III KO 190/24

Sąd Rejonowy w Tarnowie, rozpoznając sprawę karną przeciwko A.J. oskarżonemu o czyny z art. 240 § 1 k.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku wskazano art. 37 § 1 k.p.k. Sąd meriti argumentował, że oskarżony jest zwierzchnikiem Diecezji Kościoła Katolickiego w Polsce, a sprawa budzi szerokie zainteresowanie mediów. Dodatkowo, sąd wskazał na istnienie wielu publikacji prasowych oraz na bliskie relacje osobiste i towarzyskie, które przez lata nawiązały się między sędziami sądów tarnowskich (rejonowego i okręgowego) a oskarżonym, m.in. poprzez coroczne spotkania opłatkowe. Sąd Rejonowy zwrócił również uwagę na fakt, że kluczowy świadek w sprawie, ksiądz prof. B.W., pełni funkcję sędziego Sądu Diecezjalnego, duszpasterza prawników oraz wykładowcy akademickiego, z którym niektórzy sędziowie utrzymują kontakty zawodowe i towarzyskie. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu podkreślono, że art. 37 k.p.k. stanowi odstępstwo od konstytucyjnej zasady właściwości miejscowej sądu i musi być wykładany ściśle. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sama znajomość sędziów z oskarżonym czy świadkami nie przesądza o braku bezstronności. Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i nie jest alternatywą dla procedury wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.). Wskazano, że zagrożenie dla bezstronności musi mieć charakter realny, a nie hipotetyczny. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie wykazał takiego realnego zagrożenia. Podkreślono, że autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie unikały rozpoznania spraw trudnych czy medialnych. Sąd Najwyższy uznał, że sąd właściwy miejscowo jest zdolny do bezstronnego orzekania, a wątpliwości co do bezstronności powinny być rozstrzygane w pierwszej kolejności poprzez wyłączenie sędziego.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający