IV KO 73/18

Sąd Najwyższy2018-12-12
SNinneprawo lustracyjneŚrednianajwyższy
lustracjaustawa lustracyjnaSąd Najwyższypostępowanie karnewznowienie postępowaniadowodyfaktyorzecznictwo

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego, uznając brak nowych dowodów podważających ustalenia faktyczne.

Obrońca T. H. złożył wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego, które zakończyło się stwierdzeniem złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego i utratą prawa do wybieralności. Jako podstawę wniosku wskazano nowe dowody, w tym instrukcje SB i informacje z IPN dotyczące tajnych współpracowników. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że przedstawione dowody nie są nowe ani nie podważają ustaleń faktycznych, a dostępne publikacje zawierają potrzebne informacje.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania lustracyjnego złożony przez obrońcę T. H. Postępowanie pierwotnie zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego, które stwierdziło, że T. H. złożył niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne, co skutkowało utratą prawa do wybieralności na okres 3 lat. Obrońca T. H. powołał się na art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. i art. 542 § 1 k.p.k., wskazując na nowe dowody w postaci instrukcji Służby Bezpieczeństwa z lat 1960 i 1970 oraz informacje z IPN dotyczące tajnych współpracowników o pseudonimie „S.”. Sąd Najwyższy uznał wniosek za bezzasadny. Stwierdzono, że podstawa wznowienia procesu propter nova wymaga ujawnienia nowych faktów lub dowodów, które nie były znane sądom wcześniej i wskazują na okoliczności wymienione w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd podkreślił, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na wnioskodawcy. Wskazane przez wnioskodawcę instrukcje SB są ogólnodostępne w publikacjach, a informacja z IPN dotycząca liczby tajnych współpracowników o pseudonimie „S.” nie ma znaczenia dla sprawy, zwłaszcza gdy wnioskodawca twierdzi, że T. H. nie był takim współpracownikiem. Fakt istnienia innej osoby o tym samym pseudonimie nie podważa dowodów z zeznań świadków wskazujących na współpracę z T. H. Wobec braku nowych faktów lub dowodów, które wiarygodnie podważałyby ustalenia faktyczne, Sąd Najwyższy oddalił wniosek i obciążył T. H. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wnioskodawca nie przedstawił nowych faktów ani dowodów, które wiarygodnie podważałyby ustalenia faktyczne przyjęte w sprawie. Wskazane dowody (instrukcje SB, informacje z IPN) albo są ogólnodostępne, albo nie mają znaczenia dla sprawy w kontekście twierdzeń wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. H.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 544 § 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2 lit a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § § 1

Kodeks postępowania karnego

ustawa lustracyjna art. 7 § ust 1

Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 — 1990 oraz treści tych dokumentów

k.p.k. art. 97

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak nowych faktów lub dowodów, które podważałyby ustalenia faktyczne. Wskazane dowody są ogólnodostępne lub nieistotne dla sprawy. Wnioskodawca nie sprostał ciężarowi uprawdopodobnienia zasadności wniosku.

Godne uwagi sformułowania

podstawa propter nova wznowienia procesu nowe fakty lub dowody, nieznane sądom wydającym rozstrzygnięcia ciężar uprawdopodobnienia zasadności swojego wniosku nie istnieje obecnie jakakolwiek potrzeba przeprowadzania wskazanych czynności dowodowych nie może mieć większego znaczenia dla sprawy to, ilu osobom nadano taki pseudonim

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., w szczególności w kontekście oceny 'nowych' dowodów i faktów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania karnego i oceny dowodów w kontekście sprawy lustracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury wznowienia postępowania karnego, co jest istotne dla prawników procesowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje rygorystyczne podejście sądu do dowodów w tego typu wnioskach.

Kiedy można wznowić postępowanie karne? Sąd Najwyższy wyjaśnia wymogi dotyczące nowych dowodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 73/18
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2018 r.,
po rozpoznaniu sprawy
T. H.
‎
z wniosku jego obrońcy
‎
o wznowienie postępowania
‎
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 lipca 2016r., sygn. akt II AKa
[…]
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 kwietnia 2016r., sygn. akt IV K
[…]
na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k.
postanowił:
1. oddalić wniosek;
2. obciążyć T. H. kosztami sądowymi postepowania wznowieniowego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w […], wyrokiem z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. II AKa […], utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 kwietnia 2016 roku, sygn. akt. IV K […], w sprawie lustrowanego T. H., stwierdzające, że złożył on niezgodne z prawdą oświadczenie, o którym stanowi art. 7 ust 1 ustawy z dnia 18 października 2006r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 — 1990 oraz treści tych dokumentów, wskutek czego utracił on prawo do wybieralności w wyborach do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach powszechnych organu i członka organu jednostki samorządu terytorialnego, której obowiązek tworzenia wynika z ustawy – na okres 3 lat.
Obrońca T. H. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wskazanymi orzeczeniami. Jako podstawę wniosku wskazał art. 540§1 pkt 2 lit a k.p.k. i art. 542§1 k.p.k. i wniósł o uchylenie orzeczeń oraz uznanie, że T. H. złożył zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne.
Prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Wniosek o wznowienie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie.
Oczywiste pozostaje, że podstawa
propter nova
wznowienia procesu, odwołuje się do ujawnienia się – po wydaniu prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie, nowych faktów lub dowodów, nieznanych sądom wydającym rozstrzygnięcia w sprawie. Chodzi jednak tylko o takie fakty i dowody, które wskazują na jedną z trzech okoliczności wskazanych enumeratywnie w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Przy czym, ugruntowany w orzecznictwie jest pogląd, że przez nowe dowody rozumieć należy zarówno nowe źródła dowodowe, jak i nowe środki dowodowe, choćby pochodziły ze źródeł dowodowych znanych już uprzednio sądowi.
Dobitnie trzeba w tym miejscu wskazać, że to wnioskodawca, w razie powoływania się na tę podstawę, obarczony jest ciężarem uprawdopodobnienia zasadności swojego wniosku o wznowienie postępowania, skoro wcześniej prawomocnym wyrokiem skazującym obalone zostało domniemanie niewinności.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wnioskodawca
wskazał na dwie grupy dowodów, które należałoby przeprowadzić w obecnym postępowaniu wznowieniowym:
- pierwszą stanowić miałyby instrukcje określające metody pracy Służby Bezpieczeństwa wydawane w roku 1960 i 1970,
- drugą, informacja z IPN co do tego, czy znajduje się w posiadaniu materiałów wskazujących na to, że Wydział III KWMO C. prowadził co najmniej dwóch TW o pseudonimach „S.”.
Wobec powyższego stwierdzić jednak wypada, że wnioskodawca nie wskazał żadnych nowych faktów czy dowodów, które w sposób wiarygodny podważałyby przyjęte w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne.
W ślad za prokuratorem Prokuratury Krajowej i sporządzonym przez niego uzasadnieniem odpowiedzi na wniosek, wskazać trzeba, że nie istnieje obecnie jakakolwiek potrzeba przeprowadzania wskazanych czynności dowodowych w zakresie pozyskania opisanych instrukcji, z tego względu, że są one ogólnie dostępne, choćby w publikacji: „
Instrukcje pracy operacyjnej aparatu bezpieczeństwa 1945 -1989
” T. Rudzikowski, wyd. IPN 2001. Nie było zatem żadnych przeszkód, aby wnioskodawca zapoznał się z nimi i przedstawił wynikające z tego konkretne wnioski dla sprawy.
Podobnie ocenić należy kolejny wniosek dowodowy. Wniosek ten jest bezprzedmiotowy, skoro wnioskodawca i tak twierdzi, że żadnym z prowadzonych przez SB tajnych współpracowników o pseudonimie „S.” nie był lustrowany T. H.. W tej sytuacji, nie może mieć większego znaczenia dla sprawy to, ilu osobom nadano taki pseudonim. Z całą pewnością zaś, fakt istnienia (o ile miałby miejsce) innej osoby, której nadano taki sam pseudonim, nie jest w stanie sam w sobie podważyć dowodu z zeznań świadków W. K., czy W. K., którzy wprost wskazali, że współpracowali i uzyskiwali informacje od T. H.. Rzecz nie sprowadza się zatem do ewentualnej pomyłki, od której z osób określanych jako TW „S.”, pozyskane informacje pochodziły, a tylko w takiej sytuacji, złożony wniosek miałby znaczenie dla sprawy.
Okoliczność te były już też przedmiotem analizy zarówno sądu
meritii
, jak i sądu odwoławczego.
W tej sytuacji brak jest podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych przez obrońcę skazanego czynności w trybie art. 97 k.p.k. Czynności takie można bowiem w tym postępowaniu podjąć dopiero wówczas, gdy wnioskujący uprawdopodobni ziszczenie się ogólnych przesłanek wznowienia postepowania określonych w art. 540 k.p.k.
Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie procesu.
Kosztami sądowymi za postępowanie wznowieniowe obciążono wnioskodawcę – T. H. (art. 639 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI