III KO 119/19

Sąd Najwyższy2019-12-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
zniewagasędziasąd najwyższyprzekazanie sprawywłaściwość sąduart. 226 k.k.art. 37 k.p.k.bezstronnośćniezależność sądów

Sąd Najwyższy oddalił wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy znieważenia sędziego innemu sądowi, uznając brak podstaw do twierdzenia o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy.

Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o znieważenie sędziego innemu sądowi, argumentując, że pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że nie wykazano okoliczności uzasadniających obiektywne wątpliwości co do zdolności sądu do rozpoznania sprawy, a takie twierdzenie mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy o znieważenie sędziego innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek tym, że pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego w B., który sprawuje nadzór administracyjny nad sądami rejonowymi, co mogłoby wywołać przeświadczenie o braku sprawiedliwości procesu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. Wskazał, że instytucja przekazania sprawy jest możliwa tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia o wątpliwościach co do zdolności sądu do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Rejonowy nie wykazał istnienia takich okoliczności. Twierdzenie, że w każdym przypadku, gdy pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego, brak jest warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, jest nie do zaakceptowania i mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów. Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązkiem sądu jest orzekanie w sposób wolny od pozaprocesowych wpływów i nieuleganie presji, a obawa oskarżonego co do braku warunków do swobodnego i obiektywnego rozpoznania sprawy nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że samo sprawowanie nadzoru administracyjnego przez Prezesa Sądu Okręgowego nad sądami rejonowymi nie stanowi wystarczającej podstawy do twierdzenia o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Wskazano, że takie stanowisko mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów, a obawa oskarżonego co do braku warunków do swobodnego i obiektywnego rozpoznania sprawy nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w B. (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżony
M. O.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest możliwa tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.

Pomocnicze

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez Sąd Rejonowy okoliczności uzasadniających obiektywne wątpliwości co do zdolności sądu do rozpoznania sprawy. Twierdzenie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy mogłoby podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Obawa oskarżonego co do braku warunków do swobodnego i obiektywnego rozpoznania sprawy nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy.

Odrzucone argumenty

Argument Sądu Rejonowego, że w każdym przypadku, gdy pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego, brak jest warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny mogłoby prowadzić do podważenia zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” [...] również powzięta przez Sąd Rejonowy w B. obawa odnośnie pojawienia u oskarżonego wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy przez ten Sąd w sposób swobodny i obiektywny. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji strony postępowania czy opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. i kryteria przekazania sprawy innemu sądowi, podkreślenie znaczenia niezależności sądów i obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, gdzie pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z niezależnością sądów i obiektywizmem w procesie karnym, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych wymiarem sprawiedliwości.

Czy Prezes Sądu Okręgowego może być przeszkodą w sprawiedliwym procesie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 119/19
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
M. S.
oskarżonego o czyn z art. 226 § 1 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2019 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w B.
z dnia 24 października 2019 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 24 października 2019 r. Sąd Rejonowy w B. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy M. S. oskarżonego o to, że w dniu 8 stycznia 2019 r. na terenie Aresztu Śledczego w B. przy ul. W. znieważył sędziego Sądu Okręgowego w B. M. O. podczas i w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych, w ten sposób, że w treści skargi sporządzonej do sprawy V Kow (…) użył słów powszechnie uznanych za wulgarne i obelżywe, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k.
Uzasadniając wystąpienie stwierdził, że rozpoznawanie sprawy przez sąd właściwy z uwagi na fakt, że pokrzywdzonym w sprawie jest Prezes Sądu Okręgowego w B., sprawujący nadzór administracyjny nad działalnością sądów rejonowych w okręgu b., mogłoby wywołać przeświadczenie, że proces nie będzie sprawiedliwy, bowiem sędzia rozpoznający sprawę będzie chciał spełnić oczekiwania swojego przełożonego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451).
Sąd występujący z wnioskiem istnienia takich okoliczności w niniejszej sprawie nie wykazał. Twierdzenie tego Sądu, że w każdym przypadku, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest Prezes Sądu Okręgowego, który sprawuje jedynie nadzór administracyjny nad działalnością sądów rejonowych w tym okręgu, brak jest warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, mogłoby bowiem sugerować, że wszyscy sędziowie orzekający w tych sądach nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać takiej sprawy. Takiego stanowiska nie można zaakceptować, gdyż prowadziłoby ono do podważenia zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829).
Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również powzięta przez Sąd Rejonowy w B. obawa odnośnie pojawienia u oskarżonego wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy przez ten Sąd w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji strony postępowania czy opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210 -212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517).
Nieuprawnione jest zatem twierdzenie, że nie jest możliwe bezstronne rozpoznanie niniejszej sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI