III KO 157/25

Sąd Najwyższy2025-11-17
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościsędziakonflikt interesówobiektywizmprokuratordochodzeniezażalenie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzoną jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, gdzie pokrzywdzoną była sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania tego zażalenia. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności te mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu i przemawiają za przekazaniem sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Chrzanowie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu o odmowie wszczęcia dochodzenia. Kluczową okolicznością przemawiającą za przekazaniem sprawy była fakt, że pokrzywdzona w sprawie była sędzią orzekającą w sądzie właściwym do rozpoznania przedmiotowego zażalenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że celem art. 37 k.p.k. jest wyeliminowanie potencjalnych wątpliwości co do obiektywizmu sądu, szczególnie w sytuacji, gdy mogą one powstać w odbiorze społecznym. W ocenie Sądu Najwyższego, rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka pokrzywdzona, mogłoby ugruntować przekonanie o braku rzetelności i stronniczości postępowania. Z tych względów, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Okoliczność, że pokrzywdzona jest sędzią orzekającą w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, może budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i wpływać na swobodę orzekania, co przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
X.Y.osoba_fizycznaskarżąca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiuorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w Chrzanowieinstytucjawnioskodawca
Sąd Okręgowy w Chrzanowieinstytucjawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym "dobro wymiaru sprawiedliwości", co obejmuje sytuacje mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu.

Pomocnicze

k.k. art. 226 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzona jest sędzią orzekającą w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy. Bliskie relacje zawodowe i prywatne między sędziami w małym mieście mogą wpływać na obiektywizm. Przekazanie sprawy jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i wyeliminowania wątpliwości co do obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej uzasadnionych podejrzeń co do braku obiektywizmu

Skład orzekający

Jarosław Matras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności gdy pokrzywdzonym jest sędzia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów lub pozornej stronniczości w kontekście wymiaru sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory obiektywizmu i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy pokrzywdzonym jest sędzia.

Sędzia pokrzywdzoną w sprawie – czy sąd może być obiektywny?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 157/25
POSTANOWIENIE
Dnia 17 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie zażalenia X.Y.
na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu
z dnia 25 sierpnia 2025 r.
o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie […]
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie
o przekazanie sprawy sygn. akt II Kp 444/25
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
sprawę II Kp 444/25 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 19 września 2025 r. Sąd Okręgowy w Chrzanowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie przekazania w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy zainicjowanej zażaleniem X.Y. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu w przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 226 § 1 k.k. i in.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że podstawowym argumentem przemawiającym za skorzystaniem z inicjatywy art. 37 k.p.k. jest okoliczność, iż pokrzywdzoną w tej sprawie jest X.Y. - wieloletnia sędzia sądu właściwego do rozpoznania zażalenia.  Zwrócono także uwagę, że Sąd Rejonowy w Chrzanowie działa w niedużym mieście i zatrudnia relatywnie niewielu sędziów i asesorów, co powoduje, że sędziowie i asesorzy co do zasady znają się i mają ze sobą częsty kontakt, co w naturalny sposób doprowadziło do powstania bliskich, koleżeńskich relacji zawodowych i prywatnych.
Zdaniem sądu występującego z wnioskiem wskazane okoliczności dają podstawę do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k., o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu innemu niż Sąd Rejonowy w Chrzanowie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny. „Dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Celem takiej decyzji jest wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej uzasadnionych podejrzeń co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd. Podkreślić trzeba, że nie chodzi o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby powstać u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli organów procesowych, a zatem rozumie kontekst procesu  i zna podstawowe zasady procesowe.
Zdaniem Sądu Najwyższego taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której pokrzywdzoną i stroną skarżącą postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu z dnia 25 sierpnia 2025 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do rozpoznania tego środka odwoławczego. Nie ma wątpliwości co do tego, że rozpoznanie wniesionego zażalenia przez ten sąd w odbiorze społecznym, ugruntować mogłoby przekonanie o braku rzetelności oraz stronniczości prowadzonego postępowania i to niezależnie od jego wyniku.  Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego dla Krakowa -Śródmieścia w Krakowie.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI