III KO 14/20

Sąd Najwyższy2020-03-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
komornikkorupcjaprzekroczenie uprawnieńprzywłaszczenieprawa pracowniczenieprawidłowości finansoweprzekazanie sprawykonflikt interesów

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko komornikowi Sądowi Rejonowemu w G. ze względu na potencjalne konflikty interesów i relacje oskarżonego oraz pokrzywdzonego z sędziami Sądu Rejonowego w P.

Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko komornikowi J. R. C. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem były relacje zawodowe oskarżonego z sędziami Sądu Rejonowego w P. oraz towarzyskie kontakty jednego z pokrzywdzonych z sędziami tego sądu, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy podzielił te argumenty i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy karnej przeciwko komornikowi J. R. C. innemu sądowi równorzędnemu. Akt oskarżenia zarzucał komornikowi przekroczenie uprawnień poprzez wydatkowanie środków z postępowań egzekucyjnych na cele prywatne oraz przywłaszczenie 53.000 zł, a także uporczywe naruszanie praw pracowniczych poprzez nieopłacanie składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 31.307,96 zł. Sąd Rejonowy w P. uzasadnił wniosek o przekazanie sprawy tym, że oskarżony pozostaje w relacjach zawodowych z sędziami tego sądu, a jeden z pokrzywdzonych utrzymuje z nimi kontakty towarzyskie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. i potrzebę zapewnienia obiektywizmu, uznał, że takie okoliczności mogą wywołać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że relacje zawodowe oskarżonego z sędziami sądu właściwego oraz towarzyskie kontakty pokrzywdzonego z tymi sędziami mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i wpływać na odbiór społeczny postępowania, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
J. R. C.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Rejonowy w P.instytucjawnioskodawca
Sąd Rejonowy w G.instytucjasąd przekazania
M. Z.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
S. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. R.osoba_fizycznapokrzywdzony
S. P.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten ma charakter wyjątkowy i stosuje się go, gdy występują realne okoliczności mogące zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości, wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 218 § 1a

Kodeks karny

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 18 grudnia 2018 r.

Dotyczy zasad prowadzenia biurowości, rachunkowości i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacje zawodowe oskarżonego z sędziami Sądu Rejonowego w P. mogą wpływać na obiektywizm. Kontakty towarzyskie pokrzywdzonego z sędziami tego sądu mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Potrzeba zapewnienia odbioru społecznego postępowania jako obiektywnego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu

Skład orzekający

Andrzej Tomczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy ze względu na potencjalny konflikt interesów i relacje stron z sędziami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i relacji między stronami a sądem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są relacje między stronami postępowania a sędziami dla zachowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości, nawet jeśli nie ma dowodów na faktyczną stronniczość.

Czy relacje towarzyskie sędziów z pokrzywdzonym mogą wpłynąć na sprawiedliwy wyrok?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 14/20
POSTANOWIENIE
Dnia 5 marca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie
J. R. C. ,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 5 marca 2020 r.
‎
wniosku Sądu Rejonowego w P.
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G..
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w P. w dniu 18 listopada 2019 r. wpłynął akt oskarżenia przeciwko J. R. C.  oskarżonemu o to, że:
1.
w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 15 maja 2018 r., w P., woj. (…), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jako funkcjonariusz publiczny – Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym
‎
w P.  przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że wydatkował pochodzące z prowadzonych przez niego postępowań egzekucyjnych środki finansowe należne uprawnionym stronom postępowania
‎
i zgromadzone na rachunkach bankowych kancelarii komorniczej na cele sprzeczne z ich prawnym przeznaczeniem, przekazując je na cele prywatne co skutkowało doprowadzeniem do niedoborów środków finansowych kancelarii, które zostały stwierdzone w przebiegu przeprowadzonych w kancelarii kontroli, przy czym na dzień 19 kwietnia 2007 r. ustalono niedobór w wysokości 270.098,99 zł, który został uzupełniony do dnia 24 kwietnia 2017 r., na dzień 20 października 2017 r. w wysokości 176.714,55 zł, który został uzupełniony częściowo w dniu
‎
20 października 2017 r. do kwoty 16.117,55 zł, na dzień 17 stycznia
‎
2018 r. w wysokości 84.453,82 zł, na dzień 26 marca 2018 r.
‎
w wysokości 19.512,03 zł, a nadto nie dopełnił obowiązków wynikających ze szczegółowych zasad prowadzenia biurowości rachunkowości
‎
i ewidencji operacji finansowych kancelarii komorniczych określonych rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2018 r.
‎
(Dz. U. z 2018 r., poz. 2517) poprzez prowadzenie ewidencji operacji finansowych w związku z prowadzoną działalnością egzekucyjną
‎
u komornika w sposób nieprawidłowy i nie odzwierciedlający rzeczywistych operacji, w następstwie czego przywłaszczył powierzone mu środki finansowe w wysokości 53.000 zł, działając na szkodę interesu prywatnego uprawnionych stron postępowań egzekucyjnych i szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.;
2.
w okresie od grudnia 2016 r. do grudnia 2017 r. w P., woj. [...], wykonując czynności z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jako Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. prowadzący kancelarię komorniczą w P.  uporczywie naruszał prawa pracownicze zatrudnionych osób wynikające ze stosunków ubezpieczeń społecznych w ten sposób, że nie regulował składek należnego ubezpieczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego w łącznej kwocie 31.307,96 zł działając na szkodę M. Z. , M. M. , S. J. , J. P. , M. R. , S. P. , tj. o czyn z art. 218 § 1a k.k.
Sąd Rejonowy
w P.,
właściwy do rozpoznania sprawy J. R. C. , postanowieniem z dnia 31 stycznia 2020 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu, motywując to faktem, iż sprawa będąca przedmiotem postępowania dotyczy zachowań oskarżonego, który pozostaje w relacjach zawodowych z sędziami Sądu Rejonowego w P.  Natomiast kontakty towarzyskie z sędziami tego Sądu utrzymuje J. P. , będący pokrzywdzonym w sprawie, a jednocześnie kuratorem zawodowym II Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej do Wykonywania Orzeczeń w Sprawach Rodzinnych i Nieletnich przy tym Sądzie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por.: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9 -10, poz. 68 i z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280).
Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w P., sprawa bowiem dotyczy postępowania, w którym oskarżony pozostaje w stałych kontaktach zawodowych, a jeden z pokrzywdzonych
‎
w relacjach towarzyskich z sędziami tego Sądu. Taka sytuacja bezsprzecznie
‎
w odbiorze społecznym mogłaby wywołać przekonanie o możliwości braku obiektywizmu orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Rejonowego w P. .
W związku z tym, Sąd Najwyższy w pełni podzielając argumentację sądu występującego zawartą w uzasadnieniu postanowienia, przekazał sprawę dotyczącą J. R. C.  Sądowi Rejonowemu w G., jako równorzędnemu Sądowi Rejonowemu w P. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI