III KO 123/24

Sąd Najwyższy2024-08-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądugroźby karalnesędziatymczasowe aresztowanieSąd NajwyższySąd Okręgowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na przedłużenie aresztu podejrzanego Ł.K., oskarżonego o groźby wobec sędziego, do Sądu Okręgowego w Sosnowcu, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności sądu krakowskiego.

Sąd Okręgowy w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanego Ł.K. Podejrzany zarzucono m.in. groźby pozbawienia życia wobec sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Okręgowy uznał, że rozpoznanie sprawy przez ten sąd może budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, przekazując sprawę do Sądu Okręgowego w Sosnowcu, aby chronić dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Krakowie o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o przedłużeniu tymczasowego aresztowania podejrzanego Ł. K. Podejrzanemu zarzucono m.in. groźby pozbawienia życia i zdrowia pod adresem sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie, pełniącej jednocześnie funkcję Przewodniczącej Wydziału Karnego Odwoławczego. Sąd Okręgowy wnioskował o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że fakt, iż stroną postępowania jest sędzia tego sądu, może wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, co mogłoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy, powołując się na potrzebę unikania sytuacji stwarzających zagrożenie formułowania opinii o braku bezstronności oraz na wcześniejsze orzecznictwo, uznał wniosek za zasadny. Stwierdzono, że rozpoznanie zażalenia przez Sąd Okręgowy w Krakowie, nawet na obecnym etapie, może rodzić wątpliwości co do gwarancji prawidłowego procedowania, mimo braku rzeczywistych podstaw do twierdzenia o wpływie kryteriów pozamerytorycznych na rozstrzygnięcie. W celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości i zapewnienia przekonania o bezstronności postępowania odwoławczego, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu, wynikające z faktu, że stroną postępowania jest sędzia tego sądu, mogą godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości i uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Ł. K.osoba_fizycznapodejrzany
Sąd Okręgowy w Krakowieinstytucjawnioskodawca
E. J.osoba_fizycznapokrzywdzona sędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości delegacyjnej może być stosowana wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, aby unikać sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania opinii o braku bezstronności sądu.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Odwołanie do konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd, jako zasady, od której art. 37 § 1 k.p.k. stanowi wyjątek.

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący czynu zarzucanego podejrzanemu (groźby karalne).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczność, że stroną postępowania jest sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie, może wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu. Unikanie sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania opinii o braku bezstronności sądu jest kluczowe dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdza zasadność przekazywania spraw w podobnych okolicznościach.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wątpliwości co do bezstronności sądu zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy

Skład orzekający

Marek Motuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu, zwłaszcza gdy stroną postępowania jest sędzia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą gróźb wobec sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy groźby karalnej wobec sędziego i budzi wątpliwości co do bezstronności sądu, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

Groził sędziemu Sądu Okręgowego? Sąd Najwyższy przekazuje sprawę do innego miasta!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 123/24
POSTANOWIENIE
Dnia 29 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie
Ł. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 sierpnia 2024 r.
wniosku Sądu Okręgowego w Krakowie
zawartego w postanowieniu z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt IV Kz 851/24
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę o sygn. akt IV Kz 851/24 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 31 lipca 2024 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie w  sprawie o sygn. akt
IV Kz 851/24, wystąpił w trybie art. 37 § 1 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
W części motywacyjnej rzeczonej inicjatywy wnioskodawca wskazał, że
do przedmiotu rozpoznania wymienionej sprawy należy zażalenie wniesione przez obrońcę podejrzanego Ł. K. na postanowienie o przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania. Podejrzanemu przedstawiono m.in. zarzut kierowania gróźb pozbawienia życia i zdrowia pod adresem sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie – E.J., pełniącej jednocześnie funkcję Przewodniczącego
[…]
Wydziału Karnego Odwoławczego tego sądu, tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k. i in. Wnioskodawca podniósł, że w związku z faktem, iż stroną postępowania jest sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie, w subiektywnym odczuciu społecznym okoliczność ta może wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego. W tej sytuacji – w ocenie wnioskodawcy – orzekanie w przedmiocie zażalenia przez Sąd Okręgowy w Krakowie mogłoby godzić w dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd wnioskując zwrócił jednocześnie uwagę na integralny związek przedmiotowej sprawy ze sprawami zarejestrowanymi pod sygn. akt IV Kz 3/24, IV Kz 273/24 i IV Kz 401/24 (również dotyczącymi Ł.K. podejrzanego o czyn z
art. 190 § 1 k.k. i in.), w których Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zastosowanie instytucji odnoszącej się do właściwości delegacyjnej (art. 37 § 1 k.p.k.) może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13, LEX nr 1317927; z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575; z dnia
5 marca 2024 r., III KO 23/24, LEX nr 3692800).
Przekładając powyższe wskazania na realia zaprezentowane w przedmiotowym wniosku, jak też afirmując stanowisko wyrażone uprzednio przez Sąd Najwyższy m.in. w sprawach o sygn. akt III KO 4/24, III KO 6/24 i III KO 53/24 – uznać należy, że rozpoznanie zażalenia obrońcy Ł. K. przez
Sąd Okręgowy w Krakowie – również na obecnym etapie postępowania może rodzić tak po stronie podejrzanego, jak też innych obserwatorów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, określone wątpliwości co do gwarancji prawidłowego procedowania, mimo że brak jest rzeczywistych podstaw do twierdzenia, że na rozstrzygnięcie rzeczonej sprawy wpływ miałyby kryteria pozamerytoryczne. Nakreślone w przedmiotowej inicjatywie realia mogłyby jednak determinować przekonanie o stronniczym nastawieniu sądu wnioskującego do podejrzanego Ł. K. Zaaprobowanie tej sytuacji godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, bowiem podawałoby w wątpliwość naturalne i normatywnie uzasadnione oczekiwanie, że postępowanie odwoławcze zostanie prowadzone bezstronnie, wnikliwie i sprawnie.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sosnowcu.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.
[PGW]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI