III KO 182/24

Sprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, SSN M.S., od udziału w rozpoznaniu sprawy zainicjowanej pismem skazanego M.B., które stanowiło sygnalizację wznowienia postępowania karnego. Wniosek o wyłączenie złożył sędzia sprawozdawca, SSN W.W., wskazując na fakt, że sędzia M.S. został powołany do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sędzia sprawozdawca argumentował, że udział sędziego powołanego w takim trybie narusza prawo do sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ dotyczy to również sędziego, który miałby oceniać zarzut dotyczący udziału „neosędziego” w składzie orzekającym sądu niższej instancji. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na uchwałę połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/2020), która stwierdza nienależytą obsadę sądu w przypadku udziału sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej. Sąd podkreślił, że uchwała ta ma moc zasady prawnej. Dodatkowo, Sąd odwołał się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w szczególności do wyroku w sprawie Reczkowicz p. Polsce, który potwierdza, że sąd z udziałem tak powołanego sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Sąd Najwyższy stwierdził, że zachodzi identyczność sytuacji prawnej sędziego, którego dotyczy zarzut, i sędziego, który miałby rozstrzygać o potrzebie wznowienia postępowania, co jest sprzeczne z zakazem nemo iudex in causa sua.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający