III KO 16/21

Sąd Najwyższy2021-03-15
SNKarnelustracjaŚrednianajwyższy
lustracjaIPNwyłączenie sędziegobezstronnośćkpkSąd Najwyższyorzeczenie niepodpisane

Podsumowanie

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy lustracyjnej ze względu na jego wcześniejszy udział w wydaniu orzeczenia dotyczącego tej samej kwestii prawnej.

Sędzia Sądu Najwyższego M. P. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania skargi prokuratora IPN w sprawie lustracyjnej. Powodem była jego wcześniejsza obecność w składzie orzekającym Sądu Najwyższego, który wydał wyrok dotyczący tej samej kwestii prawnej, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, uznając zasadność obaw o potencjalne nastawienie sędziego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego M. P. o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 16/21, dotyczącej rozpoznania skargi prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L. na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 24 września 2020 r. (sygn. akt II AKa (...)). Sąd Apelacyjny uchylił wcześniejsze orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z powodu bezwzględnej przyczyny odwoławczej (niepodpisanie orzeczenia). Prokurator IPN wniósł skargę, twierdząc, że orzeczenie Sądu Okręgowego było prawidłowo podpisane, co zostało dorozumianie stwierdzone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 lipca 2020 r. (sygn. III KK 345/19). Sędzia M. P., który brał udział w wydaniu tego wyroku, złożył wniosek o wyłączenie, wskazując, że jego wcześniejszy udział w rozstrzyganiu tej samej kwestii prawnej może budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., zgodnie z którym sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Stwierdzono, że udział sędziego w wydaniu wyroku dotyczącego tej samej kwestii prawnej, która stanowiła główny argument skargi, mógł w odbiorze zewnętrznym sugerować kierunkowe nastawienie sędziego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Udział sędziego w wydaniu orzeczenia Sądu Najwyższego, które stanowiło główny argument strony wnoszącej skargę, może w odbiorze zewnętrznym wywołać wątpliwości co do jego bezstronności i sugerować kierunkowe nastawienie na określone rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego

Strona wygrywająca

SSN M. P.

Strony

NazwaTypRola
Z. S.osoba_fizycznaosoba lustrowana
prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L.organ_państwowyskarżący
Sąd Apelacyjny w (...)instytucjasąd niższej instancji
Sąd Okręgowy w L.instytucjasąd niższej instancji
SSN M. P.osoba_fizycznasędzia-wnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

Niepodpisanie orzeczenia przez członków składu orzekającego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

k.p.k. art. 113

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów formalnych orzeczenia, w tym jego podpisania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego jest zasadny, ponieważ jego wcześniejszy udział w wydaniu orzeczenia SN w tej samej sprawie może budzić wątpliwości co do bezstronności. Istnienie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym mogłoby powstać wrażenie, co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego na rozstrzygnięcie sprawy w określony sposób

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

członek

M. P.

sędzia-wnioskodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 41 k.p.k.) w kontekście wcześniejszego udziału w orzekaniu w tej samej sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości - bezstronności sędziowskiej i potencjalnych konfliktów interesów, co jest istotne dla prawników.

Czy sędzia może orzekać w sprawie, w której już raz brał udział?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KO 16/21
POSTANOWIENIE
Dnia 15 marca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie osoby lustrowanej
Z. S.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 marca 2021 r.,
wniosku sędziego Sądu Najwyższego M. P. o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. III KS 19/20,
postanowił:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN M. P. od udziału w rozpoznaniu skargi wniesionej przez prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L. na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II AKa
(…)
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w
(…)
, orzeczeniem z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II AKa
(…)
, uchylił orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV K
(…)
i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania z powodu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k., polegającej na niepodpisaniu orzeczenia przez członków składu orzekającego.
Skargę od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w
(…)
wniósł prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L. i nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem zauważył, że orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 kwietnia 2018 r. zostało prawidłowo podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego, co w sposób dorozumiany stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. III KK 345/19, którym zostało uchylone wcześniejsze orzeczenie Sądu Apelacyjnego w
(…)
w tej sprawie, jednakże nie z powodu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w trakcie rozpoznawania sprawy przez Sąd Okręgowy w L.
Wyznaczony do rozpoznania skargi prokuratora sędzia Sądu Najwyższego M. P., w dniu 9 lutego 2021 r. wniósł w trybie art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu tej skargi.  W uzasadnieniu sędzia wskazał, że faktycznie kwestia stanowiąca przedmiot skargi, a więc prawidłowego, odpowiadającego wymogom określonym w art. 113 k.p.k. podpisania orzeczenia Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV K
(…)
, została rozważona w sposób dorozumiany przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 lipca 2020 r, sygn. III KK 345/19, w którego wydaniu brał on udział jako członek składu orzekającego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
:
Wniosek jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż jak wynika akt sprawy oraz wniosku sędziego, to przede wszystkim treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. III KK 345/19, jest głównym argumentem przemawiającym, zdaniem prokuratora, za zasadnością skargi.
Dlatego też konieczne stało się wyłączenie SSN M. P. od rozpoznania skargi prokuratora i pomimo tego, że w sprawie wystąpił przede wszystkim problem prawny, w odbiorze zewnętrznym mogłoby powstać wrażenie, co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego na rozstrzygnięcie sprawy w określony sposób.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę