III KO 110/23

Sąd Najwyższy2023-10-11
SNKarneprzekazanie sprawyŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronnośćobiektywizmdobro wymiaru sprawiedliwościsąd okręgowysąd rejonowykrakówbochnia

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z Krakowa do Bochni ze względu na pokrzywdzenie Sądu Okręgowego w Krakowie, aby zapewnić obiektywizm postępowania.

Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko T.S. innemu sądowi, ponieważ pokrzywdzonym w jednym z czynów był Sąd Okręgowy w Krakowie. Sąd Rejonowy argumentował, że fakt ten może budzić wątpliwości co do bezstronności, biorąc pod uwagę powiązania administracyjne i instancyjne między sądami. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że przekazanie sprawy jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i wyeliminowania potencjalnych podejrzeń o brak obiektywizmu.

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, postanowił przekazać sprawę karną o sygn. akt II K 842/23/S, w której oskarżonemu T.S. zarzucono przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. i inne, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bochni. Wniosek o przekazanie sprawy wynikał z faktu, że jednym z pokrzywdzonych, w zakresie czynu z punktu III aktu oskarżenia, był Sąd Okręgowy w Krakowie. Sąd Rejonowy uznał, że ta okoliczność może budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania, zwłaszcza w kontekście powiązań administracyjnych i instancyjnych między Sądem Rejonowym a Sądem Okręgowym w Krakowie, a także częstych kontaktów służbowych między ich pracownikami. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., stwierdził, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy, gdy istnieją okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że chodzi o takie podejrzenia, które mogłyby zrodzić się u postronnego obserwatora. W ocenie Sądu Najwyższego, wskazana konfiguracja podmiotowa mogła wywołać wątpliwości co do bezstronności, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zaznaczył jednocześnie, że jego decyzja nie jest potwierdzeniem braku obiektywizmu sędziów Sądu Rejonowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka okoliczność uzasadnia przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt pokrzywdzenia sądu okręgowego, który sprawuje kontrolę nad sądem rejonowym, może budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu postępowania w opinii publicznej, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości. Konieczne jest wyeliminowanie takich potencjalnych podejrzeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Okręgowy w Krakowieinstytucjapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym konieczność uwzględnienia sytuacji mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 297 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo poświadczenia nieprawdy w dokumentach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzenie Sądu Okręgowego w Krakowie w sprawie karnej może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego. Istnieją powiązania administracyjne i instancyjne między Sądem Rejonowym a Sądem Okręgowym w Krakowie. Przekazanie sprawy jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i wyeliminowania podejrzeń o brak obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej podejrzeń co do braku obiektywizmu

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na pokrzywdzenie sądu wyższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sąd sprawujący kontrolę nad sądem właściwym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja bezstronności sądownictwa i jak sądy dbają o eliminowanie nawet potencjalnych wątpliwości co do obiektywizmu, nawet w sprawach proceduralnych.

Czy sąd może być pokrzywdzonym w sprawie karnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego sprawa trafiła do innego miasta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 110/23
POSTANOWIENIE
Dnia 11 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie T. S.
oskarżonego o przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 11 października 2023 r.
wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie
o przekazanie sprawy sygn. akt II K 842/23/S
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
sprawę o sygn. akt II K 842/23/S przekazać do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Bochni.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 września 2023 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy oskarżonego T. S. – któremu  zarzucono popełnienie czynów zabronionych z art. 297 §1 k.k. i in. – innemu sądowi równorzędnemu poza obszar właściwości Sądu Okręgowego w Krakowie.
W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że podmiotem pokrzywdzonym w przedmiotowej sprawie, w zakresie czynu z punktu III aktu oskarżenia, jest Sąd Okręgowy w Krakowie, któremu to podmiotowi dysponującemu środkami publicznymi oskarżony T. S. (stosownie do stawianego mu zarzutu) miał przedłożyć poświadczające nieprawdę dokumenty, zawierające okoliczności mające istotne znaczenie dla uzyskania zamówienia.  W ocenie sądu występującego z wnioskiem, okoliczność ta może powodować przekonanie wśród uczestników postępowania, jak i wśród postronnych osób, że sprawa ta nie będzie prowadzona bezstronnie z tej racji, że będzie ją rozpoznawał Sąd znajdujący się w okręgu Sądu Okręgowego w Krakowie, a zatem w okręgu Sądu Okręgowego, który jest podmiotem pokrzywdzonym w niniejszej sprawie. Zwrócono także uwagę na istotne uwarunkowania organizacyjne, w szczególności fakt tożsamej lokalizacji sądu właściwego i podmiotu pokrzywdzonego w niniejszej sprawie, jak i istotne powiązania administracyjne pomiędzy Sądem Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie a Sądem Okręgowym w Krakowie, który jest z jednej strony jednostką instancyjnie nadrzędną nad Sądem Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie (rozpoznającą środki odwoławcze od orzeczeń wydawanych przez tut. Sąd w pierwszej instancji), ale także jest jednostką sprawującą nadzór administracyjny nad Sądem Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie. Wskazano też na wynikającą, z
racji częstych kontaktów służbowych, znajomość sędziów i pracowników zatrudnionych w obu sądach (tj. w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie i Sądzie Okręgowym w Krakowie).
Zdaniem sądu występującego z wnioskiem, wskazane okoliczności determinują konieczność przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu celem wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Niewątpliwie „dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia takich sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Chodzi tu konkretnie o wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej podejrzeń co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd. Nie chodzi przy tym o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby się zrodzić u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych w tym procesie. Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie, a sygnalizowane we wniosku przez sąd właściwy, niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie.  Chodzi przede wszystkim o wspomnianą we wstępnej części postanowienia konfigurację podmiotową z jaką mamy do czynienia w tej sprawie, a więc fakt, że  podmiotem pokrzywdzonym jest m.in. Sąd Okręgowy w Krakowie, sprawujący nie tylko administracyjną, ale i merytoryczną (instancyjną) kontrolę nad sądem właściwym.
Ta okoliczność, bez wątpienia mogłaby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości, co do rzetelności i obiektywności prowadzonego postępowania, a to nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.
Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości i zastrzegając jednocześnie, że decyzja Sądu Najwyższego podjęta w tej sprawie, nie może być odebrana, jako potwierdzenie braku obiektywizmu czy zaufania do sędziów Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bochni.
[SOP]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI