Orzeczenie · 2025-01-24

III KO 191/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-24
SNKarneśrodki zapobiegawczeWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaśrodki zapobiegawczetymczasowe aresztowanieSąd Najwyższypostępowanie karnebezwzględna przyczyna odwoławczaautonomia postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał pismo sygnalizujące konieczność wznowienia postępowania z urzędu, zainicjowane przez oskarżoną A. W. w związku z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 czerwca 2024 r. (sygn. akt II AKz 206/24), które zmieniało postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2024 r. (sygn. akt II K 42/24) w przedmiocie uchylenia tymczasowego aresztowania i zastosowania wolnościowych środków zapobiegawczych. Obrońca oskarżonej podniósł, że w wydaniu zaskarżonych postanowień brali udział sędziowie powołani na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, traktując pismo jako sygnalizację możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania, odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa, zgodnie z którym wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednej z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony. Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje po stronie sądu obowiązku jego rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie postępowania w jego głównym nurcie, rozstrzygającego o odpowiedzialności karnej oskarżonego, a nie kwestii incydentalnych. Orzeczenie z dnia 10 czerwca 2024 r., dotyczące stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, nie kończy postępowania sądowego i nie jest autonomiczne, a jedynie stanowi fragment postępowania w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonej. W związku z tym, wznowienie postępowania w przedmiocie stosowania środka zapobiegawczego jest niedopuszczalne. Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Niedopuszczalność wznowienia postępowania w sprawach dotyczących środków zapobiegawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i kwestii środków zapobiegawczych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania z urzędu w przedmiocie zastosowania lub uchylenia środka zapobiegawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie postępowania w przedmiocie stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania lub innych środków zapobiegawczych jest niedopuszczalne, albowiem wydane w tej kwestii orzeczenie nie kończy postępowania sądowego i nie jest autonomiczne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie postępowania w jego głównym nurcie, rozstrzygającego o odpowiedzialności karnej oskarżonego. Postępowanie w przedmiocie środków zapobiegawczych jest kwestią incydentalną, nie kończy postępowania i nie jest autonomiczne, w związku z czym nie podlega wznowieniu w trybie art. 540 k.p.k.

Czy pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. implikuje po stronie sądu obowiązek jego rozpoznania?

Odpowiedź sądu

Nie, pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że pismo sygnalizacyjne stanowi jedynie informację o możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a nie formalny wniosek o wznowienie postępowania, który sąd byłby zobowiązany rozpoznać.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 542 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

art. 542 § 1 i 3 k.p.k. a contrario - niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu w przedmiocie środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

podstawa wznowienia postępowania, dotyczy postępowania głównego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

wymienione uchybienia jako podstawa do wznowienia z urzędu.

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

pismo sygnalizacyjne nie implikuje obowiązku rozpoznania.

k.p.k. art. 540a

Kodeks postępowania karnego

podstawa wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie środków zapobiegawczych nie jest autonomicznym postępowaniem głównym, a jedynie kwestią incydentalną, w związku z czym nie podlega wznowieniu w trybie art. 540 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony • Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania • instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie postępowania w jego głównym nurcie • nie nosi również cech autonomiczności, lecz jest fragmentem postępowania w zakresie odpowiedzialności karnej oskarżonej, dotyczącym kwestii wpadkowej w postaci stosowania środka zapobiegawczego • Niedopuszczalne jest zatem wznowienie postępowania w przedmiocie stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania lub innych środków zapobiegawczych, albowiem wydane w tej kwestii orzeczenie nie kończy postępowania sądowego i nie jest autonomiczne.

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wznowienia postępowania w sprawach dotyczących środków zapobiegawczych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i kwestii środków zapobiegawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne określenie granic dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawach karnych, szczególnie w kontekście środków zapobiegawczych.

Czy można wznowić postępowanie w sprawie tymczasowego aresztowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst