III KO 27/26

Sąd Najwyższy2026-02-03
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd apelacyjnywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościekonomika procesowaart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym wyłączenie sędziów z powodu powiązań rodzinnych i wcześniejszego udziału w sprawie.

Sąd Apelacyjny w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na brak sędziów, którzy nie braliby udziału w jej rozpoznaniu lub nie podlegali wyłączeniu, w tym z powodu powiązań rodzinnych. Sąd Najwyższy uznał wniosek za uzasadniony, mimo utrwalonej linii orzeczniczej odrzucającej względy organizacyjne jako podstawę przekazania, podkreślając specyfikę tej jednej sprawy i względy ekonomiki procesowej.

Sąd Apelacyjny w Krakowie, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości, złożył wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnienie wniosku opierało się na fakcie, że w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie nie było już sędziów, którzy nie braliby udziału w rozpoznaniu tej sprawy, nie rozpoznawali spraw z niej wyłączonych, ani nie podlegali wyłączeniu. Jako przykład podano sędziego, którego córka była obrońcą w tej sprawie. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, uznał go za zasługujący na uwzględnienie. Choć Sąd Najwyższy zaznaczył, że utrwalona linia orzecznicza odrzuca względy organizacyjno-techniczne jako podstawę do uwzględnienia takiego wniosku, w tym konkretnym przypadku dostrzegł specyficzne okoliczności. Sytuacja ta dotyczyła wyłącznie tej jednej, złożonej podmiotowo sprawy i nie stanowiła remedium na ogólne trudności kadrowe sądów. Sąd Najwyższy uznał, że względy ekonomiki procesowej przemawiają za niezwłocznym rozstrzygnięciem, które wydaje się nieuchronne, i dlatego zdecydował o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w wyjątkowych sytuacjach, gdy specyficzne okoliczności dotyczące składu orzekającego dotyczą wyłącznie danej sprawy i względy ekonomiki procesowej przemawiają za niezwłocznym rozstrzygnięciem, można uwzględnić wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć zazwyczaj względy organizacyjne nie są podstawą do przekazania sprawy, to w tym konkretnym przypadku, ze względu na specyficzne okoliczności dotyczące wyłączenia sędziów (powiązania rodzinne, wcześniejszy udział w sprawie) i złożoność podmiotową sprawy, a także dla zapewnienia ekonomiki procesowej, wniosek Sądu Apelacyjnego o przekazanie sprawy był uzasadniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Krakowie (wnioskodawca)

Strony

NazwaTypRola
E. K.osoba_fizycznaoskarżony
M. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37 § §1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Wspomniany jako alternatywna podstawa rozstrzygnięcia, choć Sąd Najwyższy wybrał tryb art. 37 § 1 k.p.k. ze względu na ekonomikę procesową.

k.k. art. 286 § §1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § §1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Specyficzne okoliczności dotyczące składu orzekającego w tej jednej sprawie (powiązania rodzinne, wcześniejszy udział sędziów). Dobro wymiaru sprawiedliwości. Względy ekonomiki procesowej przemawiające za niezwłocznym rozstrzygnięciem.

Odrzucone argumenty

Utrwalona linia orzecznicza odrzucająca względy organizacyjno-techniczne jako podstawę do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

względy organizacyjno-techniczne leżące po stronie sądu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku zaistniała w SA Kraków sytuacja mająca w istocie odniesienie wyłącznie do tej jednej sprawy względy ekonomiki procesowej przemawiają jednak za tym, by niepotrzebnie nie odwlekać rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Jerzy Grubba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w wyjątkowych sytuacjach, gdy występują specyficzne problemy z wyłączeniem sędziów, nawet jeśli nie są to ogólne problemy organizacyjne sądu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji i nie stanowi ogólnej zasady zezwalającej na przekazywanie spraw z powodów organizacyjnych. Kluczowe jest wykazanie, że problem dotyczy konkretnej sprawy, a nie ogólnej sytuacji kadrowej sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy balansuje między utrwaloną linią orzeczniczą a potrzebą indywidualnego rozstrzygnięcia w sytuacjach wyjątkowych, gdzie występują konflikty interesów lub powiązania rodzinne w składzie orzekającym.

Sąd Najwyższy: Kiedy wyłączenie sędziego z powodu rodziny pozwala na zmianę sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 27/26
POSTANOWIENIE
Dnia 3 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
E. K. i M. K.
oskarżonych z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 3 lutego 2026r.
wniosku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 20 stycznia 2026r. sygn. akt II AKa 352/25
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37§1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę do rozpoznania
Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37§1 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania niniejszej sprawy
do rozpoznania sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że z uwagi na specyficzne okoliczności niniejszej sprawy, nie ma obecnie w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie – Wydziale Karnym, sędziów którzy nie braliby już udziału w jej rozpoznaniu, lub rozpoznaniu spraw wyłączonych z niej, czy też nie podlegają wyłączeniu, jak Sędzia X.Y., którego córka wykonywała obowiązki obrońcy w tej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Apelacyjnego można uznać za zasługujący na uwzględnienie.
Sąd Najwyższy w niniejszym składzie zdaje sobie sprawę z utrwalonej linii orzeczniczej, w ramach której wielokrotnie podkreślano, że względy organizacyjno-techniczne leżące po stronie sądu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku złożonego przez ten sąd w trybie art. 37§1 k.p.k.
Trudno jednak nie dostrzegać i tego, że zaistniała w SA Kraków sytuacja mająca w istocie odniesienie wyłącznie do tej jednej sprawy (złożonej podmiotowo), a więc w żaden sposób nie czyniąc z art. 37§1 k.p.k. remedium na trudną sytuację kadrową sądów polskich, mogłaby być również przedmiotem rozstrzygnięcia w trybie art. 43 k.p.k. Względy ekonomiki procesowej przemawiają jednak za tym, by niepotrzebnie nie odwlekać rozstrzygnięcia (do czasu złożenia stosownych wniosków przez wszystkich sędziów tego wydziału), które wydaje się nieuchronne.
Stąd potrzeba uwzględnienia wniosku.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy wskazał jako właściwy do rozpoznania sprawy Sąd Apelacyjny w Katowicach.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI