III KO 2/21

Sąd Najwyższy2021-01-27
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniapostępowanie karneSąd Najwyższyfałszywe zeznaniaprawomocnośćart. 540 k.p.k.art. 545 k.p.k.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu oczywistej bezzasadności, wskazując na brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa przez świadka.

Skazany J.Ś. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, twierdząc, że świadek został zmuszony do składania fałszywych zeznań. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku z powodu jego oczywistej bezzasadności. Podkreślono, że podstawy wznowienia postępowania są enumeratywnie wyliczone w art. 540 k.p.k. i nie obejmują sytuacji, gdy jedynie sugeruje się fałszywe zeznania bez prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa w związku z postępowaniem.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego J.Ś. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 31 stycznia 2019 r. (sygn. akt II AKa (...)). Skazany jako jedyną podstawę wznowienia wskazał popełnienie przestępstwa przez świadka, który jego zdaniem został zmuszony do składania fałszywych zeznań. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., postanowił odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. Uzasadnienie wskazuje, że przepis ten pozwala na odmowę przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych, gdy jego oczywista bezzasadność wynika z treści. Sąd przypomniał, że podstawy wznowienia postępowania karnego są ściśle określone w art. 540 k.p.k. i dotyczą najpoważniejszych okoliczności, takich jak stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienia przestępstwa w związku z pierwotnym postępowaniem, ujawnienie nowych dowodów świadczących o niepopełnieniu czynu, czy uchylenie przepisu konstytucyjnego przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd podkreślił, że twierdzenie o potencjalnie fałszywych zeznaniach nie jest wystarczającą podstawą do wznowienia postępowania, jeśli nie zostało poparte prawomocnym wyrokiem stwierdzającym popełnienie przestępstwa w związku z wydaniem wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, twierdzenie o potencjalnych fałszywych zeznaniach nie może skutkować wznowieniem postępowania, gdyż zgodnie z kodeksem postępowania karnego fakt popełnienia przestępstwa w związku z wydaniem wyroku musi być stwierdzony prawomocnym wyrokiem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że podstawy wznowienia postępowania karnego są enumeratywnie wyliczone w art. 540 k.p.k. i wymagają prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa w związku z pierwotnym postępowaniem. Samo sugerowanie fałszywych zeznań bez takiego orzeczenia nie spełnia wymogów formalnych do wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odmowa przyjęcia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
J.Ś.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, gdy z jego treści wynika oczywista bezzasadność.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wylicza podstawy wznowienia postępowania karnego, w tym stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienia przestępstwa w związku z pierwotnym postępowaniem.

k.p.k. art. 2

Kodeks postępowania karnego

Stanowi, że podstawą wszelkich rozstrzygnięć powinny być prawdziwe ustalenia faktyczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania. Brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa w związku z wydaniem wyroku. Wniosek nie pochodzi od podmiotu fachowego.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skazanego o potencjalnych fałszywych zeznaniach świadka.

Godne uwagi sformułowania

odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności podstawy dla wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem enumeratywnie wylicza art. 540 k.p.k. fakt popełnienia przestępstwa w związku z wydaniem wyroku musi być stwierdzony prawomocnym wyrokiem.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 i 545 k.p.k., w szczególności wymogu prawomocnego orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i nie stanowi ogólnej wykładni prawa cywilnego czy innych dziedzin.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne omówienie przesłanek wznowienia postępowania karnego i ograniczeń w tym zakresie.

Kiedy fałszywe zeznania świadka nie wystarczą do wznowienia wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 2/21
POSTANOWIENIE
Dnia 27 stycznia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
J.Ś.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 stycznia 2021 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania, w którym zapadł prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 31 stycznia 2019 r. (sygn. akt II AKa
(…)
),
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej
bezzasadności.
UZASADNIENIE
Pismem zatytułowanym „Wniosek” z dnia 27 grudnia 2020 r. J. Ś. zwrócił się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnie wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 31 stycznia 2019 r. (sygn. akt II AKa
(…)
)
. Jako jedyny powód wskazał popełnienie przestępstwa przez świadka, który jego zdaniem został zmuszony do składania fałszywych zeznań w sprawie. Wniósł o przesłuchanie tego świadka na okoliczność wymuszenia przemocą zeznań.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku, bez wzywania skazanego do usunięcia jego braków formalnych. Wymieniony na wstępie przepis nakazuje podjęcie takiej decyzji wtedy, gdy z treści wniosku niepochodzącego od podmiotu fachowego wynika jego oczywista bezzasadność. W niniejszej sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja.
Przypomnieć wypada, że podstawy dla wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem enumeratywnie wylicza art. 540 k.p.k. Są one precyzyjnie opisane i z uwagi na wyjątkowość możliwości przełamywania prawomocności wyroku sądowego – obejmują jedynie najpoważniejsze okoliczności, jakie z uwagi na zasady procesu karnego (art. 2 k.p.k., m.in. że podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne) powodują, że sprawę należy rozstrzygnąć ponownie. Specyfika postępowania wznowieniowego wszczynanego na wniosek powoduje, że nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego wyroku. Nie bada się również oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej instancji, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej (tak SN w postanowieniu z dnia 21 Kwietnia 2016 r., V KO 22/16). Podlega weryfikacji jedynie to czy np. ustalono prawomocnym wyrokiem, że popełniono przestępstwo w związku z pierwotnym postępowaniem i istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.), ujawniły się nowe fakty lub dowody świadczące m.in. o tym, że czynu nie popełniono (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.), przepis stanowiący podstawę wydania orzeczenia został uchylony przez Trybunał Konstytucyjny z uwagi na jego sprzeczność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą (art. 540 § 2 k.p.k.), albo potrzeba wznowienia wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 540 § 3 k.p.k.).
Twierdzenie skazanego o potencjalnych fałszywych zeznaniach złożonych w jego sprawie nie może skutkować wznowieniem postępowania, gdyż zgodnie z kodeksem postępowania karnego fakt popełnienia przestępstwa w związku z wydaniem wyroku musi być stwierdzony prawomocnym wyrokiem. Z takim przypadkiem nie mamy tutaj do czynienia.
Wobec powyższego należało orzec jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI