art. 540 § 2 k.p.k. nie została spełniona, ponieważ Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie. Podkreślono, że konsekwencje orzeczenia TK dotyczą tylko skazań za przestępstwa popełnione po dacie wejścia w życie nowelizacji z 27 lipca 2005 r., a przed datą publikacji wyroku TK. W przedmiotowej sprawie czyn został popełniony przed nowelizacją, a wyroki zapadły przed datą publikacji wyroku TK.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy czyn został popełniony przed datą wejścia w życie nowelizacji Kodeksu karnego, a orzeczenia sądów zapadły przed datą publikacji wyroku Trybunału.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. (niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie) nie zachodzi, jeśli Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zapadło orzeczenie. Ponadto, konsekwencje orzeczenia TK odnoszą się tylko do czynów popełnionych po dacie wejścia w życie nowelizacji i przed datą publikacji wyroku TK.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania prawomocnego orzeczenia)

Strony

NazwaTypRola
S. Z.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 148 § § 2 pkt 4

Kodeks karny

Przepis w brzmieniu obowiązującym w dniu popełnienia czynu (11 lipca 2003 r.). Sąd Najwyższy stwierdził, że nowelizacja z 2005 r. i wyrok TK z 2009 r. nie miały zastosowania do czynu popełnionego przed nowelizacją.

k.p.k. art. 540 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku, gdy orzeczenie TK stwierdziło niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie. Sąd Najwyższy uznał, że ta przesłanka nie została spełniona.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zastosowany przez sądy niższych instancji, dotyczący kumulacji przepisów.

k.k. art. 157 § § 1

Kodeks karny

Zastosowany przez sądy niższych instancji, dotyczący uszkodzenia ciała.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Zastosowany przez sądy niższych instancji, dotyczący usiłowania przestępstwa.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zastosowany przez sądy niższych instancji, dotyczący zasady stosowania ustawy względniejszej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczy czynów popełnionych przed datą wejścia w życie nowelizacji Kodeksu karnego. Wyroki sądów obu instancji zapadły przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co wyklucza zastosowanie art. 540 § 2 k.p.k. w kontekście orzeczenia TK. Brak jest niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie w niniejszej sprawie.

Odrzucone argumenty

Argument obrońcy o tym, że wskutek orzeczenia TK i nowelizacji Kodeksu karnego, kwalifikacja czynu z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. stała się nieaktualna i stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

brak jest przesłanki opisanej w art. 540 § 2 k.p.k. warunkującej wznowienie postępowania Konsekwencje orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r. odnoszą się tylko do takich skazań, które dotyczyły przestępstw popełnionych po dacie wejścia w życie nowelizacji z 27 lipca 2005 r., a przed datą opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego tj. przed dniem 23 kwietnia 2003 r.

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący, sprawozdawca

Przemysław Kalinowski

członek

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego w kontekście zmian legislacyjnych i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących czynów popełnionych przed nowelizacjami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czasowej (czyn popełniony przed nowelizacją, wyroki zapadłe przed publikacją wyroku TK).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – wznowienia postępowania karnego w oparciu o późniejsze orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i zmiany prawa. Pokazuje, jak istotna jest chronologia zdarzeń i dat wejścia w życie przepisów.

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego może otworzyć drzwi do wznowienia starej sprawy karnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 3/14
POSTANOWIENIE
Dnia 8 lipca 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Przemysław Kalinowski
‎
SSN Dariusz Świecki
Protokolant
w sprawie S. Z.
‎
skazanego z art. 148 § 2 pkt. 4 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron,
‎
w dniu 8 lipca 2014 r.,
‎
wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 25 stycznia 2006r., sygn. akt II AKa (…),
postanowił :
1. oddala wniosek o wznowienie postępowania;
2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciąża skazanego .
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w B., wyrokiem z dnia 26 października 2005 r., uznał S. Z.  za winnego przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnionego w dniu 11 lipca 2003 r., i za to na podstawie art. 11 § 3 k.k., art. 14 § 1 k.k., art. 148 § 2 pkt 4 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. skazał go na karę 15 lat pozbawienia wolności. W dniu 25 stycznia 2006 r. Sąd Apelacyjny w (…), po rozpoznaniu apelacji obrońcy, utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w B.
Wniesioną przez obrońcę skazanego kasację Sąd Najwyższy oddalił postanowieniem z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. III KK 259/06.
Wniosek o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. złożyła obrońca skazanego. Powołując się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt P 11/08, obrońca wywodzi, że wskutek orzeczenia Trybunału obowiązywał jedynie art. 148 § 1 k.k., utrzymujący podstawowy typ zbrodni, za który przewidziana jest kara pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 8 lat. Nadto, odwołując się do ustawy z 2010 r. nowelizującej Kodeks karny, stwierdza, że pozostawia ona „…dotychczasowe, a więc sprzed ustawy, zmieniającej kodeks karny z 2005 r. okoliczności kwalifikujące, poza kwalifikowanym typem zabójstwa popełnionego z użyciem broni palnej”. Z tych względów zdaniem obrońcy, w przypadku skazanego S. Z. w związku z przyjęciem przez Sąd Okręgowy w B., że przypisany mu czyn wyczerpuje znamiona art. 148 § 2 pkt 4 k.k., z którego zrezygnowano w cytowanej nowelizacji, zachodzi podstawa do wznowienia postępowania.
Prokurator Prokuratury Generalnej, ustosunkowując się do wniosku, pismem z dnia 16 maja 2014 r., wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie jest zasadny.
Podstawą prawną zarówno skazania, jak i wymiaru kary za czyn, którego dopuścił się S.Z. w dniu 11 lipca 2003 r., był art. 148 § 2 pkt 4 k.k. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 6 czerwca 1997 – Kodeks karny, z powołaniem się przez Sąd na art. 4 § 1 k.k. Oczywiste jest, że Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie w niniejszej sprawie, brak jest zatem przesłanki opisanej w art. 540 § 2 k.p.k. warunkującej wznowienie postępowania. Konsekwencje orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r. odnoszą się tylko do takich skazań, które dotyczyły przestępstw popełnionych po dacie wejścia w życie nowelizacji z 27 lipca 2005 r., a przed datą opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego tj. przed dniem 23 kwietnia 2003 r. W przedmiotowej sprawie czyn zakwalifikowany z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. został popełniony przed datą wejścia w życie nowelizacji Kodeksu karnego z dnia 27 lipca 2005 r., zaś wyroki Sądów obu instancji zapadły przed datą 23 kwietnia 2009 r.
Z tych względów wniosek o wznowienie postępowania należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI