III KO 137/24

Sąd Najwyższy2024-11-20
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekroczenie uprawnieńwłaściwość sądusąd najwyższykodeks postępowania karnegodobro wymiaru sprawiedliwościpolicjantfunkcjonariusz

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że sama służba oskarżonego w Policji w danej miejscowości nie uzasadnia wątpliwości co do jego prawidłowego rozpoznania.

Sąd Rejonowy w Krośnie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej G. G., oskarżonego m.in. o przekroczenie uprawnień, innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była wieloletnia służba oskarżonego w Policji w Krośnie oraz potencjalna znajomość go przez część pracowników i sędziów sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega rozszerzającej interpretacji. Uznał, że sama służba w formacji mundurowej lub praca w lokalnym urzędzie nie stanowi podstawy do odstąpienia od właściwości miejscowej, a argument o potencjalnej znajomości jest zbyt spekulatywny.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Krośnie o przekazanie sprawy karnej G. G., oskarżonego między innymi o czyn z art. 231 § 1 k.k. (przekroczenie uprawnień), do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony przez wiele lat był funkcjonariuszem Policji w Krośnie, wielokrotnie występującym przed tym sądem, a także tym, że część pracowników i sędziów sądu może znać oskarżonego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając, że art. 37 k.p.k. stanowi przepis szczególny, który nie podlega interpretacji rozszerzającej. Wskazano, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w sytuacji, gdy pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że sama służba oskarżonego w Policji w danej miejscowości lub praca w lokalnym urzędzie nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi. Argument o potencjalnej znajomości oskarżonego przez sędziów lub pracowników sądu został uznany za wysoce spekulatywny i nieuzasadniający nadzwyczajnych okoliczności wymagających przekazania sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama służba w formacji mundurowej w danej miejscowości czy praca w lokalnym urzędzie, a także potencjalna znajomość oskarżonego przez pracowników sądu, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie ma jednoznacznych dowodów na to, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Przepis art. 37 k.p.k. jest przepisem szczególnym i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, chyba że istnieją jednoznaczne przesłanki wskazujące na przeciwność. Sama służba w Policji lub potencjalna znajomość nie są wystarczające do stwierdzenia, że sąd nie będzie bezstronny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
G. G.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis wyjątkowy, niepodlegający interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy innemu sądowi możliwe tylko w razie sprzeczności z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Standard konstytucyjny rozpoznania sprawy przez sąd właściwy według procedury.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 37 k.p.k. jest przepisem szczególnym i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Sama służba w formacji mundurowej lub praca w lokalnym urzędzie nie stanowi podstawy do odstąpienia od właściwości miejscowej. Argument o potencjalnej znajomości oskarżonego przez pracowników sądu jest wysoce spekulatywny i nie uzasadnia przekazania sprawy. Zachowanie standardu konstytucyjnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo jest kluczowe dla zaufania do sądów.

Odrzucone argumenty

Oskarżony przez wiele lat był funkcjonariuszem Policji w Krośnie, wielokrotnie występującym przed tym sądem. Część pracowników i sędziów Sądu Rejonowego w Krośnie może znać oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury. Sama służba w formacji mundurowej w danej miejscowości czy też praca w lokalnym urzędzie, sama w sobie nie stanowi podstawy do odstąpienia przez sąd karny od właściwości miejscowej. Nie jest to wszak sytuacja nietypowa, że dana osoba w kontakcie z wymiarem sprawiedliwości pojawia się często.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. i przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście służby oskarżonego w organach ścigania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest funkcjonariuszem organów ścigania w miejscu, gdzie znajduje się sąd właściwy miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą właściwości sądu i potencjalnych konfliktów interesów, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy służba w policji dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy rozstrzyga wniosek o przekazanie sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 137/24
POSTANOWIENIE
Dnia 20 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2024 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 20 sierpnia 2024 r.
(sygn. akt II K 543/24), o przekazanie sprawy G. G.
oskarżonego m.in. o czyn z art. 231 § 1 k.k.
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 20 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II K 543/24) zwrócono się do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy G. G. oskarżonego m.in. o czyn z art. 231 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, że oskarżonym był przez wiele lat funkcjonariuszem Policji wielokrotnie występującym w Sądzie wnioskującym. Wskazano także na okoliczność, że część pracowników i sędziów Sądu może znać oskarżonego.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek nie jest zasadny.
Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli stroną procesu jest m.in. sędzia, pracownik sądu lub prokurator Prokuratury tego samego okręgu, na co dzień występujący przed danym sądem - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Jednak wniosek w niniejszej sprawie nie uzasadnia ani nawet nie uprawdopodabnia twierdzenia, że w istocie rozpoznanie sprawy oskarżonego byłoby nieprawidłowe z perspektywy dobra wymiaru sprawiedliwości.  Sama służba w formacji mundurowej w danej miejscowości czy też praca w lokalnym urzędzie, sama w sobie nie stanowi podstawy do odstąpienia przez sąd karny od właściwości miejscowej. Zwłaszcza, że jedynym we wniosku argumentem, jest wysoce spekulatywna okoliczność, że niektórzy pracownicy Sądu lub sędziowie mogą znać podsądnego. Nie jest to wszak sytuacja nietypowa, że dana osoba w kontakcie z wymiarem sprawiedliwości pojawia się często.
Nie uzasadniono w sprawie zatem nadzwyczajnych okoliczności przekonujących o konieczności przekazania z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
[a.ł]
[J.J.]
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI