III KZ 15/18

Sąd Najwyższy2018-04-10
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprzymus adwokacko-radcowskibrak formalnySąd Najwyższykodeks postępowania karnegozażalenie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, wskazując na obowiązek sporządzenia wniosku przez adwokata lub radcę prawnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego M.O. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego w G. o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek ten został złożony przez skazanego osobiście, a sąd niższej instancji wezwał go do uzupełnienia braku formalnego poprzez sporządzenie wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika. Po bezskutecznym upływie terminu, wniosek został odrzucony. Sąd Najwyższy uznał, że brak formalny jest usuwalny, ale jego nieusunięcie skutkuje odmową przyjęcia wniosku, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie skazanego M.O. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 29 stycznia 2018 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek ten dotyczył postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 grudnia 2011 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 2 września 2015 r. Sąd Apelacyjny wezwał skazanego do uzupełnienia wniosku poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez obrońcę lub radcę prawnego, zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., pod rygorem odmowy przyjęcia. Po bezskutecznym upływie terminu, zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku zostało wydane. Skazany zaskarżył to zarządzenie, powołując się na swoją trudną sytuację materialną uniemożliwiającą uzyskanie pomocy prawnej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że brak formalny wniosku o wznowienie postępowania, jakim jest brak podpisu profesjonalnego pełnomocnika, jest usuwalny i wymaga wezwania do uzupełnienia w trybie art. 120 § 1 k.p.k. Niespełnienie tego wymogu skutkuje uznaniem pisma za bezskuteczne i wydaniem zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. Sąd wskazał, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. wprowadzający tzw. przymus adwokacko-radcowski jest obligatoryjny i nie podlega obejściu. Ponadto, zauważono, że skazany nie zwracał się do Sądu Apelacyjnego o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak formalny wniosku o wznowienie postępowania, jakim jest jego niesporządzenie przez adwokata lub radcę prawnego, musi zostać uzupełniony w wyznaczonym terminie. Po jego upływie, wniosek jest uznawany za bezskuteczny, a sąd odmawia jego przyjęcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że brak formalny wniosku o wznowienie postępowania, określony w art. 545 § 2 k.p.k. (wymóg sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego), jest usuwalny i wymaga wezwania do uzupełnienia w trybie art. 120 § 1 k.p.k. Niespełnienie tego wymogu w zakreślonym terminie skutkuje odmową przyjęcia wniosku na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. Podkreślono obligatoryjność tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w G.

Strony

NazwaTypRola
M.O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymóg sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez obrońcę lub radcę prawnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 120 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego pisma.

k.p.k. art. 120 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Odmowa przyjęcia pisma w przypadku nieusunięcia braku formalnego.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia.

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Możliwość wyznaczenia obrońcy z urzędu.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu (wzmianka na marginesie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania przez adwokata lub radcę prawnego jest obligatoryjny. Niespełnienie wymogu formalnego wniosku o wznowienie postępowania skutkuje jego bezskutecznością i odmową przyjęcia. Sytuacja materialna skazanego nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymogów formalnych, chyba że wystąpił o obrońcę z urzędu.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skazanego na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski brak formalny wniosku o wznowienie postępowania obowiązek sporządzenia go i podpisania przez obrońcę lub radcę prawnego nie ma możliwości obejścia jego rygorów

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego oraz skutków jego nieprzestrzegania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i wymogów formalnych z nim związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania karnego, w szczególności wymóg reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.

Wniosek o wznowienie postępowania karnego? Bez adwokata ani rusz! Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KZ 15/18
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
M.O.
o wznowienie postępowania,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2018 r.,
zażalenia skazanego
na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II AKo (…), o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
W dniu 7 września 2017 r. Sąd Rejonowy w K. przekazał do Sądu Apelacyjnego w G. wniosek M.O. – własnoręcznie przez niego sporządzony – o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 grudnia 2011 r., sygn. akt II K (…), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt XIII Ka (…).
Zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II AKo (…), na podstawie art. 120 § 1 k.p.k. wezwano skazanego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie poprzez sporządzenie go i podpisanie przez obrońcę lub radcę prawnego, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku. Zarządzenie powyższe doręczono skazanemu w dniu 29 grudnia 2017 r. Do dnia 5 stycznia 2018 r. wniosek spełniający wymóg formalny w zakresie tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego nie wpłynął w związku z czym, zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II AKo (…), Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w G., w oparciu o przepis art. 120 § 2 k.p.k. odmówiła przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania osobiście złożonego przez M.O..
Zarządzenie powyższe zaskarżył skazany wnosząc o jego uchylenie i przekazanie  sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia powołał się na swoją sytuację materialną uniemożliwiającą mu uzyskanie pomocy prawnej adwokata, który sporządziłby i podpisał wniosek o wznowienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie skazanego nie mogło zostać uwzględnione.
Brak formalny wniosku o wznowienie postępowania, jakim jest złożenie wniosku niespełniającego wymogu określonego w art. 545 § 2 k.p.k. (sporządzenie go i podpisanie przez obrońcę lub pełnomocnika) ma charakter usuwalny.
W związku z tym wnioskodawcę należy wezwać do jego usunięcia w trybie art. 120 § 1 k.p.k. Uzupełnienie braku w terminie, a byłoby nim złożenie wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego, wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. W przeciwnym wypadku pismo uznaje się za bezskuteczne, co w odniesieniu do wniosku o wznowienie postępowania, który został sporządzony przez samego skazanego, powoduje wydanie zarządzenia o odmowie jego przyjęcia (art. 120 § 2 k.p.k.).
Ten tok procedowania został w niniejszej sprawie dopełniony.
Zauważyć jednocześnie należy, że przepis art. 545 § 2 k.p.k. wprowadzający tzw. przymus adwokacko-radcowski to regulacja o charakterze obligatoryjnym i nie ma możliwości obejścia jego rygorów. Obowiązuje on z woli ustawodawcy i tylko ustawodawca - nie zaś organ procesowy w skutek własnej decyzji - może z tego przymusu zrezygnować.
Ponieważ, jak już była o tym mowa wyżej, w zakreślonym skazanemu terminie, tj. do dnia 5 stycznia 2018 r., wniosek sporządzony i podpisany przez obrońcę nie wpłynął, konieczne było wydanie zaskarżonego zarządzenia. Nie miała przy tym znaczenia podnoszona w zażaleniu okoliczność stanu majątkowego M.O., ponieważ z dokumentacji zgromadzonej w aktach postępowania nie wynika aby zwracał się on do Sądu Apelacyjnego w G. z wnioskiem o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu na podstawie art. 78 § 1 k.p.k.
Na marginesie, ponieważ nie ma to znaczenia dla samego rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia, wyłącznie w celu informacyjnym – w nawiązaniu do treści pisma skazanego z dnia 28 sierpnia 2017 r. inicjującego przedmiotowe postępowanie – wskazać należy, że postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 r., III KO 71/17, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu w oparciu o przesłankę z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w E. z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt II K (…).
Uwzględniając całokształt poczynionych wyżej rozważań, a więc zgodność z obowiązującymi przepisami zaskarżonej decyzji procesowej, której argumentacja zawarta w zażaleniu nie podważyła, należało postanowić, jak na wstępie.
a.ł

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI