III KO 26/18

Sąd Najwyższy2018-04-10
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądubezstronnośćsąd najwyższykodeks postępowania karnegoart. 37 k.p.k.zniesławieniesędziowie

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że samo niezadowolenie oskarżonego z wcześniejszych orzeczeń i jego pozwy przeciwko sędziom nie stanowią wystarczającej podstawy do zmiany właściwości miejscowej.

Sąd Rejonowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko S.N. innemu sądowi, argumentując, że oskarżony wielokrotnie występował przeciwko sędziom tego sądu, co mogłoby wzbudzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, podkreślając, że instytucja zmiany właściwości jest wyjątkowa i wymaga obiektywnych podstaw, a nie tylko subiektywnych obaw strony czy jej niezadowolenia z orzeczeń.

Do Sądu Rejonowego w R. wpłynął akt oskarżenia przeciwko S.N. o popełnienie przestępstwa zniesławienia (art. 212 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.). Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku było to, że oskarżony wielokrotnie pozywał sędziów Sądu Rejonowego w R. z powodu niezadowolenia z zapadłych w jego sprawach orzeczeń, co mogłoby budzić wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, odmówił przekazania sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie w sytuacji, gdy istnieją obiektywne podstawy do twierdzenia, że sąd właściwy nie będzie w stanie rozpoznać sprawy bezstronnie. Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego, uznając, że samo niezadowolenie oskarżonego z orzeczeń i jego pozwy przeciwko sędziom nie są wystarczającą przesłanką do zmiany właściwości. Zaaprobowanie takiego poglądu prowadziłoby do niepożądanej sytuacji, w której każde okazywane przez stronę niezadowolenie skutkowałoby zmianą sądu, co podważałoby autorytet wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił potrzebę konsekwentnej postawy sądów w obronie własnych kompetencji i niezawisłości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i wymaga obiektywnych podstaw do twierdzenia o braku bezstronności sądu. Samo niezadowolenie strony z orzeczeń i jej pozwy przeciwko sędziom nie stanowią wystarczającej przesłanki do zmiany właściwości, gdyż mogłoby to prowadzić do nadużyć i podważać autorytet wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
S.N.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości co do zdolności Sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób bezstronny.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy. Przekazanie sprawy wymaga obiektywnych podstaw do twierdzenia o braku bezstronności sądu. Niezadowolenie strony i pozwy przeciwko sędziom nie są wystarczającą podstawą do zmiany właściwości. Sądy nie powinny ulegać presji stron i powinny konsekwentnie bronić swoich kompetencji.

Odrzucone argumenty

Procedowanie w sprawie S.N. przez Sąd właściwy miejscowo mogłoby wzbudzić subiektywne wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu tego Sądu, gdyż oskarżony wielokrotnie występował na drogę sądową przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w R.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja tak zwanej właściwości z delegacji określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Zaaprobowanie takiego stanowiska prowadziłoby do precedensowej i ze wszech miar niepożądanej sytuacji, w której każde okazywane przez stronę niezadowolenie z rozstrzygnięć sądowych, polegające na gołosłownym twierdzeniu o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, skutkowałoby zmianą właściwości miejscowej sądu. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie prowadzenia rzetelnego procesu.

Skład orzekający

Rafał Malarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi, gdy podstawą jest jedynie niezadowolenie strony z orzeczeń i jej działania przeciwko sędziom."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje zasady bezstronności i właściwości sądu, odrzucając próby manipulacji procesem przez strony. Jest to ważne dla zrozumienia granic wpływu stron na postępowanie sądowe.

Czy pozwy przeciwko sędziom mogą zmienić sąd prowadzący sprawę? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 26/18
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 10 kwietnia 2018 roku,
w sprawie
S.N.,
oskarżonego o popełnienie czynu z art. 212 § 1 k.k. in.,
inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w R.
z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt VIII K […]/17,
na podstawie art. 37 k.p.k.
odmówić przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w R. wpłynął akt oskarżenia przeciwko S.N. o popełnienie czynu zabronionego z art. 212 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2018r. Sąd Rejonowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k. W uzasadnieniu wskazał, że procedowanie w sprawie S.N. przez Sąd właściwy miejscowo mogłoby wzbudzić subiektywne wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu tego Sądu, gdyż oskarżony wielokrotnie występował na drogę sądową przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w R., wyrażając w ten sposób niezadowolenie z rozstrzygnięć zapadłych w sprawach toczących się z jego udziałem.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Inicjatywa Sądu terytorialnie właściwego nie zasługiwała na uwzględnienie.
Instytucja tak zwanej właściwości z delegacji określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z niej możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości co do zdolności Sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób bezstronny. Takie uwarunkowania nie zaistniały w sprawie S.N.
Sąd Najwyższy nie podzielił kierunku rozważań przedstawionych mu w postulacie Sądu Rejonowego w R., a dążących do zaakceptowania poglądu, że do zmiany właściwości miejscowej sądu może prowadzić brak zaufania oskarżonego do sędziów danego sądu i inicjowanie przez niego postępowań sądowych przeciwko sędziom orzekającym w innych sprawach z udziałem oskarżonego. Zaaprobowanie takiego stanowiska prowadziłoby do precedensowej i ze wszech miar niepożądanej sytuacji, w której każde okazywane przez stronę niezadowolenie z rozstrzygnięć sądowych, polegające na gołosłownym twierdzeniu o braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, skutkowałoby zmianą właściwości miejscowej sądu. Na uwagę zasługuje pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2017r., sygn. akt III KO 16/17, że autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie prowadzenia rzetelnego procesu. Tylko stanowcza i konsekwentna nieustępliwość w tym względzie sprzyjać będzie kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw.
Uwzględniając całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań, postanowiono jak na wstępie.
a.ł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI