Orzeczenie · 2025-01-24

III KO 184/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-01-24
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższypostępowanie skargoweart. 439 k.p.k.art. 540 k.p.k.niedopuszczalnośćoskarżony

Do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy oskarżonego R.S., które zostało potraktowane jako sygnalizacja wystąpienia podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Obrońca wskazywał na bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 k.p.k. w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2024 r., sygn. akt III KS 27/24, które oddaliło skargę obrońcy na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k. dotyczące wznowienia postępowania, w szczególności art. 540 § 1 k.p.k., stwierdził, że instytucja ta dotyczy postępowania głównego, rozstrzygającego o odpowiedzialności karnej. Postępowanie skargowe, prowadzone w trybie rozdziału 55a k.p.k., ma charakter uboczny i nie kończy postępowania karnego, a jedynie określa jego dalszy etap. W związku z tym, postanowienie Sądu Najwyższego oddalające skargę nie kończy postępowania sądowego w sprawie R.S., co stanowi formalną przeszkodę dla rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził zatem niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu w sprawach zakończonych postępowaniem skargowym przed Sądem Najwyższym, które nie kończą postępowania karnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania w sprawach karnych zakończonych orzeczeniem Sądu Najwyższego w trybie skargi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postępowanie skargowe zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego o oddaleniu skargi może być przedmiotem wznowienia postępowania z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie postępowania z urzędu jest niedopuszczalne w sprawie zakończonej orzeczeniem Sądu Najwyższego wydawanym w postępowaniu skargowym, prowadzonym w trybie rozdziału 55a k.p.k., albowiem nie kończy ono postępowania.

Uzasadnienie

Postępowanie skargowe ma charakter uboczny i nie kończy postępowania karnego w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Orzeczenia wydane w tym trybie nie posiadają prawomocności materialnej w takim samym zakresie jak orzeczenia kończące postępowanie główne.

Czy pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. dotyczące bezwzględnej przyczyny odwoławczej obliguje sąd do rozpoznania go jako wniosku o wznowienie postępowania?

Odpowiedź sądu

Nie, pismo sygnalizacyjne nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania i nie implikuje po stronie sądu obowiązku jego rozpoznania.

Uzasadnienie

Pismo sygnalizacyjne jest jedynie informacją o możliwości zaistnienia podstawy do wznowienia z urzędu, a nie formalnym wnioskiem strony. Sąd nie ma obowiązku jego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu

Strony

NazwaTypRola
R.S.osoba_fizycznaoskarżony
obrońca R.S.inneobrońca

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 542 § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

a contrario

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, które rozstrzyga o odpowiedzialności karnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazywana jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, która może stanowić podstawę wznowienia z urzędu.

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do potraktowania pisma obrońcy jako sygnalizacji wystąpienia podstawy do wznowienia z urzędu.

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia z urzędu w związku z ujawnieniem się uchybień z art. 439 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 540a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, które rozstrzyga o odpowiedzialności karnej.

k.p.k. art. 539a § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa ograniczone podstawy skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie skargowe nie kończy postępowania karnego w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. • Orzeczenia wydane w trybie postępowania skargowego nie posiadają prawomocności materialnej w takim samym zakresie jak orzeczenia kończące postępowanie główne. • Wznowienie postępowania z urzędu jest niedopuszczalne w przypadku postępowań incydentalnych, które nie kończą postępowania.

Odrzucone argumenty

Pismo obrońcy sygnalizujące bezwzględną przyczynę odwoławczą powinno być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

sygnalizującego konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem • bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 k.p.k. • Pismo to nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 55a k.p.k., ale wyłącznie sygnalizację możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania. • wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony • instytucja wznowienia postępowania dotyczy ona jedynie postępowania w jego głównym nurcie. • postępowanie skargowe [...] ma charakter uboczny i dotyczy jedynie kontroli zasadności wydania przez sąd odwoławczy wyroku o charakterze kasatoryjnym, nie przesądzając w żadnym stopniu o kwestii odpowiedzialności karnej wnioskodawcy • wyroki kasatoryjne sądów odwoławczych, jak i w konsekwencji orzeczenia Sądu Najwyższego wydawane w postępowaniu prowadzonym w trybie rozdziału 55a k.p.k., takich przymiotów nie posiadają • Niedopuszczalne jest wznowienie postępowania w sprawie zakończonej orzeczeniem Sądu Najwyższego wydawanym w postępowaniu skargowym, prowadzonym w trybie rozdziału 55a k.p.k., albowiem nie kończy ono postępowania. […]

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu w sprawach zakończonych postępowaniem skargowym przed Sądem Najwyższym, które nie kończą postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania w sprawach karnych zakończonych orzeczeniem Sądu Najwyższego w trybie skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne rozróżnienie między postępowaniem głównym a skargowym w kontekście wznowienia postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Czy pismo do SN o błędzie w wyroku zawsze oznacza szansę na wznowienie postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst