III KO 107/22

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2022-05-12
SAOSKarneodpowiedzialność karnaWysokaokręgowy
tymczasowe aresztowanieodszkodowaniezadośćuczynienieniewątpliwie niesłuszne aresztowaniekodeks postępowania karnegouniewinnienieukrywanie sięlist gończy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie, uznając je za niewątpliwie niesłuszne, ze względu na ukrywanie się podejrzanego i niestawianie się na wezwania organów ścigania.

P. T. domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia za okres tymczasowego aresztowania, w którym przebywał od 28 czerwca 2019 r. do 17 października 2019 r., argumentując, że został następnie prawomocnie uniewinniony. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, powołując się na art. 552 § 4 kpk, zgodnie z którym odszkodowanie przysługuje za "niewątpliwie niesłuszne" tymczasowe aresztowanie. Sąd uznał, że w tym przypadku aresztowanie nie było niewątpliwie niesłuszne, ponieważ wnioskodawca ukrywał się przed organami ścigania i nie stawiał się na wezwania, co uzasadniało zastosowanie środka zapobiegawczego.

Wnioskodawca P. T. złożył wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za okres tymczasowego aresztowania od 28 czerwca 2019 r. do 17 października 2019 r., wskazując, że w sprawie, w której był aresztowany, został następnie prawomocnie uniewinniony. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił ten wniosek, opierając się na art. 552 § 4 kpk, który stanowi, że odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługują w razie "niewątpliwie niesłusznego" tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Uzasadnienie opierało się na fakcie, że wnioskodawca ukrywał się przed organami ścigania, nie stawiał się na wezwania prokuratury, co skutkowało wydaniem listu gończego i w konsekwencji zastosowaniem tymczasowego aresztowania. Sąd przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego (II KK 452/17), zgodnie z którym, nawet jeśli ostateczne rozstrzygnięcie było uniewinniające, aresztowanie nie może być uznane za niewątpliwie niesłuszne, jeśli jego zastosowanie było konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a wnioskodawca swoim zachowaniem utrudniał jego przebieg. W związku z tym, sąd uznał, że rozważania o konkretnych krzywdach majątkowych wnioskodawcy są w tej sytuacji bezprzedmiotowe. Postępowanie w sprawie zostało uznane za wolne od kosztów sądowych na podstawie art. 554 § 4 kpk.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, tymczasowe aresztowanie nie może być uznane za "niewątpliwie niesłuszne", jeśli jego zastosowanie było konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a zachowanie podejrzanego (np. ukrywanie się, niestawianie się na wezwania) doprowadziło do konieczności jego zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, zgodnie z którą zachowanie podejrzanego utrudniające postępowanie może wyłączyć uznanie tymczasowego aresztowania za niewątpliwie niesłuszne, nawet w przypadku późniejszego uniewinnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
P. T.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 552 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługują w razie "niewątpliwie niesłusznego" tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Zachowanie podejrzanego utrudniające postępowanie może wyłączyć uznanie aresztowania za niewątpliwie niesłuszne.

Pomocnicze

k.p.k. art. 554 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za tymczasowe aresztowanie jest wolne od kosztów sądowych.

k.k. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zbrodni spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, który był podstawą pierwotnego zarzutu wobec P. T.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący recydywy, który mógł być stosowany wobec P. T. ze względu na wcześniejsze karalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie wnioskodawcy (ukrywanie się, niestawianie się na wezwania) uzasadniało zastosowanie tymczasowego aresztowania i wyłącza jego uznanie za "niewątpliwie niesłuszne", mimo późniejszego uniewinnienia.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawca argumentował, że skoro został prawomocnie uniewinniony, tymczasowe aresztowanie było niesłuszne i powinno skutkować przyznaniem odszkodowania i zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie ukrywa się przed organami ścigania i odpowiedzialnością karną nie stawiał się na wezwania prokuratury zachowanie wnioskodawcy doprowadziło do zastosowania tymczasowego aresztowania, to tymczasowe aresztowanie nie może być uznane za niewątpliwie niesłuszne

Skład orzekający

Józef Grocholski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w przypadkach, gdy zachowanie podejrzanego utrudniało postępowanie, nawet po prawomocnym uniewinnieniu."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy tymczasowe aresztowanie było wynikiem celowego działania podejrzanego utrudniającego postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że prawomocne uniewinnienie nie zawsze gwarantuje odszkodowanie za tymczasowe aresztowanie, jeśli aresztowanie było uzasadnione zachowaniem podejrzanego. Jest to ważna lekcja dla osób objętych środkami zapobiegawczymi.

Uniewinniony, ale bez odszkodowania za areszt? Sąd wyjaśnia, kiedy można było "zasłużyć" na pobyt w celi.

Dane finansowe

WPS: 60 000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III Ko 107/22 WYROK ​ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2022 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie, w III Wydziale Karnym, w składzie: 4.Przewodniczący: Sędzia SO Józef Grocholski Protokolant: Anna Pięta Przy udziale Prokuratora Ilony Talar po rozpoznaniu w dniach 29 marca 2022 roku, 12 maja 2022 roku: s p r a w y: P. T. , syna R. i B. z domu B. , ur. (...) w S. O odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie do sprawy III K 4/20 Sądu Okręgowego w S. . o r z e k a : 1. Na podstawie art. 552 § 4 kpk wniosek P. T. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w okresie od dnia 28 czerwca 2019 roku do dnia 17 października 2019 roku w sprawie III K 4/20 Sądu Okręgowego w S. oddala. 2. Na podstawie art. 554 § 4 kpk postępowanie jest wolne od kosztów sądowych. /Sędzia SO Józef Grocholski/ UZASADNIENIE Formularz UWO Sygnatura akt III Ko 107/22 1. WNIOSKODAWCA P. T. 2. ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna Odsetki 10.000 zł Brak żądania 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 50.000 zł Brak żądania 3. Inne Wnioskodawca żąda w/w odszkodowania i zadośćuczynienia za okres jego tymczasowego aresztowania od dnia od dnia 28.06.2019r do dnia 17.10.2019r , gdzie w tej samej sprawie został prawomocnie uniewinniony wyrokiem sądu od zarzucanych mu czynów. (wniosek k. 3-9) 4.3. Ustalenie faktów 0.1.3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 1. Prokuratura Rejonowa (...) w S. prowadziła postępowanie przygotowawcze , w którym P. T. był podejrzany o popełnienie w dniu 15.06.2018r przestępstwa- zbrodni z art. 156 § 1 pkt 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk . Był zatrzymany tego samego dnia przez policję. Następnie nie stawiał się na wezwania prokuratury celem przesłuchania, gdzie jeden raz udało się doręczyć mu wezwanie , lecz mimo to nie stawił się . Wnioskodawca był wcześniej ośmiokrotnie karany sądownie za różne przestępstwa . W tej sytuacji , w stosunku do wnioskodawcy P. T. na etapie postępowania przygotowawczego, na wniosek prokuratury postanowieniem Sądu Rejonowego (...) w S. z dnia 10.04.2019r sygn. akt VI Kp 402/19 wydano postanowienie o jego tymczasowym aresztowaniu do sprawy. W uzasadnieniu tego postanowienia sąd wskazał , że wnioskodawca , ówczesny podejrzany, ukrywa się przed organami ścigania i odpowiedzialnością karną, że nie stawiał się na wezwania prokuratury celem jego przesłuchania , gdzie nawet raz udało się doręczyć mu wezwania i w zw. z tym nie mogą toczyć się bez jego udziału czynności procesowe w sprawie. W dniu 26 kwietnia 2019r prokuratura wydała list gończy za wnioskodawcą. Poszukiwany P. T. został zatrzymany i tymczasowo aresztowany od dnia 28 czerwca 2019 do dnia 17. października 2019r , kiedy to został zwolniony z aresztu na podstawie postanowienia prokuratury z dnia 17.10.2019r o zmianie tymczasowego aresztowania na inne , wolnościowe środki zapobiegawcze. Akt oskarżenia sporządzono 31.12.2019r i rozpoznający sprawę Sąd Okręgowy w S. prawomocnym wyrokiem z dnia 13.11.2020r sygn. akt III K 4/20 uniewinnił P. T. od popełnienia zarzucanego mu czynu.( wyrok utrzymanym w mocy wyrokiem odwoławczym Sądu Apelacyjnego w S. sygn. akt II AKa 329/20 z dnia 13 maja 2021r) . Pełnomocnik wnioskodawcy złożył do sądu niniejszy wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie w dniu 18 lutego 2022r. Wnioskodawca nie stawił się na przesłuchanie w niniejszej sprawie , gdyż aktualnie ukrywa się, ponieważ jest poszukiwany celem odbycia kary pozbawienia wolności z innego , wcześniejszego wyroku sądowego. Akta sprawy III K 4/20: -protokół zatrzymania 15.06.2019r -postanowienie VI Kp 402 o tymczasowym aresztowaniu - list gończy -postanowienie o zmianie tymczasowego aresztowania na inne środki zapobiegawcze -akt oskarżenia -wyrok III K 4/20 -wyrok II AKa 329/20 Akta III Kp 107/22: -protokół rozprawy -zeznania świadka B. T. 21 274 276 397-398 436 531 570 44, 53-54 53-54 0.1.3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 4. ocena DOWODów a. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1 Wszystkie wymienione tam dowody Stan faktyczny tej sprawy w gruncie rzeczy jest niesporny i nie budzi wątpliwości. Wszystkie dowody są wiarygodne i żadna ze stron nie kwestionowała ich wiarygodności. Sporna jest tylko ocena prawna tego stanu faktycznego. 0.1.4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów 0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki 10.000zł Zwięźle o powodach podstawy prawnej Podstawa prawną dla rozstrzygnięcia tego wniosku jest art. 552 § 4 kpk który stwierdza , że odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługują w razie „niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania”. Zdaniem sądu orzekającego , w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek dotyczący wymogu „niewątpliwie niesłusznego” pozbawienia wolności. Podobnie oceniają taką sytuację inne sądy w utrwalonej linii orzeczniczej, w tym Sąd Najwyższy. II KK 452/17, Pojęcie „niewątpliwie niesłusznego” tymczasowego aresztowania, użytego w przepisie art. 552 § 4 k.p.k. - Wyrok Sądu Najwyższego LEX nr 2549252 - wyrok z dnia 8 maja 2018 r. TEZA | aktualna „Odpowiedzialność Skarbu Państwa może zostać wyłączona, gdy okoliczności konkretnej sprawy wskazują, że co prawda z uwagi na ostateczne rozstrzygnięcie tymczasowe aresztowanie było niesłuszne, ale stosowanie tego środka zapobiegawczego było konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Chodzi tu o ocenę zachowania się oskarżonego w toku procesu, które może świadczyć o celowym utrudnianiu jego przebiegu, np. ukrywanie się, uporczywe niestawianie się na wezwania lub utrudnianie postępowania w inny bezprawny sposób. W takich wypadkach wprawdzie, z perspektywy ostatecznego prawomocnego rozstrzygnięcia, tymczasowe aresztowanie było niesłuszne, ale wobec zawinionego zachowania oskarżonego, które doprowadziło do konieczności jego zastosowania, nie można uznać, że było niewątpliwie niesłuszne (...). Jeśli to zachowanie wnioskodawcy doprowadziło do zastosowania tymczasowego aresztowania, to tymczasowe aresztowanie nie może być uznane za niewątpliwie niesłuszne, nawet gdyby do takiego wniosku prowadziło orzeczenie końcowe”. Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy Sądu Najwyższego. W tej sytuacji bezprzedmiotowe, rewelentne i niepotrzebne są rozważania na temat konkretnych ewentualnych krzywd i uszczerbków majątkowych , jakich mógł doznać wnioskodawca w zw. z jego zatrzymaniem i tymczasowym aresztowaniem z tego wniosku w ramach niniejszego postępowania w tym trybie. Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 50.000zł Zwięźle o powodach podstawy prawnej Identyczne jak powyżej przy odszkodowaniu Inne 3. Zwięźle o powodach podstawy prawnej 4. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki Oddalenie w całości z powodów jak wyżej Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki Oddalenie w całości z powodów jak wyżej Inne 3. 5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 Zgodnie z normą prawna przepisu cytowanego w wyroku , posępowanie w tego typu sprawach z urzędu wolne jest od kosztów sądowych. 7. PODPIS Sędzia S.O. Józef Grocholski

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę