III KO 142/24

Sąd Najwyższy2024-09-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.dobro wymiaru sprawiedliwościprzekazanie sprawysąd najwyższyosoba publicznabezstronność sądu

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie przeciwko staroście innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności.

Oskarżycielka prywatna wniosła o przekazanie sprawy o zniesławienie przeciwko staroście innemu sądowi, argumentując, że jego pozycja publiczna i znajomości w Sądzie Rejonowym w D. mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Rejonowy przychylił się do wniosku, wskazując na znajomości oskarżonego z sędziami i jego funkcję publiczną. Sąd Najwyższy, uznając argumenty za zasadne i odwołując się do pojęcia dobra wymiaru sprawiedliwości, przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.

Sprawa dotyczyła wniosku o przekazanie sprawy o zniesławienie (art. 212 § 1 i 2 k.k.) przeciwko P. C., który pełni funkcję Starosty D., innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżycielka prywatna, reprezentowana przez pełnomocnika, wskazała, że oskarżony jest osobą publiczną, znaną w D., co w połączeniu z jego znajomościami koleżeńskimi z niektórymi sędziami Sądu Rejonowego w D. może budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania. Sąd Rejonowy w D. uznał te argumenty za zasadne i wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił, że kluczową przesłanką do przekazania sprawy jest dobro wymiaru sprawiedliwości, które obejmuje również sytuacje, gdy mogą powstać wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Biorąc pod uwagę pozycję społeczną oskarżonego oraz potencjalne relacje z sędziami, Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest uzasadnione, aby zapewnić społeczne zaufanie do bezstronności sądu. W konsekwencji, sprawa została przekazana do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli mogą one wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pełnienie funkcji starosty przez oskarżonego oraz jego znajomości z sędziami mogą budzić w społeczeństwie wątpliwości co do bezstronności postępowania, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznaoskarżony
M. B.osoba_fizycznaoskarżycielka prywatna

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić tylko ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, co obejmuje sytuacje, gdy mogą powstać wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy lub swobody orzekania.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § § 1 i 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony jest osobą publiczną (Starosta D.). Oskarżony ma znajomości koleżeńskie z niektórymi sędziami Sądu Rejonowego w D. Okoliczności te mogą wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności. Przekazanie sprawy służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny powstanie w społecznym odbiorze przekonania (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności z powodu pozycji społecznej lub znajomości stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest osobą publiczną i istnieje potencjalne ryzyko wpływu na bezstronność sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna bezstronność, ale także jej pozory w odbiorze społecznym, szczególnie gdy dotyczy osób publicznych.

Czy starosta może liczyć na bezstronny proces w swoim mieście? Sąd Najwyższy reaguje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 142/24
POSTANOWIENIE
Dnia 25 września 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
w sprawie P. C.
oskarżonego z art. 212 § 1 i 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 września 2024 r.
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w D.
z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 62/24,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w D. o sygnaturze akt II K 62/24, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.
UZASADNIENIE
Oskarżycielka prywatna M. B., działająca przez swojego pełnomocnika, skierowała do Sądu Rejonowego w D. akt oskarżenia przeciwko P. C. zarzucając mu popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 i 2 k.k.
W akcie oskarżenia pełnomocnik zawarł wniosek o zastosowanie instytucji z  art. 37 § 1 k.p.k. i przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W toku posiedzenia pojednawczego powołał się na okoliczność, że oskarżony P. C. jest osobą publiczną, znaną w D., gdyż  od wielu lat pełni funkcję Starosty D..
W ocenie Sądu Rejonowego w D. właściwym byłoby, aby niniejsza sprawa została rozpoznana przez inny sąd równorzędny, albowiem oskarżony P. C. jest wieloletnim Starostą D. i  w związku z czym jest znany sędziom Sądu Rejonowego w D..  Uczestniczył w uroczystościach, które odbywały się w  tym Sądzie, jak choćby otwarcie gmachu gdzie  jest siedziba tego Sądu. Ponadto oskarżony P. C. pozostaje w kontaktach koleżeńskich z niektórymi sędziami Sądu Rejonowego w D., między innymi  z SSR A.M., który został wyłączony od rozpoznania sprawy.
Według Sądu wnioskującego, pełnienie funkcji Starosty D. przez oskarżonego P. C., osobista znajomość z niektórymi sędziami, może wywołać w odbiorze społecznym przekonanie, że sprawa ta nie zostanie bezstronnie rozpoznana. Ponadto w sprawie tej zostali zawnioskowani świadkowie, którzy pełnią, lub pełnili, funkcje publiczne na terenie D. i powiatu d.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Oczywistą jest rzeczą, iż jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocenna. Odnosząc się do niej, Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wskazuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 -10, poz. 68, z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt  IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 - 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu określonego w art. 37 k.p.k. wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99,  Prokuratura i Prawo – Orzecznictwo, Nr 2000, z 3, poz. 7, z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt  III KO 105/00, Legalis,  z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt V KO 3/02, Legalis).
Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w D. mogą powodować powstanie w odbiorze społecznym przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy oskarżonego P. C. w tym Sądzie i dlatego niniejszą sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku, czyli sądowi  spoza obszaru właściwości sądów rejonowych okręgu apelacji rzeszowskiej (Sąd Rejonowy w Kraśniku należy do obszaru właściwości  apelacji lubelskiej).
[PGW]
[MS]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI