IV KO 13/10

Sąd Najwyższy – Izba Karna w WarszawieWarszawa2010-02-22
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćobiektywizmsędziowieprokuraturakontakty służbowe

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy karnej z uwagi na rzekome powiązania jednego z oskarżonych z sędziami.

Sąd Rejonowy w M. wnioskował o przekazanie sprawy karnej do innego sądu, argumentując, że jeden z oskarżonych, były szef Prokuratury Rejonowej, znał sędziów, co mogło wpłynąć na obiektywizm. Sąd Najwyższy uznał, że te powody nie są wystarczające do przekazania sprawy, podkreślając, że instytucja ta jest wyjątkiem i wymaga szczególnych względów dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego w M. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej art. 305 § 1 k.k. przeciwko Marianowi W. i innym oskarżonym do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony M. W. był przez wiele lat szefem Prokuratury Rejonowej w M. i utrzymywał kontakty służbowe z orzekającymi tam sędziami, co według Sądu Rejonowego mogło wpływać na swobodę orzekania i budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy stwierdził, że sam fakt wcześniejszej funkcji oskarżonego i utrzymywania kontaktów służbowych z niektórymi sędziami nie stanowi wystarczającej podstawy do uzasadnionych wątpliwości co do możliwości obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że w tak dużym sądzie jak Sąd Rejonowy w M. z pewnością znajdzie się sędzia zdolny do rzetelnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli część sędziów wyłączyłaby się na podstawie przepisów o wyłączeniu sędziego. Zaakceptowanie argumentacji Sądu Rejonowego przekreśliłoby wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy, prowadząc do jej nadmiernego stosowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt wcześniejszej funkcji oskarżonego i utrzymywania kontaktów służbowych z niektórymi sędziami nie stanowi wystarczającej podstawy do uzasadnionych wątpliwości co do możliwości obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przekazanie sprawy jest wyjątkiem i wymaga szczególnych względów. Wskazał, że w dużym sądzie z pewnością znajdzie się sędzia zdolny do bezstronnego rozpoznania sprawy, a argumentacja Sądu Rejonowego mogłaby prowadzić do nadmiernego stosowania tej instytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w M. (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
Marian W.osoba_fizycznaoskarżony
i in.inneoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwa tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym szczególnie ważne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 305 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazanie sprawy jest instytucją wyjątkową i wymaga szczególnych względów dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Fakt utrzymywania kontaktów służbowych z sędziami przez byłego prokuratora nie musi prowadzić do braku obiektywizmu, zwłaszcza w dużym sądzie. Zaakceptowanie argumentacji Sądu Rejonowego prowadziłoby do nadmiernego stosowania instytucji przekazania sprawy.

Odrzucone argumenty

Oskarżony M. W. był szefem Prokuratury Rejonowej w M. i utrzymywał kontakty służbowe z sędziami, co może wpływać na swobodę orzekania i budzić wątpliwości co do obiektywizmu. W odczuciu społecznym brak warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości odstępstwo od obowiązku rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy tylko w wyjątkowych przypadkach nie może pociągać za sobą uzasadnionych wątpliwości przekreślałoby wyjątkowy charakter instytucji

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Henryk Gradzik

sędzia

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji, gdzie powiązania oskarżonego z sędziami były podstawą wniosku o przekazanie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii obiektywizmu sądownictwa i potencjalnych konfliktów interesów, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą.

Czy przeszłość zawodowa oskarżonego może uniemożliwić mu proces przed lokalnym sądem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 13/10  
 
P O S T A N O W I E N I E  
 
Dnia 22 lutego 2010 r. 
 
Sąd Najwyższy – Izba Karna w Warszawie 
na posiedzeniu w składzie następującym: 
 
Przewodniczący: Sędzia SN Wiesław Kozielewicz 
Sędziowie: SN Henryk Gradzik 
SN Eugeniusz Wildowicz ( sprawozdawca ) 
 
po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2010 r. 
w sprawie Mariana W., i in. 
oskarżonych z art. 305 § 1 k.k. i in. 
wniosku Sądu Rejonowego w M. z dnia 19 stycznia 2010 r. 
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu 
na podstawie art. 37 k.p.k. 
 
postanowił: 
nie uwzględnić wniosku. 
 
UZASADNIENIE 
Sąd Rejonowy w M. zwrócił się z wnioskiem do Sądu Najwyższego o 
przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro 
wymiaru sprawiedliwości. Swoje wystąpienie Sąd Rejonowy uzasadnił tym, że 
jeden z oskarżonych – M. W. jest osobą powszechnie znaną w tym Sądzie, 
bowiem przez kilkanaście lat był szefem Prokuratury Rejonowej w M. i z tej 

 
2 
racji utrzymywał kontakty służbowe z orzekającymi w nim sędziami. W ocenie 
Sądu Rejonowego powyższe może wywierać wpływ na swobodę orzekania, a w 
odczuciu społecznym rodzić przekonanie o braku warunków do rozpoznania 
sprawy w tym sądzie w sposób w pełni obiektywny. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Inicjatywa Sądu Rejonowego w M. nie jest zasadna i nie zasługuje na 
uwzględnienie. Wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, 
że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie 
art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od obowiązku rozpoznania sprawy przez sąd 
miejscowo właściwy, jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, kiedy 
szczególnie ważne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za 
takim przekazaniem przemawiają. 
Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Fakt, że M. W. był 
Prokuratorem Rejonowym w M. i w związku z tym utrzymywał kontakty 
służbowe z niektórymi sędziami Sądu Rejonowego w M. nie może pociągać za 
sobą uzasadnionych wątpliwości, także w opinii społecznej, co do możliwości 
obiektywnego i bezstronnego rozpoznania tej sprawy przez sąd miejscowo 
właściwy. W wystąpieniu nie wskazuje się przecież , że wszyscy sędziowie 
Sądu Rejonowego w M. znają oskarżonego jako byłego prokuratora. Zresztą ani 
wniosek, ani akta sprawy nie pozwalają ustalić do kiedy M. W. ( aktualnie 
emeryt, wcześniej starosta powiatu m. ) miał ten urząd sprawować. Dobro 
wymiaru sprawiedliwości, będące wyłącznym kryterium zastosowania tzw. 
właściwości z delegacji wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, gdy cały 
sąd miejscowy jest „ nieodpowiedni” do jej rozpoznania. W przedmiotowej 
sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Trudno bowiem zakładać, że nawet przy 
odwołaniu się przez część sędziów do uprawnienia wynikającego z art. 42 § 1 
k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k. p k., brak będzie w tak dużym sądzie sędziego, który 
w sposób rzetelny i bezstronny rozpozna sprawę. Ponadto zauważyć trzeba, że 
zaakceptowanie sposobu rozumowania Sądu Rejonowego, przedstawionego we 

 
3 
wniosku, przekreślałoby wyjątkowy charakter instytucji określonej w art. 37 
k.p.k. Miałaby ona bowiem zastosowanie w każdym przypadku skierowania 
aktu oskarżenia przeciwko osobie, która wcześniej utrzymywała kontakty 
służbowe z sędziami.  
Dlatego nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy 
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru 
sprawiedliwości. 
Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.     
 
 
/tp/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI