III KO 116/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy stwierdził prawną bezskuteczność zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego wydanego przez sędziego wyłączonego od udziału w sprawie.
Sąd Najwyższy rozpoznał z urzędu skuteczność zarządzenia Prezesa Izby Karnej dotyczącego wyznaczenia składu orzekającego w sprawie III KO 116/24. Stwierdzono, że sędzia Z.K., który został wyłączony od udziału w sprawie, nie mógł wydać zarządzenia o wyznaczeniu składu orzekającego. W związku z tym, zarządzenie uznano za prawnie bezskuteczne. Sprawę przekazano do wyznaczenia składu przewodniczącemu wydziału o najdłuższym stażu.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał z urzędu skuteczność zarządzenia Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2024 r. o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie o sygnaturze akt III KO 116/24. Sąd przypomniał, że postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. wyłączono od udziału w tej sprawie sędziego SN Z.K. Pomimo tego wyłączenia, sędzia Z.K. wydał zarządzenie o wyznaczeniu kolejnego składu orzekającego. Sąd Najwyższy uznał, że taka czynność jest prawnie bezskuteczna i stanowi rażące naruszenie prawa, zgodnie z art. 42 § 3 k.p.k. Ponadto, z uwagi na zakres wyłączenia sędziego Z.K. od udziału w sprawie, nie mógł on podejmować żadnych decyzji, w tym dotyczących wyznaczenia składu orzekającego, nawet przez podległych mu przewodniczących wydziałów. W tej sytuacji, Sąd Najwyższy stwierdził prawną bezskuteczność zarządzenia i postanowił przedstawić sprawę do wyznaczenia składu przewodniczącemu wydziału I Izby Karnej jako najstarszemu stażem sędziemu Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia wyłączony od udziału w sprawie nie może podejmować żadnych czynności procesowych, w tym wydawać zarządzeń o wyznaczeniu składu orzekającego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 42 § 3 k.p.k., czynność podjęta przez sędziego wyłączonego od udziału w sprawie jest prawnie bezskuteczna. Wyłączenie obejmuje wszelkie czynności zmierzające do rozpoznania sprawy, w tym ukształtowanie składu orzekającego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono prawną bezskuteczność zarządzenia i wyznaczono nowy skład
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § 3
Kodeks postępowania karnego
Czynność prawna dokonana przez sędziego wyłączonego od udziału w sprawie jest prawnie bezskuteczna.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Regulamin Sądu Najwyższego art. 16 § 5
w zw. z § 2 pkt 5
Regulamin Sądu Najwyższego art. 16 § 4
w zw. z ust. 2 pkt 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia Z.K. był wyłączony od udziału w sprawie, co czyniło jego zarządzenie o wyznaczeniu składu orzekającego prawnie bezskutecznym. Zakres wyłączenia sędziego obejmował wszelkie czynności procesowe, w tym wyznaczanie składu orzekającego.
Godne uwagi sformułowania
prawna bezskuteczność zarządzenia rażące naruszenie prawa najstarszy stażem sędzia Sądu Najwyższego
Skład orzekający
Jarosław Matras
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego i skutków prawnych czynności dokonanych przez wyłączonego sędziego, a także zasad wyznaczania składu orzekającego w Sądzie Najwyższym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z wyłączeniem sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wewnętrznych procedur Sądu Najwyższego i potencjalnych konfliktów związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania najwyższego organu sądowego.
“Sąd Najwyższy unieważnia zarządzenie sędziego wyłączonego z postępowania!”
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III KO 116/24 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie W.U. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 19 grudnia 2024 r. z urzędu skuteczności zarządzenia Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego wydanego w dniu 4 grudnia 2024 r. o wyznaczeniu składu orzekającego na podstawie art. 42 § 3 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. oraz § 16 ust. 5 w zw. z § 2 pkt 5 Regulaminu Sądu Najwyższego - per analogiam p o s t a n o w i ł: 1/ stwierdzić prawną bezskuteczność zarządzenia Prezesa kierującego pracami Izby Karnej z dnia 4 grudnia 2024 r. o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie III KO 116/24; 2/ z uwagi na wyłączenie SSN Z. K. od wszelkich czynności w sprawie III Ko 116/24, w tym także tych, które mogą zmierzać do wyznaczenia do rozpoznania tej sprawy określonego składu - przez podległych mu przewodniczych wydziałów - przedstawić sprawę do wyznaczenia składu przewodniczącemu wydziału I Izby Karnej jako najstarszemu stażem sędziego Sądu Najwyższego w celu wyznaczenia składu orzekającego w tej sprawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. (k. 63 akt SN) Sąd Najwyższy wyłączył od udziału w sprawie o sygn. akt III KO 116/24 sędziego SN Z.K. Pomimo takiego orzeczenia Sądu Najwyższego, którego skutkiem nie mogło być podejmowanie jakichkolwiek decyzji zmierzających do rozpoznania tej sprawy, w tym – co oczywiste - także ukształtowania składu orzekającego , wydał on w dniu 4 grudnia 2024 r. zarządzenie o wyznaczenia w tej sprawie kolejnego składu orzekającego. Zgodnie z art. 42 § 3 k.p.k. ta czynność jest prawnie bezskuteczna, a jej podjęcie odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na zakres wyłączenia SSN Z. K. (od udziału w sprawie) nie jest możliwe także podejmowanie przez niego decyzji w zakresie, w jakim dotyczyłyby one ewentualnego upoważnienia dowolnie wybranego przewodniczącego wydziału do zrealizowania kompetencji Prezesa kierującego pracami Izby karnej, a zatem realizacji uprawnienia, o którym mowa w § 16 ust. 4 w zw. z ust. 2 pkt 5 Regulaminu Sądu Najwyższego. W takiej sytuacji procesowej, Sąd Najwyższy uzna je, iż jedynym podmiotem uprawnionym do wyznaczenia składu jest przewodniczący wydziału w Izbie Karnej najstarszy stażem służby sędziowskiej na stanowisku Sędziego Sądu Najwyższego. Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]