III KO 157/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzoną jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, gdzie pokrzywdzoną była sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania tego zażalenia. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu i przemawiają za przekazaniem sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Chrzanowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu o odmowie wszczęcia dochodzenia. Kluczową okolicznością przemawiającą za przekazaniem sprawy była fakt, że pokrzywdzona w sprawie była sędzią orzekającą w sądzie właściwym do rozpoznania przedmiotowego zażalenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że celem art. 37 k.p.k. jest wyeliminowanie potencjalnych wątpliwości co do obiektywizmu sądu, szczególnie w sytuacji, gdy mogą one powstać w odbiorze społecznym. W ocenie Sądu Najwyższego, rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka pokrzywdzona, mogłoby ugruntować przekonanie o braku rzetelności i stronniczości postępowania. Z tych względów, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Okoliczność, że pokrzywdzona jest sędzią orzekającą w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, może budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i wpływać na swobodę orzekania, co przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X.Y. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w Chrzanowie | instytucja | wnioskodawca |
| Sąd Okręgowy w Chrzanowie | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym "dobro wymiaru sprawiedliwości", co obejmuje sytuacje mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu.
Pomocnicze
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzona jest sędzią orzekającą w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy. Bliskie relacje zawodowe i prywatne między sędziami w małym mieście mogą wpływać na obiektywizm. Przekazanie sprawy jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i wyeliminowania wątpliwości co do obiektywizmu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej uzasadnionych podejrzeń co do braku obiektywizmu
Skład orzekający
Jarosław Matras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności gdy pokrzywdzonym jest sędzia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów lub pozornej stronniczości w kontekście wymiaru sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory obiektywizmu i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy pokrzywdzonym jest sędzia.
“Sędzia pokrzywdzoną w sprawie – czy sąd może być obiektywny?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 157/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie zażalenia X.Y. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu z dnia 25 sierpnia 2025 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2025 r. wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie o przekazanie sprawy sygn. akt II Kp 444/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę II Kp 444/25 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 września 2025 r. Sąd Okręgowy w Chrzanowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy zainicjowanej zażaleniem X.Y. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 226 § 1 k.k. i in. Z uzasadnienia wniosku wynika, że podstawowym argumentem przemawiającym za skorzystaniem z inicjatywy art. 37 k.p.k. jest okoliczność, iż pokrzywdzoną w tej sprawie jest X.Y. - wieloletnia sędzia sądu właściwego do rozpoznania zażalenia. Zwrócono także uwagę, że Sąd Rejonowy w Chrzanowie działa w niedużym mieście i zatrudnia relatywnie niewielu sędziów i asesorów, co powoduje, że sędziowie i asesorzy co do zasady znają się i mają ze sobą częsty kontakt, co w naturalny sposób doprowadziło do powstania bliskich, koleżeńskich relacji zawodowych i prywatnych. Zdaniem sądu występującego z wnioskiem wskazane okoliczności dają podstawę do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu innemu niż Sąd Rejonowy w Chrzanowie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. „Dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Celem takiej decyzji jest wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej uzasadnionych podejrzeń co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd. Podkreślić trzeba, że nie chodzi o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby powstać u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli organów procesowych, a zatem rozumie kontekst procesu i zna podstawowe zasady procesowe. Zdaniem Sądu Najwyższego taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której pokrzywdzoną i stroną skarżącą postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu z dnia 25 sierpnia 2025 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania tego środka odwoławczego. Nie ma wątpliwości co do tego, że rozpoznanie wniesionego zażalenia przez ten sąd w odbiorze społecznym, ugruntować mogłoby przekonanie o braku rzetelności oraz stronniczości prowadzonego postępowania i to niezależnie od jego wyniku. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego dla Krakowa -Śródmieścia w Krakowie. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI