III KO 16/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego jako niedopuszczalnego z mocy ustawy, ponieważ dotyczył on postanowienia uchylającego wcześniejsze umorzenie, a nie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie.
Wnioskodawczyni U.D. złożyła wniosek o wznowienie postępowania karnego, kwestionując uprawnienie do orzekania sędziego delegowanego do Sądu Apelacyjnego, powołując się na wyrok TSUE. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ wznowieniu może podlegać jedynie prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej, a nie postanowienie uchylające umorzenie i przekazujące sprawę do dalszego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek U. D. o wznowienie postępowania karnego, które zostało zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. II AKz (…). Postanowieniem tym uchylono postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 marca 2021 r. o umorzeniu postępowania karnego wobec U. D. i przekazano sprawę do dalszego rozpoznania. Wnioskodawczyni domagała się wznowienia, wskazując jako podstawę art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., twierdząc, że w wydaniu orzeczenia Sądu Apelacyjnego brała udział osoba nieuprawniona do orzekania, co miało być sprzeczne z wyrokiem TSUE z dnia 16 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Uzasadnienie wskazuje, że wznowieniu może podlegać jedynie prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej, a nie postanowienie uchylające wcześniejsze rozstrzygnięcie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy dodał również, że wyrok TSUE nie dawał podstaw do wzruszenia orzeczenia wydanego przed datą tego wyroku, nawet jeśli skład sądu budził wątpliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wznowieniu może podlegać jedynie prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wznowienie postępowania dotyczy wyłącznie prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej (wyroków lub postanowień), a nie postanowień o charakterze incydentalnym, takich jak uchylenie umorzenia i przekazanie sprawy do dalszego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (odrzucenie wniosku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| prokurator | organ_państwowy | strona postępowania |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
k.p.k. art. 545 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
k.p.k. art. 540 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definicja orzeczenia podlegającego wznowieniu; podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 339 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania przez Sąd Okręgowy.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania przez Sąd Okręgowy.
k.p.k. art. 322 § § 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania przez Sąd Okręgowy.
k.p.k. art. 340 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa umorzenia postępowania przez Sąd Okręgowy.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wznowienia postępowania wskazana przez wnioskodawczynię.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Kwalifikacja pisma jako sygnalizacyjnego o wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Czyn zarzucany U. D.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania dotyczy postanowienia uchylającego umorzenie i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, a nie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej. Wznowienie postępowania może dotyczyć jedynie prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności karnej. Wyrok TSUE z dnia 16 listopada 2021 r. nie może być podstawą do wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego przed datą tego wyroku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja wnioskodawczyni oparta na wyroku TSUE i kwestionująca uprawnienie sędziego do orzekania.
Godne uwagi sformułowania
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy Wznowieniu może podlegać bowiem postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem, przybierającym postać wyroku lub postanowienia, które rozstrzyga kwestię odpowiedzialności karnej do tej kategorii orzeczeń nie należy orzeczenie sądu odwoławczego uchylające zaskarżone orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania nie dawał podstaw, a to z uwagi na konieczność zapewnienia stabilności prawa i stosunków prawnych, do wzruszenia, prawomocnego przed tą datą, orzeczenia
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności definicji orzeczenia podlegającego wznowieniu oraz wpływu orzecznictwa TSUE na prawomocne orzeczenia krajowe wydane przed datą orzeczenia unijnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej (postanowienie uchylające umorzenie) i konkretnego orzeczenia TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania karnego oraz potencjalnego wpływu orzecznictwa TSUE na polskie sądownictwo, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.
“Czy postanowienie uchylające umorzenie może być podstawą do wznowienia postępowania? SN wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 16/22 ZARZĄDZENIE Dnia 26 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w przedmiocie przyjęcia wniosku U. D. o wznowienie postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (…) zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. II AKz (…), uchylającym postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 marca 2021 r., sygn. VI K (…) o umorzeniu postępowania karnego wobec U. D. i przekazującym sprawę temu Sądowi do dalszego rozpoznania, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art.429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 k.p.k. z a r z ą d z i ł: odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt VI K (…) – na podstawie art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 322 § 2 i 3 k.p.k. w zw. z art. 340 § 1 k.p.k. - umorzył postępowanie karne wobec U. D. o czyn z art. 286§1 k.k. i in. Na to postanowienie zażalił się prokurator. Po rozpoznaniu zażalenia Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. II AKz (…) uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie dotyczącym U. D. i sprawę - w tej części - przekazał Sądowi Okręgowemu w K. celem dalszego rozpoznania. W dniu 31 stycznia 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek U. D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. II AKz (…). Jako podstawę wznowienia wnioskodawczyni wskazała art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., albowiem, w jej przekonaniu, w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w (…), gdyż fakt delegowania do tego Sądu SSO L. H. przez Podsekretarza Stanu z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, stał w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16 listopada 2021 r. zapadłym w sprawach połączonych od C – 748/19 do C – 754/19. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek, który z uwagi na treść art. 542 § 3 k.p.k. należało zakwalifikować jako pismo sygnalizacyjne o wystąpieniu w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wskazanej w art. 439 § 1 k.p.k., jest co prawda niezasadny w aspekcie podnoszonej przesłanki wznowienia kwestionującej uprawnienie do orzekania osoby, która wydała orzeczenie objęte wnioskiem o wznowienie, ale przede wszystkim jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Wznowieniu może podlegać bowiem postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem, przybierającym postać wyroku lub postanowienia, które rozstrzyga kwestię odpowiedzialności karnej (art. 540 § 1 k.p.k.). Prawomocnym orzeczeniem (wyrok, postanowienie), o którym mowa we wskazanym przepisie jest orzeczenie sądu pierwszej instancji, które uprawomocniło się bez zaskarżenia oraz orzeczenie sądu odwoławczego wydane w wyniku rozpoznania środka odwoławczego. W przepisie tym chodzi dodatkowo o orzeczenie kończące postępowanie sądowe. Dlatego też do tej kategorii orzeczeń nie należy orzeczenie sądu odwoławczego uchylające zaskarżone orzeczenie i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. W tej sprawie jedynie forma orzeczenia spełnia warunki upoważniające do rozważenia kwestii wznowienia postępowania. Orzeczenie wydane przez Sąd Apelacyjny nie jest jednak prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonej za zarzucony jej czyn. Z tego względu mając na uwadze treść art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. oraz treść art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 540 § 1 k.p.k., należało odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. W końcowej części uzasadnienia, nawiązując do wskazanej we wniosku podstawy wznowienia i argumentacji podniesionej na jej poparcie, podnieść należało, że wskazany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 listopada 2021 r., wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, nie dawał podstaw, a to z uwagi na konieczność zapewnienia stabilności prawa i stosunków prawnych, do wzruszenia, prawomocnego przed tą datą, orzeczenia wydanego przez sąd, w którego składzie zasiadał sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie zakwestionowanych w tym orzeczeniu przepisów krajowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2021 r., II KK 379/20). Z tych względów należało rozstrzygnąć jak w zarządzeniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI