III KO 14/21

Sąd Najwyższy2021-02-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyprokuratorodmowa wszczęcia śledztwabezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościzażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko prokuratorowi do rozpoznania innemu sądowi, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez Sąd Rejonowy w G. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez innego prokuratora. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek tym, że toczą się przed nim inne sprawy z udziałem tych samych stron, co budzi wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując, że choć nie ma podstaw do kwestionowania niezawisłości sędziów, to sytuacja może budzić w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę dotyczącą zażalenia S. K. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego – prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. Sąd Rejonowy w G., rozpoznając zażalenie, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę wskazał fakt, że przed sądem tym toczą się inne postępowania z udziałem tych samych stron, które są skonfliktowane, a ostatnie niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia budzą w nim przekonanie o stronniczości prokuratury i sądu. Sąd Najwyższy uznał inicjatywę Sądu Rejonowego za zasadną, choć nie z przyczyn wprost wskazanych. Podkreślił, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa. Stwierdził, że fakt prowadzenia wielu spraw z udziałem tych samych stron nie jest sam w sobie wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy. Jednakże, sytuacja, w której postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy prokuratora z jednostki mającej siedzibę na terenie właściwości sądu rozpoznającego zażalenie, może w odbiorze społecznym budzić usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W celu uniknięcia negatywnej oceny pracy wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy zdecydował o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych okolicznościach, gdy sytuacja może budzić w odbiorze społecznym usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli nie ma podstaw do kwestionowania niezawisłości sędziów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć samo prowadzenie innych spraw z udziałem tych samych stron nie jest wystarczające do przekazania sprawy, to sytuacja, w której odmowa wszczęcia śledztwa dotyczy prokuratora z jednostki właściwej dla sądu rozpoznającego zażalenie, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu w odbiorze społecznym. W celu uniknięcia negatywnej oceny wymiaru sprawiedliwości, celowe jest przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznaskarżący
Prokuratura Rejonowa w G.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w G.organ_państwowysąd występujący o przekazanie

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności stwarzające uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja może budzić w odbiorze społecznym usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w G.

Odrzucone argumenty

Fakt, że sprawa jest jedną z wielu toczących się z udziałem tych samych stron, nie jest równoznaczny z wystąpieniem okoliczności osłabiającej zaufanie do bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

toczą się przed nim różnorakie postępowania z udziałem tych samych stron – skonfliktowanych braci, występujących zamiennie w różnych rolach wzbudza w skarżącym przekonanie o stronniczości obydwu podmiotów w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście odbioru społecznego i potencjalnych wątpliwości co do bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa dotyczącego prokuratora z tej samej jednostki, co sąd rozpoznający zażalenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zapewnienie bezstronności, ale także budowanie zaufania publicznego do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy nie ma podstaw do kwestionowania niezawisłości sędziów.

Czy sąd może być stronniczy, nawet jeśli sędziowie są niezawiśli? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KO 14/21
POSTANOWIENIE
Dnia 25 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w sprawie dotyczącej zażalenia S. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa, sygn. akt PR 2 Ds.
(…)
,
wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż.
UZASADNIENIE
S. K. wniósł do Sądu Rejonowego w G. zażalenie na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt PR 2 Ds.
(…)
o odmowie wszczęcia śledztwa mającego dotyczyć przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego - prokuratora Prokuratury Rejonowej w G.
Postanowieniem z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II Kp
(…)
Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Z uzasadniania postanowienia wynika, że zaistnienia tej przesłanki wnioskujący Sąd upatrywał w tym, iż toczą się przed nim różnorakie postępowania z udziałem tych samych stron – skonfliktowanych braci, występujących zamiennie w różnych rolach. Sąd Rejonowy podniósł, że „ostatnio dwie kolejne sprawy z udziałem skarżącego S. K. zakończyły się dla niego niekorzystnie. Sytuacja wieloletniego nierozstrzygniętego sporu, w który zaangażowane są zarówno tutejsza prokuratura, jak i sąd wzbudza w skarżącym przekonanie o stronniczości obydwu podmiotów”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego jest zasadna, choć nie z przyczyn, które zostały wprost wskazane w uzasadnieniu postanowienia. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.
To, że sprawa, której dotyczy wystąpienie, jest jedną z wielu spraw toczących się z udziałem tych samych stron nie jest to równoznaczne z wystąpieniem takiej okoliczności, która osłabiałaby zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadniając przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu.
Nie ulega jednak wątpliwości, że sytuacja, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które miałoby dotyczyć prokuratora pełniącego służbę w jednostce mającej siedzibę na terenie właściwości miejscowej sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w G., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Stąd też, choć nie ma żadnych przesłanek by podawać w wątpliwość niezależność i niezawisłość sędziów sądu właściwego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę