III KO 119/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą przestępstwa na szkodę córki sędziego innemu sądowi okręgowemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Okręgowy w [...] zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej przestępstwa na szkodę małoletniej córki jednego z sędziów tego sądu. Sąd Okręgowy argumentował, że rozpoznanie sprawy przez jego sędziów może budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na orzecznictwo i potrzebę zapewnienia prawidłowości rozpoznania sprawy oraz dobra wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że sytuacja, w której sędzia jest rodzicem pokrzywdzonego, a jego żona oskarżycielką posiłkową, może wpływać na swobodę orzekania i odbiór społeczny.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w [...] o przekazanie sprawy karnej o sygn. IV Ka [...] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sprawa dotyczyła przestępstwa z art. 160 § 3 k.k. na szkodę małoletniej córki sędziego X. Y. orzekającego w Sądzie Okręgowym w [...]. Apelacje od wyroku Sądu Rejonowego w K. wniosły oskarżycielka posiłkowa X.2 Y.1 (żona sędziego X. Y.) oraz pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych. Sąd Okręgowy uzasadnił swój wniosek tym, że rozpoznanie sprawy przez sędziów tego sądu może budzić wątpliwości co do bezstronności i negatywne emocje, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że choć wykładnia art. 37 k.p.k. nie może być rozszerzająca, to instytucja ta powinna być stosowana, gdy skierowanie sprawy do sądu właściwego godziłoby w prawidłowość jej rozpoznania. Sytuacja, w której sędzia jest rodzicem pokrzywdzonego, a jego żona stroną postępowania, stanowi uzasadnienie dla przekazania sprawy, aby zapewnić obiektywne rozpoznanie i utrzymać zaufanie do sądów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie okoliczności stanowią uzasadnienie dla przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć art. 37 k.p.k. nie podlega rozszerzającej wykładni, to powinien być stosowany w sytuacjach, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy godziłoby w prawidłowość jej rozstrzygnięcia i dobro wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja, w której sędzia jest rodzicem pokrzywdzonego, a jego żona stroną postępowania, może wpływać na swobodę orzekania i budzić wątpliwości co do obiektywizmu w odbiorze społecznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. L. | inne | oskarżony |
| D. P. | inne | oskarżony |
| J. P. | inne | oskarżony |
| X.1 Y. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| X.2 Y.1 | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| X. Y. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości. Taka sytuacja zachodzi m.in. wówczas, gdy sędzia jest uczestnikiem postępowania, które ma zostać poddane kontroli przez sąd, w którym sędzia wykonuje swoją funkcję.
Pomocnicze
k.k. art. 160 § 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w [...] może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów i negatywne emocje, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości. Sytuacja, w której sędzia jest rodzicem pokrzywdzonego, a jego żona stroną postępowania, wpływa na swobodę orzekania i może stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Zapewnienie prawidłowości rozpoznania sprawy i dobra wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi.
Godne uwagi sformułowania
rozpoznanie jej przez ten Sąd może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów, wzbudzać negatywne emocje, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości wykładnia art. 37 k.p.k. nie może być rozszerzająca nadużywanie art. 37 k.p.k. mogłoby prowadzić do podważenia zaufania do niezależności sądów i bezstronności sędziów instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości Taka sytuacja zachodzi m.in. wówczas, gdy sędzia jest uczestnikiem postępowania, które ma zostać poddane kontroli przez sąd, w którym sędzia wykonuje swoją funkcję Te okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania sędziów rozpoznających apelacje, jak również stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd właściwy
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na konflikt interesów sędziego lub jego bliskich, zapewnienie bezstronności i dobra wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów w postępowaniu karnym, gdzie pokrzywdzonym jest dziecko sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory bezstronności i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sytuacjach, gdy bezpośredni konflikt interesów nie jest oczywisty, ale może być postrzegany przez społeczeństwo.
“Czy sędzia może orzekać w sprawie dotyczącej własnego dziecka? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 119/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie I. L., D. P. i J. P. oskarżonych o przestępstwa z art. 160 § 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2022 r., wystąpienia Sądu Okręgowego w […], […] Wydział Karny […] o przekazanie sprawy IV Ka […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w […]1. UZASADNIENIE W dniu 7 listopada 2022 r. do Sądu Okręgowego w […], […] Wydziału Karnego […], wpłynęły z Sądu Rejonowego w K. akta sprawy o sygn. II K […], wraz z apelacjami wniesionymi przez oskarżyciela publicznego, oskarżycielkę posiłkową X.2 Y.1 oraz pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych X.2 Y.1 i X. Y. - od wyroku tego Sądu z dnia 23 maja 2022 r. W przedmiotowej sprawie wszystkie trzy oskarżone pozostają pod zarzutem popełnienia przestępstw z art. 160 § 3 k.k., na szkodę małoletniej X.1 Y. . Małoletnia reprezentowana jest w tym postępowaniu przez swoich rodziców, tj. X.2 Y.1 oraz X. Y., działających w sprawie w charakterze oskarżycieli posiłkowych. X. Y. jest sędzią Sądu Okręgowego w […], orzekającym w […] Wydziale Karnym […], gdzie jednocześnie pełni funkcję […]. Sędzia X. Y. jest osobą znaną wśród sędziów Sądu Okręgowego w […], zwłaszcza dlatego, że […]. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r., w sprawie IV Ka […], Sąd Okręgowy w […] zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie na podstawie art. 37 k.p.k. sprawy innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania. Uzasadniając swój wniosek Sąd podniósł, że w związku z tym, iż sprawa dotyczy popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniej córki sędziego tego Sądu, rozpoznanie jej przez ten Sąd może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów, wzbudzać negatywne emocje, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w […] jest zasadny. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wykładnia art. 37 k.p.k. nie może być rozszerzająca, a nadużywanie art. 37 k.p.k. mogłoby prowadzić do podważenia zaufania do niezależności sądów i bezstronności sędziów. Niemniej jednak instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości. Taka sytuacja zachodzi m.in. wówczas, gdy sędzia jest uczestnikiem postępowania, które ma zostać poddane kontroli przez sąd, w którym sędzia wykonuje swoją funkcję. Taka sytuacja stanowi uzasadnienie dla przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2020 r., IV KO 159/19; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., IV KO 161/19; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2013 r., V KO 3/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KO 109/13). Tego rodzaju zaszłości zaistniały w badanej sprawie, która dotyczy przestępstwa popełnionego na szkodę małoletniej córki sędziego. Dodać należy, że apelacje od orzeczenia sądu I instancji wnieśli: oskarżycielka posiłkowa X.2 Y.1– żona sędziego X. Y. oraz pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, to jest X.2 Y.1 oraz X. Y.. Te okoliczności mogą wpływać na swobodę orzekania sędziów rozpoznających apelacje, jak również stwarzać w odbiorze społecznym przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd właściwy (tak m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15.09.2022 r., III KO 88/22, LEX nr 3425816 oraz z dnia 7.09.2022 r., II KO 82/22, LEX nr 3417442). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI