III KO 128/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że obawy o brak bezstronności sędziów z powodu znajomości stron (adwokatów) nie są wystarczające do delegacji, a mogą być podstawą do wyłączenia poszczególnych sędziów.
Sąd Rejonowy w Szczecinie wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej innemu sądowi, argumentując, że zarówno pokrzywdzony, jak i oskarżony są adwokatami znanymi sędziom, co mogłoby stwarzać pozory braku bezstronności. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że taka sytuacja nie stanowi podstawy do delegacji sprawy, a jedynie może być przesłanką do wyłączenia konkretnych sędziów, jeśli obiektywnie zagrożona jest ich bezstronność.
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu Rejonowego Szczecin Centrum w Szczecinie o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy karnej, w której zarówno pokrzywdzony (W.K.), jak i oskarżony (M.D.) są adwokatami i członkami tej samej izby adwokackiej. Sąd rejonowy uzasadnił swój wniosek tym, że znajomość stron przez sędziów orzekających w tym sądzie mogłaby budzić wątpliwości co do warunków swobodnego orzekania. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, uznał, że inicjatywa ta nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że opisana sytuacja nie jest podstawą do zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k. (przekazanie sprawy innemu sądowi). Może ona natomiast stanowić podstawę do wyłączenia poszczególnych sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., jeśli zaistnieją obiektywne przesłanki zagrożenia dla ich bezstronności. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie można z góry zakładać, iż wszyscy sędziowie w danym sądzie nie są w stanie bezstronnie orzekać. Krytycznie odniesiono się do argumentacji sądu niższej instancji, wskazując, że subiektywne przekonanie o niemożności rozpoznania sprawy mogłoby wręcz rzutować na wątpliwości co do obiektywizmu sądu. W konsekwencji Sąd Najwyższy postanowił odmówić przekazania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama znajomość stron nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi. Może być natomiast podstawą do wyłączenia poszczególnych sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., jeśli obiektywnie zagrożona jest ich bezstronność.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której strony są adwokatami znanymi sędziom, nie uzasadnia automatycznie przekazania sprawy innemu sądowi. Podkreślono, że nie można z góry zakładać braku bezstronności wszystkich sędziów w danym sądzie. Wskazano, że ewentualne wątpliwości co do bezstronności powinny być rozpatrywane indywidualnie w kontekście wyłączenia konkretnych sędziów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić przekazania sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W.K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Delegacja sprawy do innego sądu równorzędnego jest możliwa w ściśle określonych przypadkach, a znajomość stron przez sędziów nie jest samoistną podstawą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego stanowią podstawę do jego wyłączenia.
k.k. art. 212 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa zniesławienia, będący podstawą oskarżenia w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znajomość stron przez sędziów nie jest automatyczną podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi. Możliwość wyłączenia poszczególnych sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. jest właściwym trybem postępowania w przypadku wątpliwości co do bezstronności.
Odrzucone argumenty
Obawy o brak warunków do swobodnego orzekania z powodu znajomości stron uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi.
Godne uwagi sformułowania
nie można z góry zakładać, że każdy bez wyjątku sędzia orzekający w Sądzie Rejonowym Szczecin - Centrum w Szczecinie (...) podlega trybowi iudex suspectus to właśnie subiektywne przekonanie Sądu występującego o niemożności rozpoznania niniejszej sprawy rzutowałoby na pojawienie się wątpliwości w opinii publicznej co do obiektywizmu Sądu szczecińskiego
Skład orzekający
Michał Laskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy lub wyłączenie sędziego w sytuacjach konfliktu interesów lub znajomości stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ugruntowanie ogólnych zasad dotyczących bezstronności sędziowskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów i wątpliwości co do bezstronności sędziów w sytuacji, gdy strony postępowania są adwokatami znanymi w lokalnym środowisku prawniczym. Pokazuje mechanizmy kontroli sądowej i dbałość o transparentność wymiaru sprawiedliwości.
“Czy znajomość sędziego z adwokatem dyskwalifikuje go z prowadzenia sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 128/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie M. D. oskarżonego z art. 212 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego Szczecin Centrum w Szczecinie z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt IV K 799/23, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynął postulat Sądu Rejonowego Szczecin Centrum w Szczecinie przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy, w której obie strony, tzn. i pokrzywdzony przestępstwem zniesławienia W.K. i oskarżony M. D. są adwokatami i członkami […]. Izby Adwokackiej. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd właściwy miejscowo wskazał, że obaj adwokaci są znani sędziom orzekającym w Sądzie występującym, co mogłoby stwarzać przeświadczenie o braku warunków do swobodnego orzekania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje; Inicjatywa Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie nie zasługiwała na uwzględnienie. Stan prawny przedstawiony w wystąpieniu nie mógł być podstawą zastosowania delegacji z art. 37 k.p.k. Opisana sytuacja może ewentualnie być podstawą do wyłączenia poszczególnych sędziów na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. jeżeli zaistnieją warunki obiektywnego zagrożenia dla ich bezstronności. Jednak nie można z góry zakładać, że każdy bez wyjątku sędzia orzekający w Sądzie Rejonowym Szczecin - Centrum w Szczecinie (w Sądzie tym funkcjonuje XIII Wydziałów, z czego dwa to Wydziały Karne) podlega trybowi iudex suspectus . Argumentacja ukierunkowana na wykazanie braku zdolności do bezstronnego rozpoznania sprawy, w której pokrzywdzonym jest radca prawny znany sędziom, wymagała zdecydowanej krytyki. Nie będzie nadużyciem stwierdzenie, że to właśnie subiektywne przekonanie Sądu występującego o niemożności rozpoznania niniejszej sprawy rzutowałoby na pojawienie się wątpliwości w opinii publicznej co do obiektywizmu Sądu szczecińskiego. Z tych powodów Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. KR [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI