III KO 14/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko prokuratorowi do rozpoznania innemu sądowi, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez Sąd Rejonowy w G. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez innego prokuratora. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek tym, że toczą się przed nim inne sprawy z udziałem tych samych stron, co budzi wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując, że choć nie ma podstaw do kwestionowania niezawisłości sędziów, to sytuacja może budzić w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę dotyczącą zażalenia S. K. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego – prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. Sąd Rejonowy w G., rozpoznając zażalenie, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako przyczynę wskazał fakt, że przed sądem tym toczą się inne postępowania z udziałem tych samych stron, które są skonfliktowane, a ostatnie niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia budzą w nim przekonanie o stronniczości prokuratury i sądu. Sąd Najwyższy uznał inicjatywę Sądu Rejonowego za zasadną, choć nie z przyczyn wprost wskazanych. Podkreślił, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa. Stwierdził, że fakt prowadzenia wielu spraw z udziałem tych samych stron nie jest sam w sobie wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy. Jednakże, sytuacja, w której postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy prokuratora z jednostki mającej siedzibę na terenie właściwości sądu rozpoznającego zażalenie, może w odbiorze społecznym budzić usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W celu uniknięcia negatywnej oceny pracy wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy zdecydował o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnych okolicznościach, gdy sytuacja może budzić w odbiorze społecznym usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli nie ma podstaw do kwestionowania niezawisłości sędziów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć samo prowadzenie innych spraw z udziałem tych samych stron nie jest wystarczające do przekazania sprawy, to sytuacja, w której odmowa wszczęcia śledztwa dotyczy prokuratora z jednostki właściwej dla sądu rozpoznającego zażalenie, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu w odbiorze społecznym. W celu uniknięcia negatywnej oceny wymiaru sprawiedliwości, celowe jest przekazanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokuratura Rejonowa w G. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w G. | organ_państwowy | sąd występujący o przekazanie |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności stwarzające uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja może budzić w odbiorze społecznym usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w G.
Odrzucone argumenty
Fakt, że sprawa jest jedną z wielu toczących się z udziałem tych samych stron, nie jest równoznaczny z wystąpieniem okoliczności osłabiającej zaufanie do bezstronności sądu.
Godne uwagi sformułowania
toczą się przed nim różnorakie postępowania z udziałem tych samych stron – skonfliktowanych braci, występujących zamiennie w różnych rolach wzbudza w skarżącym przekonanie o stronniczości obydwu podmiotów w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście odbioru społecznego i potencjalnych wątpliwości co do bezstronności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa dotyczącego prokuratora z tej samej jednostki, co sąd rozpoznający zażalenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zapewnienie bezstronności, ale także budowanie zaufania publicznego do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy nie ma podstaw do kwestionowania niezawisłości sędziów.
“Czy sąd może być stronniczy, nawet jeśli sędziowie są niezawiśli? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt III KO 14/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w sprawie dotyczącej zażalenia S. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa, sygn. akt PR 2 Ds. (…) , wniosku Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż. UZASADNIENIE S. K. wniósł do Sądu Rejonowego w G. zażalenie na postanowienie Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt PR 2 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa mającego dotyczyć przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego - prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. Postanowieniem z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II Kp (…) Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Z uzasadniania postanowienia wynika, że zaistnienia tej przesłanki wnioskujący Sąd upatrywał w tym, iż toczą się przed nim różnorakie postępowania z udziałem tych samych stron – skonfliktowanych braci, występujących zamiennie w różnych rolach. Sąd Rejonowy podniósł, że „ostatnio dwie kolejne sprawy z udziałem skarżącego S. K. zakończyły się dla niego niekorzystnie. Sytuacja wieloletniego nierozstrzygniętego sporu, w który zaangażowane są zarówno tutejsza prokuratura, jak i sąd wzbudza w skarżącym przekonanie o stronniczości obydwu podmiotów”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego jest zasadna, choć nie z przyczyn, które zostały wprost wskazane w uzasadnieniu postanowienia. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. To, że sprawa, której dotyczy wystąpienie, jest jedną z wielu spraw toczących się z udziałem tych samych stron nie jest to równoznaczne z wystąpieniem takiej okoliczności, która osłabiałaby zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadniając przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu. Nie ulega jednak wątpliwości, że sytuacja, w której wydano postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które miałoby dotyczyć prokuratora pełniącego służbę w jednostce mającej siedzibę na terenie właściwości miejscowej sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w G., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Stąd też, choć nie ma żadnych przesłanek by podawać w wątpliwość niezależność i niezawisłość sędziów sądu właściwego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę