III KO 107/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca P. T. złożył wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za okres tymczasowego aresztowania od 28 czerwca 2019 r. do 17 października 2019 r., wskazując, że w sprawie, w której był aresztowany, został następnie prawomocnie uniewinniony. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił ten wniosek, opierając się na art. 552 § 4 kpk, który stanowi, że odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługują w razie "niewątpliwie niesłusznego" tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Uzasadnienie opierało się na fakcie, że wnioskodawca ukrywał się przed organami ścigania, nie stawiał się na wezwania prokuratury, co skutkowało wydaniem listu gończego i w konsekwencji zastosowaniem tymczasowego aresztowania. Sąd przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego (II KK 452/17), zgodnie z którym, nawet jeśli ostateczne rozstrzygnięcie było uniewinniające, aresztowanie nie może być uznane za niewątpliwie niesłuszne, jeśli jego zastosowanie było konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a wnioskodawca swoim zachowaniem utrudniał jego przebieg. W związku z tym, sąd uznał, że rozważania o konkretnych krzywdach majątkowych wnioskodawcy są w tej sytuacji bezprzedmiotowe. Postępowanie w sprawie zostało uznane za wolne od kosztów sądowych na podstawie art. 554 § 4 kpk.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w przypadkach, gdy zachowanie podejrzanego utrudniało postępowanie, nawet po prawomocnym uniewinnieniu.
Dotyczy sytuacji, gdy tymczasowe aresztowanie było wynikiem celowego działania podejrzanego utrudniającego postępowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy tymczasowe aresztowanie, które zakończyło się prawomocnym uniewinnieniem, może być uznane za "niewątpliwie niesłuszne" w rozumieniu art. 552 § 4 kpk, jeśli podejrzany ukrywał się przed organami ścigania i nie stawiał się na wezwania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tymczasowe aresztowanie nie może być uznane za "niewątpliwie niesłuszne", jeśli jego zastosowanie było konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a zachowanie podejrzanego (np. ukrywanie się, niestawianie się na wezwania) doprowadziło do konieczności jego zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, zgodnie z którą zachowanie podejrzanego utrudniające postępowanie może wyłączyć uznanie tymczasowego aresztowania za niewątpliwie niesłuszne, nawet w przypadku późniejszego uniewinnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługują w razie "niewątpliwie niesłusznego" tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Zachowanie podejrzanego utrudniające postępowanie może wyłączyć uznanie aresztowania za niewątpliwie niesłuszne.
Pomocnicze
k.p.k. art. 554 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie jest wolne od kosztów sądowych.
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Przepis dotyczący zbrodni spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, który był podstawą pierwotnego zarzutu wobec P. T.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący recydywy, który mógł być stosowany wobec P. T. ze względu na wcześniejsze karalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie wnioskodawcy (ukrywanie się, niestawianie się na wezwania) uzasadniało zastosowanie tymczasowego aresztowania i wyłącza jego uznanie za "niewątpliwie niesłuszne", mimo późniejszego uniewinnienia.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca argumentował, że skoro został prawomocnie uniewinniony, tymczasowe aresztowanie było niesłuszne i powinno skutkować przyznaniem odszkodowania i zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • ukrywa się przed organami ścigania i odpowiedzialnością karną • nie stawiał się na wezwania prokuratury • zachowanie wnioskodawcy doprowadziło do zastosowania tymczasowego aresztowania, to tymczasowe aresztowanie nie może być uznane za niewątpliwie niesłuszne
Skład orzekający
Józef Grocholski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w przypadkach, gdy zachowanie podejrzanego utrudniało postępowanie, nawet po prawomocnym uniewinnieniu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy tymczasowe aresztowanie było wynikiem celowego działania podejrzanego utrudniającego postępowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że prawomocne uniewinnienie nie zawsze gwarantuje odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie, jeśli aresztowanie było uzasadnione zachowaniem podejrzanego. Jest to ważna lekcja dla osób objętych środkami zapobiegawczymi.
“Uniewinniony, ale bez odszkodowania za areszt? Sąd wyjaśnia, kiedy można było "zasłużyć" na pobyt w celi.”
Dane finansowe
WPS: 60 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.