III KO 139/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie adwokata innemu sądowi okręgowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i opinię publiczną.
Sąd Okręgowy w E. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie adwokata R. B. innemu sądowi równorzędnemu. Jako powód wskazano obawę o negatywny odbiór społeczny, gdyby znany lokalny adwokat miał sam sobie przyznawać wysokie odszkodowanie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i potrzebę dbania o opinię publiczną oraz obiektywizm sądów.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w E. o przekazanie sprawy R. B., dotyczącej odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie, innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Okręgowy w E. uzasadnił wniosek tym, że R. B. jest znanym adwokatem w E., a zasądzenie odszkodowania mogłoby być odebrane przez opinię publiczną jako sytuacja, w której osoby związane z wymiarem sprawiedliwości przyznają sobie pieniądze. Jako sąd właściwy wskazano Sąd Okręgowy w O., który uniewinnił R. B. od stawianych mu zarzutów. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na potrzebę dbania o dobro wymiaru sprawiedliwości i opinię publiczną, zgodnie z art. 37 k.p.k. Podkreślono, że choć nie ma argumentów podważających obiektywizm sędziów z E., wzgląd na opinię publiczną jest istotny. Przywołano wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazujące, że art. 37 k.p.k. jest przepisem wyjątkowym i musi być wykładany restryktywnie. Wskazano również na podobną sprawę przekazaną do Sądu Okręgowego w O. oraz fakt, że Sąd Okręgowy w O. uniewinnił R. B. od zarzucanych mu przestępstw, co przemawia za przekazaniem sprawy do tego sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sprawa powinna zostać przekazana innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. jest możliwe w wyjątkowych przypadkach, gdy przemawiają za tym silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W tej sprawie, fakt że wnioskodawca jest znanym adwokatem w mieście, a zasądzenie odszkodowania mogłoby być negatywnie odebrane przez opinię publiczną, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi w celu zachowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w E. (wniosek uwzględniony)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Za "dobro wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Względ na opinię publiczną i potrzebę zachowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Wnioskodawca jest znanym adwokatem w mieście, co może wpływać na odbiór społeczny sprawy. Podobieństwo do innej sprawy przekazanej do Sądu Okręgowego w O. Sąd Okręgowy w O. uniewinnił wnioskodawcę od stawianych mu zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
odebrane byłoby przez opinię publiczną jako sytuacja, w której osoby związane z wymiarem sprawiedliwości „same sobie przyznają pieniądze” jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają Za "dobro wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i opinię publiczną, zwłaszcza w sprawach dotyczących osób związanych z wymiarem sprawiedliwości."
Ograniczenia: Stosowanie art. 37 k.p.k. jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach i wymaga silnego uzasadnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja społeczna wymiaru sprawiedliwości i jak sądy starają się jej sprostać, nawet jeśli nie ma obiektywnych podstaw do wyłączenia sędziego.
“Czy adwokat może sam sobie przyznać odszkodowanie? Sąd Najwyższy zmienia sąd, by chronić wizerunek wymiaru sprawiedliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KO 139/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie R. B. z wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2018 r. wniosku Sądu Okręgowego w E. z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt II Ko […] , o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 września 2018 r. Sąd Okręgowy w E., sygn. akt II Ko […] , zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy R. B., z wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie, innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek Sąd uzasadnił tym, że R. B. jest adwokatem znanym w E. i rozpoznanie jego wniosku o zasądzenie odszkodowanie i zadośćuczynienia, które mogłoby doprowadzić do zasądzenia żądanych kwot, odebrane byłoby przez opinię publiczną jako sytuacja, w której osoby związane z wymiarem sprawiedliwości „same sobie przyznają pieniądze”. Jako Sąd, do którego sprawa powinna zostać przekazana wskazał Sąd Okręgowy w O., którego wyrokiem R. B. został uniewinniony od stawianych mu zarzutów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Okręgowego w E. jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Wprawdzie nie ma żadnych racjonalnych argumentów, które podważałyby obiektywizm sędziów Sądu Okręgowego w E., ale za przekazaniem niniejszej sprawy innemu równorzędnemu sądowi przemawia wzgląd na opinię publiczną. Fakt, że R. B. jest adwokatem znanym w E., który często występuje przed sądami w tym mieście, nie pozostaje bez znaczenia dla społecznego odbioru toczącego się postępowania. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV KO 27/18 (Lex nr 2499837): „ Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Za "dobro wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy .” Mając powyższe na uwadze uznać należy, że w interesie wymiaru sprawiedliwości pozostaje aby sprawę z wniosku R. B. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie przekazać innemu równorzędnemu sądowi, i to takiemu, który jest usytuowany poza obszarem właściwości Sądu Apelacyjnego w […] , gdzie (przede wszystkim) wnioskodawca wykonywał obowiązki adwokata. Te wymogi spełnia Sąd Okręgowy w O.. Za zasadnością tego przekazania przemawia też i to, iż Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt III KO 82/18 przekazał sprawę - w trybie art. 37 k.p.k. - z wniosku S. B. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie właśnie do Sądu Okręgowego w O.. Nie bez znaczenia jest i to, że Sąd ten zmienił wyrok skazujący R. B. za zarzucane mu przestępstwa wydany przez Sąd Rejonowy w O. w sprawie VII K […] i uniewinnił oskarżonego od popełnienia tych czynów. Wprawdzie okoliczność ta kategorycznie nie przesądza o tym, iż także niniejsza sprawa R. B. winna być przekazana temu Sądowi do rozpoznania, to jednak nie sposób nie dostrzec, iż podstawą obydwu przywołanych wniosków (tak S. B., jak i R. B.) jest to same postępowanie karne, a obaj wnioskodawcy zostali zatrzymani w tym samym dniu i w toku tego samego postępowania, będąc obaj adwokatami. Zaszłości te przemawiają za tym by i niniejszą sprawę z wniosku R. B. rozpoznał Sąd Okręgowy w O., skoro właśnie wyrokiem tego Sądu został on prawomocnie uniewinniony od popełnienia zarzucanych mu przestępstw, a podstawą czynionych in concreto ustaleń będą przede wszystkim (wspólne dla obydwu wnioskodawców) akta tej samej sprawy karnej tegoż Sądu. Kierując się następującymi względami należało postanowić jak wyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI