Orzeczenie · 2024-11-14

III KO 167/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-11-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronnośćwątpliwościprokuratorśledztwosędziowiekpk

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa wywodziła się z zażalenia wniesionego przez J. G. i D. G. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i art. 233 § 4 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 276 k.k. Jako sprawców wskazano m.in. sędziów i referendarzy Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia, prezesa tego sądu, sędziów Sądu Okręgowego w Krakowie oraz prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Sąd Rejonowy, rozpoznając zażalenie, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy, argumentując, że rozpoznanie jej przez sąd właściwy miejscowo, na obszarze którego pełnią służbę wskazane osoby, mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności, a także rodzić spekulacje w opinii publicznej. Sąd Najwyższy uznał argumentację Sądu Rejonowego za przekonującą, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 § 1 k.p.k. i potrzebę zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości. Wskazał, że w podobnych sytuacjach, gdy strony postępowania lub osoby związane z działalnością sądu są potencjalnymi sprawcami, konieczne jest przekazanie sprawy innemu sądowi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jaworznie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na wątpliwości co do bezstronności, gdy strony wskazują na sędziów i prezesów sądów jako potencjalnych sprawców.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy karnej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy potencjalni sprawcy czynów zabronionych wskazani przez strony postępowania to sędziowie i prezesi sądów właściwych miejscowo do rozpoznania sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazujące na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo, wynikające z kręgu osób wskazanych jako sprawcy (sędziowie, prezesi sądów), uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia spekulacji co do obiektywizmu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
J. G.osoba_fizycznawnioskodawca
D. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokuratura Rejonowa Kraków - Śródmieście Wschód w Krakowieorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowieinstytucjasąd występujący z wnioskiem

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dopuszcza możliwość odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy i budzić wątpliwości co do bezstronności w odbiorze społecznym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 233 § § 4

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo ze względu na krąg osób wskazanych jako sprawcy. • Potrzeba zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia spekulacji w odbiorze społecznym. • Analogia do wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego w podobnych sytuacjach.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za koniecznością wyeliminowania takiej sytuacji • okoliczność, iż właściwym do rozpoznania tej sprawy jest Sąd Rejonowy, na obszarze właściwości którego pełnią służbę sędziowie i referendarze wskazani przez zawiadamiające jako prawdopodobni sprawcy czynów zabronionych, a także okoliczność, że jako prawdopodobnych sprawców zawiadamiające wskazały sędziów Sądu Okręgowego właściwego dla tego obszaru, prezesa właściwego Sądu Apelacyjnego oraz prezesa Sądu Rejonowego właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy, może być postrzegana w opinii społecznej jako ta, która nie tylko nie będzie sprzyjać obiektywnemu i bezstronnemu rozpoznaniu sprawy, ale wręcz może rodzić spekulacje co do wpływu powiązań i »znajomości« tych osób na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. • regularność kontaktów zawodowych, a także potencjalna możliwość podtrzymywania osobistych znajomości - niezależnie od ich charakteru oraz możliwości ich wpływu na procesowanie i orzekanie - wywołać może, tak w opinii stron, jak i w opinii społecznej, wątpliwości a nawet przekonanie o braku bezstronności Sądu w tej sprawie.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na wątpliwości co do bezstronności, gdy strony wskazują na sędziów i prezesów sądów jako potencjalnych sprawców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów w sądownictwie i budzi pytania o zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, co jest interesujące dla prawników i opinii publicznej.

Czy sędziowie mogą być podejrzani o popełnienie przestępstwa? Sąd Najwyższy reaguje na wątpliwości ws. bezstronności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst