III KO 14/18

Sąd Najwyższy2018-03-21
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduławniksąd okręgowysąd najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą ławnika sądu okręgowego do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Okręgowy w Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżonym jest ławnik tego sądu, do rozpoznania innemu sądowi. Argumentowano, że obecność ławnika jako strony w postępowaniu może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu w odbiorze społecznym. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie eliminowania okoliczności mogących negatywnie wpływać na obiektywizm sądu i wyznaczył do rozpoznania Sąd Okręgowy w L.

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu Okręgowego w Z. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej M. J. F. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., a sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonego. Po złożeniu apelacji przez prokuratora i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, Sąd Okręgowy w Z. postanowił wystąpić o przekazanie sprawy, wskazując na względy dobra wymiaru sprawiedliwości. Głównym argumentem było to, że oskarżony M. J. F. pełni funkcję ławnika w II Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Z., co w odbiorze społecznym mogłoby budzić przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez ten sąd. Sąd Najwyższy uznał wniosek za w pełni zasadny. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania sytuacji, które mogą rodzić wątpliwości co do zdolności sądu do bezstronnego rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy stroną jest osoba orzekająca w tym sądzie. Wskazano, że obecność ławnika jako oskarżonego w wydziale, w którym miałaby być rozpoznawana sprawa, jest szczególnie jaskrawym przykładem takiej sytuacji. Mając na uwadze ekonomię procesową i potrzebę zminimalizowania uciążliwości dla stron, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, względy dobra wymiaru sprawiedliwości uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżonym jest ławnik orzekający w sądzie, który miałby rozpoznać sprawę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu w odbiorze społecznym. Sytuacja, w której oskarżony jest ławnikiem orzekającym w sądzie, który miałby rozpoznać jego sprawę, jest tego typu okolicznością, uzasadniającą przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. J. F.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowystrona postępowania
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowejinnestrona postępowania

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo znęcania się.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obecność ławnika jako oskarżonego w sądzie, który miałby rozpoznać sprawę, może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu w odbiorze społecznym. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania okoliczności mogących negatywnie wpływać na obiektywizm sądu.

Godne uwagi sformułowania

względem na dobro wymiaru sprawiedliwości w odbiorze społecznym mogłoby zaistnieć przekonanie o braku warunków do rozpoznania jego sprawy przez ten Sąd rozsądnie myślący, nieuprzedzony człowiek na podstawie realnie zaistniałych okoliczności może powziąć myśl, że wątpliwa jest zdolność sądu do całkowicie bezstronnego rozpoznania danej sprawy dobro wymiaru sprawiedliwości, postrzegane jako konieczność eliminowania okoliczności, które nie tylko w jednostkowym (strony przeciwnej), ale i w szerszym odbiorze społecznym zasadnie mogą być postrzegane jako negatywnie rzutujące na zdolność sądu właściwego rozpoznania sprawy w sposób obiektywny

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest ławnikiem tego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów ławnika w sądzie, w którym orzeka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest postrzeganie bezstronności sądu, nawet w sytuacjach, gdy nie ma obiektywnych przesłanek do kwestionowania obiektywizmu, a jedynie potencjalne wątpliwości w odbiorze społecznym.

Czy ławnik może być sądzony przez sąd, w którym orzeka? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 14/18
POSTANOWIENIE
Dnia 21 marca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
M. J. F.
oskarżonego z art. 207 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 marca 2018 r.
wniosku Sądu Okręgowego w Z.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.
UZASADNIENIE
Do Sądu Okręgowego w Z. wpłynęła sprawa
M. J. F., w
związku ze złożeniem apelacji przez prokuratora i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku sądu pierwszej instancji uniewinniającego wymienionego oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa
z art. 207
§ 1 k.k. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt II Ka
[…]
, w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że za takim postąpieniem przemawia
wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości
, bowiem w sytuacji, gdy M. J. F. pełni obecnie funkcję ławnika w II Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Z., w odbiorze społecznym mogłoby zaistnieć przekonanie o braku warunków do rozpoznania jego sprawy przez ten Sąd.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wystąpienie Sądu Okręgowego w Z. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
jest w pełni zasadne
. W obszernym uzasadnieniu postanowienia, odwołującym się również do orzecznictwa Sądu Najwyższego, trafnie podniesiono, że jedną z okoliczności, które należy brać pod uwagę przy rozważaniu, czy
dobro wymiaru sprawiedliwości nakazuje powierzyć rozpoznanie danej sprawy innemu sądowi niż sąd miejscowo właściwy, jest możliwość pojawienia się w opinii społecznej wątpliwości co do zdolności tego sądu bezstronnego
rozpoznania sprawy. Nie chodzi przy tym o sytuację, praktycznie nigdy nie występującą, gdy widać, że sąd z pewnością nie będzie w stanie zachować obiektywizmu, ale sytuację, gdy rozsądnie myślący, nieuprzedzony człowiek na podstawie realnie zaistniałych okoliczności może powziąć myśl, że wątpliwa jest zdolność sądu do całkowicie bezstronnego rozpoznania danej sprawy. Z pewnością do takich okoliczności należy przypadek, gdy sprawa dotyczy, zwłaszcza jako strony procesu, osoby wykonującej w tym sądzie czynności orzecznicze. W przedmiotowej sprawie zagadnienie rysuje się tym bardziej jaskrawo, że jako oskarżony występuje ławnik orzekający w wydziale sądu, w którym sprawa została zarejestrowana i miałaby zostać rozpoznana.
W tym stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że dobro wymiaru sprawiedliwości, postrzegane jako konieczność eliminowania okoliczności, które nie tylko w jednostkowym (strony przeciwnej), ale i w szerszym odbiorze społecznym zasadnie mogą być postrzegane jako negatywnie rzutujące na zdolność sądu właściwego rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, przemawiają za przekazaniem sprawy
M. J. F.
do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu. Mając na uwadze ekonomię procesu, w tym potrzebę zminimalizowania stronom uciążliwości związanych z przeniesieniem sprawy z sądu miejscowo właściwego, do jej rozpoznania wyznaczono nieodległy
Sąd Okręgowy w
L..
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI