III KO 193/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Dębicy, postanowieniem z dnia 21 listopada 2024 r. (sygn. akt II K 133/24), zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej z udziałem M. B. i 20 innych oskarżonych do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wskazał potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów z uwagi na prowadzenie innych spraw z udziałem tych samych stron lub występowanie oskarżonych jako świadków w innych sprawach, a także trudności w szybkim i rzetelnym rozpoznaniu skomplikowanej sprawy przez sędziego o innej specjalizacji, zbliżającego się do wieku emerytalnego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. Wskazał, że sprawa pierwotnie trafiła do Sądu Rejonowego w Rzeszowie, a Sąd Rejonowy w Dębicy został wyznaczony do jej rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, co czyni wniosek próbą weryfikacji tego orzeczenia. Podkreślono, że wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego powinny być rozstrzygane przez instytucję wyłączenia sędziego, a nie przekazania sprawy. Argumenty dotyczące przekazywania sobie informacji między sędziami czy braku doświadczenia sędziego w sprawach karnych nie są wystarczające do zastosowania art. 37 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przepis ten nie służy rozwiązywaniu problemów technicznych, organizacyjnych czy kadrowych, a jego celem jest ochrona niezależności, bezstronności i niezawisłości sądu w wyjątkowych sytuacjach. Argumenty dotyczące braku możliwości rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z powodu wieku sędziego czy wielkości jego referatu również nie są wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przekazania sprawy karnej innemu sądowi na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., w szczególności w kontekście problemów organizacyjnych, kadrowych i specjalizacji sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, ale stanowi ważny głos w interpretacji art. 37 k.p.k.
Zagadnienia prawne (1)
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. z uwagi na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów lub trudności w rozpoznaniu sprawy w rozsądnym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez Sąd Rejonowy okoliczności, takie jak prowadzenie innych spraw z udziałem tych samych stron, brak doświadczenia sędziego w sprawach karnych, czy zbliżający się termin przejścia sędziego na emeryturę, nie uzasadniają przekazania sprawy w trybie art. 37 § 1 k.p.k. Przepis ten ma zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, gdy zagrożona jest niezależność, bezstronność lub niezawisłość sądu, a nie w celu rozwiązywania problemów organizacyjnych czy kadrowych sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| in. | inne | oskarżony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten nie służy rozwiązywaniu problemów technicznych, organizacyjnych czy kadrowych sądów, a jego celem jest ochrona niezależności, bezstronności i niezawisłości sądu w wyjątkowych sytuacjach.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wyłączenia sędziego, co jest właściwą instytucją do rozstrzygania wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego.
k.p.k. art. 25 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przewiduje możliwość wystąpienia sądu rejonowego z wnioskiem do sądu apelacyjnego o przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi okręgowemu ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez niezależny sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 37 § 1 k.p.k. nie służy rozwiązywaniu problemów organizacyjnych, kadrowych czy technicznych sądu. • Wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego powinny być rozstrzygane w trybie wyłączenia sędziego (art. 41 k.p.k.). • Przekazanie sprawy w trybie art. 37 § 1 k.p.k. jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy zagrożona jest niezależność, bezstronność lub niezawisłość sądu. • Argumenty dotyczące braku doświadczenia sędziego w sprawach karnych lub zbliżającego się terminu przejścia na emeryturę nie są wystarczające do przekazania sprawy. • Wniosek Sądu Rejonowego w Dębicy zmierza do weryfikacji orzeczenia Sądu Okręgowego w Rzeszowie o wyznaczeniu sądu, czemu nie służy art. 37 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów z uwagi na prowadzenie innych spraw z udziałem tych samych stron lub występowanie oskarżonych jako świadków w innych sprawach. • Trudności w szybkim i rzetelnym rozpoznaniu skomplikowanej sprawy przez sędziego o innej specjalizacji. • Sędzia referent orzeka na co dzień w III Wydziale Rodzinnym i Nieletnich i przed przejściem w stan spoczynku nie będzie w stanie zakończyć tej sprawy z uwagi na dużą liczbę spraw w referacie.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości rozumiane w okolicznościach sprawy jako postulat zagwarantowania stronom prawa do sprawnego przebiegu postępowania karnego i rzetelnego, fachowego oraz bezstronnego rozpoznania ich sprawy • przepis ten nie służy rozwiązywaniu problemów sądów natury technicznej, organizacyjnej czy też problemów kadrowych, prowadzących do nadmiernego obciążenia pracą indywidualnego sędziego czy sądu jako całości • Ratio legis przedmiotowej instytucji dotyczy bowiem zupełnie innego obszaru działania sądów, w wyjątkowych, indywidualnie ocenianych sytuacjach, kiedy przede wszystkim zagrożone są pozostałe dobra określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji, a więc niezależność, bezstronność i niezawisłość sądu.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy karnej innemu sądowi na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., w szczególności w kontekście problemów organizacyjnych, kadrowych i specjalizacji sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, ale stanowi ważny głos w interpretacji art. 37 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady stosowania instytucji przekazania sprawy karnej innemu sądowi, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, a jednocześnie pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice tej instytucji.
“Kiedy sprawa karna musi zmienić sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 37 k.p.k.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.