III KO 178/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą odmowy wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Olkuszu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Olkuszu i Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Rejonowy argumentował, że sytuacja ta może wzbudzać w społeczeństwie przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania, co uzasadnia przekazanie sprawy zgodnie z art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, wskazując na potrzebę zapewnienia bezstronności i utwierdzenia opinii publicznej w przekonaniu o merytorycznym charakterze orzekania.
Sąd Najwyższy, w składzie sędziego Adama Rocha, rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Olkuszu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek ten dotyczył postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej czynu polegającego na przekroczeniu uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Olkuszu oraz sędziów Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek tym, że wskazane okoliczności mogą w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania, co w jego ocenie wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że instytucja z art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i powinna być stosowana w sytuacjach, gdy przemawiają za tym szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że zastosowanie tego przepisu uzasadniają sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. W analizowanej sprawie, fakt, że sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby zażalenie na postanowienie dotyczące sędziów tego samego sądu oraz sądu nadrzędnego, mógłby rodzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że unikanie takich sytuacji, które mogą budzić negatywny wydźwięk społeczny lub ingerować w swobodę orzekania, jest zgodne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jaworznie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli okoliczności mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby zażalenie na postanowienie dotyczące sędziów tego sądu lub sądu nadrzędnego, może rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w odbiorze społecznym. Tego rodzaju sytuacji, mogących budzić negatywny społeczny wydźwięk lub ingerować w swobodę orzekania, należy unikać dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie wniosku i przekazanie sprawy
Strona wygrywająca
M. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Sąd Rejonowy w Olkuszu | sąd | wnioskodawca |
| Sąd Okręgowy w Krakowie | sąd | uczestnik postępowania (w kontekście uzasadnienia) |
| Sędziowie Sądu Rejonowego w Olkuszu | inne | potencjalny uczestnik postępowania |
| Sędziowie Sądu Okręgowego w Krakowie | inne | potencjalny uczestnik postępowania |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i powinna być stosowana jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym zapewnienie warunków bezstronności orzekania i utwierdzenie opinii społecznej w przekonaniu o merytorycznym charakterze orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziów sądu miejscowo właściwego lub nadrzędnego. Potrzeba zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości poprzez zagwarantowanie warunków bezstronności orzekania. Konieczność utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu o merytorycznym charakterze orzekania.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości mogą w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania swoboda orzekania przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny
Skład orzekający
Adam Roch
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji art. 37 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wątpliwości co do obiektywizmu w postępowaniu karnym, co jest zawsze interesujące z punktu widzenia praworządności i zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sędziowie mogą być sądzeni przez swoich kolegów? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III KO 178/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu w Izbie Karnej w sprawie zażalenia M. D. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 13 listopada 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 21 października 2024 r., sygn. akt II Kp 308/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jaworznie. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 21 października 2024 r., sygn. akt II Kp 308/24, na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócono się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano w szczególności, że decyzja o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy czynu polegającego na przekroczeniu uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Olkuszu oraz sędziów Sądu Okręgowego w Krakowie. Powyższe okoliczności – zdaniem sądu wnioskującego – mogą w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania. Tym samym podniesiono, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy uznał co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Olkuszu zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245). Wśród okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. słusznie wskazuje się na sytuację, gdy sędzia sądu właściwego lub nadrzędnego jest jednym z możliwych uczestników postępowania (por. postanowienia SN z dni: 25 lutego 2022 r., I KO 10/22, LEX nr 3322318; 28 grudnia 2021 r., V KO 94/21, LEX nr 3324582; 25 stycznia 2007 r., IV KO 3/07, LEX nr 568473; 25 czerwca 2005 r., II KO 22/05, LEX nr 1615825). Analiza przedstawionych przez sąd rejonowy argumentów i okoliczności prowadzi do wniosku, że w zaistniałym w niniejszej sprawie układzie procesowym sąd właściwy miejscowo rozpoznawałby zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w zakresie czynu dotyczącego sędziów sprawujących urząd w Sądzie Rejonowym w Olkuszu oraz nadrzędnym nań Sądzie Okręgowym w Krakowie, co w odbiorze społecznym – niezależnie od rzeczywistego stanu rzeczy – mogłoby rodzić wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez tenże sąd. Tego rodzaju sytuacji, mogących rodzić, choćby nawet nieuzasadniony, negatywny społeczny wydźwięk, czy też ingerować w swobodę orzekania należy w interesie dobra wymiaru sprawiedliwości unikać poprzez dopuszczalną w drodze wyjątku zmianę właściwości miejscowej sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości we wskazanych przez sąd wnioskujący okolicznościach postrzegać bowiem należy zarówno jako potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak również utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała określona w art. 37 k.p.k. podstawa do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Jaworznie, położonemu w stosunkowo bliskiej odległości od sądu miejscowo właściwego, a zarazem poza okręgiem krakowskim. Sąd Najwyższy mając na uwadze powyższe orzekł jak w sentencji. WB. [ał]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę