III KO 133/19

Sąd Najwyższy2020-01-29
SNinneprawo karne procesoweŚrednianajwyższy
art. 37 k.p.k.przekazanie sprawySąd Najwyższypodległość służbowadobro wymiaru sprawiedliwościsędziaprokuratorumorzenie śledztwa

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że podległość służbowa sędziów nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu.

Sąd Rejonowy w G. złożył wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na fakt, że zarzuty dotyczą przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w G., który jednocześnie pełni funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w G. Sąd Najwyższy uznał, że podległość służbowa sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy, gdyż przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga realnych okoliczności wskazujących na brak możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy.

Sąd Rejonowy w G. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczyło m.in. przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w G. (art. 231 § 1 k.k.), który jednocześnie pełnił funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w G. Sąd Rejonowy wskazał na istnienie stosunku podległości służbowej między sędziami sądów rejonowych okręgu a Prezesem Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że nie jest on zasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd o wyjątkowym charakterze art. 37 k.p.k., który wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy istnieją realne okoliczności wskazujące na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Sam fakt istnienia podległości służbowej wobec sędziego, którego dotyczyły zarzuty, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, gdyż sprzeciwiałoby się to dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy podkreślił, że tylko szczególne sytuacje, wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku obiektywnych warunków do rozpoznania sprawy, mogą uzasadniać skorzystanie z tej instytucji. W ocenie Sądu Najwyższego, argumenty przedstawione we wniosku nie pozwalały na przyjęcie, że rzeczywiście brak jest warunków do rozpoznania sprawy przez właściwy Sąd Rejonowy w G.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, podległość służbowa sama w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy może nastąpić tylko w sytuacji, gdy istnieją realne okoliczności wskazujące na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sam fakt podległości służbowej nie jest wystarczający, aby uznać, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w G.

Strony

NazwaTypRola
S. L.innewnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sam fakt istnienia podległości służbowej wobec sędziego, którego dotyczyły zarzuty, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości charakter wyjątkowy ścisła interpretacja realne okoliczności obiektywne rozpoznanie sprawy podległość służbowa

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście podległości służbowej sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podległości służbowej w sądownictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z niezawisłością sędziowską i obiektywizmem postępowania, choć jej rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem.

Czy podległość służbowa sędziego dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 133/19
POSTANOWIENIE
Dnia 29 stycznia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
w sprawie z zażalenia wniesionego przez
S. L.
‎
na postanowienie zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G.
z dnia 15 sierpnia 2019 r. o umorzeniu śledztwa
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2020 r.
wniosku Sądu Rejonowego w G.
‎
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
w trybie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Występując z inicjatywą przekazania niniejszej sprawy w trybie art. 37 k.p.k., Sąd Rejonowy
w G.
powołał się na okoliczność, że w niniejszej sprawie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy między innymi przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego – sędziego Sądu Rejonowego w G., tj. przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Wskazał również, że zarzucane nieprawidłowości dotyczą sprawy prowadzonej przez sędziego, który aktualnie pełni funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w G.. Z tego względu występuje stosunek podległości służbowej sędziów Sądu Rejonowego
w G. , jak również pozostałych sądów rejonowych okręgu wobec Prezesa Sądu Okręgowego w G.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie jest zasadny.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że przepis art. 37 k.p.k., stanowiący podstawę przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy innemu sądowi równorzędnemu niż sąd właściwy do jej rozpoznania, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ma charakter wyjątkowy, co implikuje nakaz jego ścisłej interpretacji.
Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak m.in. w postanowieniu SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17).
Tylko zatem szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać korzystanie z dyspozycji tego przepisu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13 lipca 1995 r. III KO 34/95 OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 68; 7 listopada 1995 r. II KO 51/95 OSNKW 1996, z. 1 – 2, poz. 6; 2 czerwca 1995 r. II KO 19/95 OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 67; 21 stycznia 2003 r. III KO 59/02 Lex nr 77010).
Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy podkreślić należy, że argumenty przedstawione w uzasadnieniu wniosku nie pozwalają na przyjęcie, że rzeczywiście brak jest warunków do jej rozpoznania przez właściwy rzeczowo i miejscowo Sąd Rejonowy
w G.
.
Okoliczność twskazana we wniosku sama w sobie w żaden sposób nie uzasadnia skorzystania w przedmiotowej sprawie z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Sam fakt bowiem występowania podległości służbowej w stosunku do sędziego, wobec którego kierowano zarzuty z art. 231 § 1 k.k., nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Mając powyższe na uwadze rozstrzygnięto jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI