IV KO 117/19

Sąd Najwyższy2019-10-23
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższyprokuratorsędziabezstronnośćzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia śledztwa innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ze względu na powiązania zawodowe między stronami a sądem właściwym.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażaleń na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów i prokuratorów Sądu Rejonowego w C. Sąd Najwyższy uznał, że ze względu na powiązania zawodowe i potencjalne podejrzenia o brak bezstronności, sprawę należy przekazać innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek ten wynikał z faktu, że D.B. złożył pismo traktowane jako zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, zarzucając krzywdzące i nierzetelne postępowanie prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w C. oraz sędziemu Sądu Rejonowego w C. w sprawie II K (…). Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, co zostało zaskarżone. D.B. rozszerzył zarzuty o inne osoby związane z wymiarem sprawiedliwości. Sąd Rejonowy w C. uznał, że ze względu na bliskie relacje zawodowe między skarżącym a sędziami tutejszego sądu, konieczne jest przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że takie przekazanie jest niezbędne dla zapewnienia obiektywizmu i uniknięcia podejrzeń o brak bezstronności, a także dla utrzymania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania osobisto-zawodowe między osobami, których zachowań dotyczyło zawiadomienie o przestępstwie, a sądem miejscowo właściwym, wymagają przekazania sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Zapewnia to przeprowadzenie postępowania wolnego od podejrzeń o brak bezstronności i utrzymuje przekonanie o prawidłowym i niezawisłym działaniu wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznazażalający
pełnomocnik D. B.innepełnomocnik
prokurator Prokuratury Rejonowej w C.organ_państwowyorgan

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający przesłanki odmowy wszczęcia śledztwa, w tym brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa.

k.p.k. art. 306

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący rozstrzygania w postępowaniu sądowym kwestii zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania osobisto-zawodowe między stronami a sądem właściwym mogą wywoływać podejrzenia o brak bezstronności. Przekazanie sprawy jest niezbędne dla zapewnienia zewnętrznym obserwatorom przekonania o prawidłowym i niezawisłym działaniu wymiaru sprawiedliwości. Rozstrzyganie o zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn przypisany sędziemu sądu właściwego do rozpoznania sprawy uzasadnia przekazanie.

Godne uwagi sformułowania

ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów przekonanie o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły

Skład orzekający

Dariusz Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w sytuacjach, gdy zarzuty dotyczą sędziów i prokuratorów sądu właściwego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy, a nie meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą zapewnienia bezstronności i zaufania do wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem sądów.

Kiedy sąd musi oddać sprawę innemu sądowi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 117/19
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie z zażaleń
D. B.
i pełnomocnika D. B.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C.
z dnia 27 maja 2019 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…),
o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2019 r.
wniosku Sądu Rejonowego w C.  z dnia 10 września 2019 r.,
sygn. akt II Kp (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R..
UZASADNIENIE
W dniu 18 marca 2019 r. D.B.  sporządził pismo, w którym wskazywał m.in., że prokurator Prokuratury Rejonowej w C. i sędzia Sądu Rejonowego w C.  prowadzili krzywdz
ą
co, nierzetelnie i sprzecznie z przepisami i na zasadzie koleżeństwa postępowanie w sprawie II K (…). Pismo to zostało potraktowane jako zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
Postanowieniem z dnia 27 maja 2019 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…), prokurator Prokuratury Rejonowej w C.  odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków w nieustalonym okresie czasu przez nieustalonego funkcjonariusza publicznego prowadzącego, nadzorującego postępowanie przygotowawcze lub orzekającego w postępowaniu sądowym dotyczącym sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C.  pod sygn. akt II K (…) działającego na szkodę interesu prywatnego D.B., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. – wobec stwierdzenia, że brak jest danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.).
Od powyższego postanowienia  zażalenia  wywiedli D.B. oraz jego pełnomocnik.
Do zażalenia D.B.  dołączył pismo datowane na dzień 21 maja 2019 r., a skierowane do Prokuratury Rejonowej w O. , w którym podniósł, że jego pismo z dnia 18 marca 2019 r. dotyczy nie tylko zachowań wskazanego wcześniej prokuratora Prokuratury Rejonowej w C., ale również innych urzędników wymiaru sprawiedliwości, w tym m.in. innego prokuratora Prokuratury Rejonowej w C., sędziów Sądu Rejonowego w C., a także sędziów Sądu Okręgowego w K..
Sąd Rejonowy w C., postanowieniem z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt II Kp (…), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu s
ą
dowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu swojego wystąpienia Sąd Rejonowy wskazał, że przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest w tym przypadku uzasadnione faktem, iż skarżący dopatruje się realizacji znamion przestępstwa w zachowaniach sędziów Sądu Rejonowego w C.  oraz prokuratorów Prokuratury Rejonowej w C., którzy z racji relacji zawodowych są dobrze znani sędziom tutejszego sądu.
Organ wnioskujący, powołując się na judykaty Sądu Najwyższego, zauważył, że okolicznościami uzasadniającymi przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie  art. 37 k.p.k. są m.in. sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę wyrokowania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w C. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób, których zachowań dotyczyło złożone przez D.B.  zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym, wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, a które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomości istnienia wskazanych wyżej powiązań.
Przekazanie sprawy innemu sądowi do jej rozpoznania jest również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przedmiotowego procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10, OSNwSK 2010, z. 1, poz. 1451). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem przekazanie sprawy z uwagi na „dobro wymiaru sprawiedliwości” uzasadnione jest m.in. wtedy, gdy rozstrzygnięciu w postępowaniu sądowym, w trybie art. 306 k.p.k., podlega kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn, który w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przypisano sędziemu sądu właściwego do rozpoznania sprawy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt III KO 30/08, OSNwSK 2008, z. 1, poz.1097).
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł  jak na wstępie.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI