III KO 182/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzed Sądem Najwyższym zawisła sprawa zainicjowana pismem skazanego M.B., dotycząca potrzeby wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Powodem wniosku był udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej KRS z 2017 r. Sąd Najwyższy wyznaczył skład orzekający, w którym znalazł się sędzia S.S. Sędzia sprawozdawca, SSN W.W., wystąpił z żądaniem wyłączenia sędziego S.S. od udziału w sprawie, argumentując, że dotyczy ona oceny zarzutu udziału w składzie sądu sędziego powołanego w podobnym trybie, a orzekanie z udziałem osoby powołanej na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS pozbawia stronę prawa do sądu. Sąd Najwyższy uznał żądanie za zasadne, wskazując, że udział w orzekaniu sędziego powołanego na urząd na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono wyjątkowy status sędziów Sądu Najwyższego i kluczowe kompetencje tego sądu. W okolicznościach sprawy, gdzie sędzia S.S. sam został powołany w wadliwej procedurze, jego udział w rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania z powodu nienależytej obsady sądu odwoławczego naruszałby zasadę nemo iudex in causa sua. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 41 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., postanowił wyłączyć sędziego S.S. od udziału w rozpoznaniu niniejszej sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście wadliwości procedury powołania sędziów przez neo-KRS oraz naruszenia prawa do sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce po zmianach w KRS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział w składzie Sądu Najwyższego sędziego powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i uzasadnia wyłączenie tego sędziego od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Krajowa Rada Sądownictwa w obecnym składzie nie reprezentuje należycie środowiska sędziowskiego, a zatem nie jest organem, o którym mowa w Konstytucji RP. Wada nominacyjna wynikająca z udziału w procesie powołania wadliwie ukształtowanej KRS ma szczególne znaczenie w przypadku sędziów Sądu Najwyższego. Udział takiego sędziego w wydaniu orzeczenia stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który sam został powołany na urząd w procedurze z udziałem neo-KRS, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu nienależytej obsady sądu odwoławczego na skutek udziału w orzekaniu sędziego powołanego w podobnej procedurze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taki sędzia podlega wyłączeniu z mocy prawa, aby zapewnić zgodność z zasadą nemo iudex in causa sua oraz przekonanie o bezstronności sądu.
Uzasadnienie
Rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy sam sędzia SN został powołany w wadliwej procedurze, naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua. Mogłoby to wywołać przekonanie o braku bezstronności sądu i spowodowałoby wydanie orzeczenia obciążonego wadą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | skazany |
| S.S. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
| W.W. | osoba_fizyczna | sędzia sprawozdawca Sądu Najwyższego |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sędziego z mocy prawa jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
ustawa nowelizująca KRS
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Przepisy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa, których stosowanie było przedmiotem oceny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego powołanego na wniosek neo-KRS prowadzi do nienależytej obsady sądu. • Wada nominacyjna sędziego SN powołanego w wadliwej procedurze stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Rozpoznanie sprawy przez sędziego SN powołanego w wadliwej procedurze narusza zasadę nemo iudex in causa sua. • Zapewnienie strony rozpoznania sprawy przez Sąd określony ustawą.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Krajowa Rada Sądownictwa w obecnym składzie nie reprezentuje należycie środowiska sędziowskiego • wada nominacyjna • bezwzględna przyczyna odwoławcza • zasada nemo iudex in causa sua • przekonanie o braku bezstronności i rzetelności sądu
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
W.W.
sprawozdawca
S.S.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym w kontekście wadliwości procedury powołania sędziów przez neo-KRS oraz naruszenia prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z nominacjami sędziowskimi w Polsce po zmianach w KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w kontekście polskiego systemu prawnego.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwej nominacji przez neo-KRS – kluczowa decyzja dla praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.