III KO 19/17

Sąd Najwyższy2017-05-23
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
wyrok łącznykara łącznawznowienie postępowanianienależyta obsada sądudelegacja sędziegoSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy wznowił postępowanie z urzędu w sprawie o wydanie wyroku łącznego z powodu nienależytej obsady sądu apelacyjnego i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy, działając z urzędu, wznowił postępowanie w sprawie o wydanie wyroku łącznego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Przyczyną wznowienia była nienależyta obsada sądu apelacyjnego, polegająca na udziale sędziego bez ważnej delegacji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi apelacyjnemu, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania z urzędu w sprawie o wydanie wyroku łącznego dotyczącej skazanego K. W. Postępowanie to zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 8 marca 2017 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 września 2016 r. orzekający karę łączną 8 lat pozbawienia wolności. Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania z urzędu z powodu uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., a mianowicie udziału w składzie sądu sędziego bez bieżącej delegacji. Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziego sądu okręgowego w składzie sądu apelacyjnego bez ważnej delegacji stanowi nienależną obsadę sądu, będącą bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy wznowił postępowanie z urzędu, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania wznowieniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, udział sędziego sądu okręgowego w składzie sądu apelacyjnego bez ważnej delegacji stanowi nienależną obsadę sądu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., będącą bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 77 § 9 Prawa o ustroju sądów, delegacja sędziego do sądu wyższej instancji wymaga szczególnego uzasadnienia i jest ograniczona czasowo. Brak takiej delegacji na dzień orzekania w sądzie apelacyjnym skutkuje nienależytą obsadą sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Wznowienie postępowania, uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu (pkt 2) jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

p.u.s. art. 77 § § 9

Ustawa - Prawo o ustroju sądów

Reguluje delegowanie sędziów sądów niższych instancji do sądów wyższych, wskazując na wymóg szczególnego uzasadnienia i ograniczenia czasowe.

Pomocnicze

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 547 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział sędziego bez ważnej delegacji w składzie sądu apelacyjnego stanowi nienależną obsadę sądu. Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

wystąpiło uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. polegające na tym, że „w składzie Sądu uczestniczył sędzia bez bieżącej delegacji udzielonej na podstawie art. 77 ust. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych” oceniać trzeba jako nienależytą obsadę sądu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. brak – tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – uznać należy, jako należytą obsadę sądu stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci uregulowanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Michał Laskowski

członek

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że udział sędziego bez ważnej delegacji w składzie sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i podstawę do wznowienia postępowania z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji proceduralnych związanych z obsadą sądu w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości obsady sądu, co ma kluczowe znaczenie dla pewności prawa i może dotyczyć wielu postępowań. Pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia prawomocnych orzeczeń.

Czy sędzia bez delegacji może orzekać? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 19/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Michał Laskowski
‎
SSN Piotr Mirek
w sprawie
K. W.
o wydanie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 maja 2017 r.
możliwości wznowienia z urzędu postępowania w sprawie XIV K (...) Sądu Okręgowego w G. zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II AKa (...),
1. wznawia postępowanie w sprawie K. W. o wydanie wyroku łącznego zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II AKa (...), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt XIV K (...);
2. uchyla wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II AKa (...) i sprawę K. W. przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
3. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowym postępowania wznowieniowego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 22 września 2016 r., sygn. akt XIV K (...), Sąd Okręgowy w G. połączył wobec skazanego K. W. kary pozbawienia wolności wymierzone w wyrokach Sądu Okręgowego w G. w sprawach: XIV K (…)/15 oraz XIV K (…)/14, i na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzekł karę łączną 8 lat pozbawiania wolności.
W pozostałej części postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego umorzył.
Wyrok ten zaskarżył obrońca skazanego.
Sąd Apelacyjny – po rozpoznaniu apelacji obrońcy – wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II AKa (...), zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
W dniu 15 marca 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego, w którym zasygnalizował on potrzebę wznowienia postępowania z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k., bowiem w przedmiotowej sprawie wystąpiło uchybienie wymienione w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. polegające na tym, że „w składzie Sądu uczestniczył sędzia bez bieżącej delegacji udzielonej na podstawie art. 77 ust. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych”.
W pisemnym stanowisku z dnia 3 kwietnia 2017 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) prokurator Prokuratury Krajowej wniósł wznowienie postępowania z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Ujawnione w sprawie okoliczności pozwalają stwierdzić zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, skutkującej koniecznością wznowienia postępowania z urzędu stosownie do treści art. 542 § 3 k.p.k.
Rację ma przy tym prokurator Prokuratury Krajowej, że stwierdzone uchybienie, polegające na udziale w składzie orzekającym sądu wyższego rzędu sędziego sądu niższego rzędu bez uprawniającej do tego delegacji, oceniać trzeba jako nienależytą obsadę sądu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 r., I KZP 28/01, OSNKW 2002, z. 1-2, poz. 3, oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 1 października 2002 r., V KK 114/02, LEX nr 55231; z dnia 24 października 2007 r., III KK 210/07, LEX nr 322847; z dnia 17 maja 2011 r., III KK 104/11, LEX nr 795788).
Nie ulega wątpliwości że Sędzia Sądu Okręgowego M. U., która uczestniczyła w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego rozpoznającego sprawę K. W. w dniu 8 marca 2017 r., nie posiadała ważnej i skutecznej delegacji, która uprawniłaby ją do wykonywanej tego rodzaju czynności w sądzie odwoławczym. Jak wynika z pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego dnia 20 marca 2017 r., sędzia ta była delegowana do orzekania w wymienionym Sądzie wyłącznie w dniach 9 i 14 lutego 2017 r., natomiast tego rodzaju delegacji nie wydano na dzień 8 marca 2017 r., ponieważ na delegowanie takie we wskazanym dniu nie wpłynął wniosek Wydziału II Karnego i w związku z tym nie był on także przedmiotem rozpoznania Kolegium Sądu Apelacyjnego.
Stosownie do treści art. 77 § 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju Sądów (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2062 ze zm.) w szczególnie uzasadnionych wypadkach prezes sądu apelacyjnego może delegować sędziego sądu rejonowego albo sędziego sądu okręgowego, na okres nie przekraczający 14 dni w ciągu roku, do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie wyższym, i tylko taki akt delegowania uprawnia sędziego do orzekania w innym sądzie niż sąd macierzysty, a jego brak – tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – uznać należy, jako należytą obsadę sądu stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci uregulowanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
W konsekwencji, wystąpiła więc – stosownie do wymogów art. 542 § 3 k.p.k. – przesłanka do wznowienia postępowania z urzędu, a tym samym i do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Sądu drugiej instancji i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym (art. 547 § 2 k.p.k.).
Procedując powtórnie Sąd Apelacyjny dopełni wszelkich ustawowych wymogów co do należytej obsady sądu, uwzględniając powyższe zauważenia.
O kosztach postępowania wznowieniowego rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 639 k.p.k.
Mając na uwadze całokształt poczynionych wyżej rozważań Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej wyroku.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI