III KO 105/22

Sąd Najwyższy2022-10-18
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościsąd rejonowysąd najwyższypostępowanie karneznajomość osobistafunkcjonariusz policji

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Miechowie o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że trudności proceduralne i znajomość stron nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu.

Sąd Rejonowy w Miechowie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jako powody wskazano wyłączenie wszystkich sędziów wydziału karnego, w tym z powodu znajomości osobistych z oskarżonymi i ich rodzinami, a także współpracę jednego z oskarżonych (policjanta) z sądem. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że brak doświadczenia w danej procedurze lub znajomość stron nie są wystarczającymi przesłankami do przekazania sprawy, a jedynie zwyczajnym elementem praktyki sądowej.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Miechowie o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, złożony na podstawie art. 37 k.p.k. z powodu rzekomego naruszenia dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy argumentował, że wszyscy sędziowie wydziału karnego są wyłączeni od rozpoznania sprawy. Wskazano na znajomość osobistą jednego z sędziów z oskarżonym i matką drugiego, a także na fakt, że jeden z oskarżonych jest funkcjonariuszem policji współpracującym z sądem. Dodatkowo, sędziowie orzekający w wydziale cywilnym mieliby rozpoznać sprawę, co Sąd Rejonowy uznał za wykraczające poza ich specjalizację. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości może być podstawą przekazania sprawy tylko w sytuacjach, gdy obiektywny obserwator mógłby mieć uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu. Stwierdzono, że brak doświadczenia zawodowego w stosowaniu innej procedury, choć wymaga większego nakładu pracy, nie pozbawia stron prawa do sprawiedliwego rozpoznania sprawy i stanowi zwyczajny element praktyki sądowej, szczególnie w małych sądach. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek był próbą uchylenia się od rozpoznania sprawy i nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności, podobnie jak brak doświadczenia w danej procedurze, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, jeśli nie budzą uzasadnionych wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak doświadczenia zawodowego w stosowaniu innej procedury oraz znajomość stron nie pozbawia sądu możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy i nie narusza dobra wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono, że są to zwyczajne elementy praktyki sądowej, zwłaszcza w małych sądach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosek nie uwzględniony

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznaoskarżony
M. A.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z powodu naruszenia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 263 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnionych wątpliwości co do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd. Znajomość osobista i współpraca służbowa nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu w kontekście dobra wymiaru sprawiedliwości. Brak doświadczenia zawodowego w danej procedurze jest zwyczajnym elementem praktyki sądowej, a nie przesłanką do przekazania sprawy.

Odrzucone argumenty

Wyłączenie wszystkich sędziów wydziału karnego z powodu znajomości osobistych i współpracy z oskarżonym. Przekroczenie obszaru specjalizacji zawodowej sędziów wydziału cywilnego jako podstawa do przekazania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

próba uchylenia się Sądu Rejonowego w Miechowie od rozpoznania sprawy zwyczajny element praktyki sądowej

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi z powodu znajomości osobistych lub braku doświadczenia zawodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małego sądu i konkretnych okoliczności wyłączenia sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z wyłączeniem sędziów i funkcjonowaniem małych sądów, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Czy znajomość z oskarżonym i brak doświadczenia to powód do przekazania sprawy? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 105/22
POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie R. K. i M. A.
oskarżonych o czyny z art. 263 § 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 18 października 2022 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Miechowie
zawartego w postanowieniu z dnia 7 września 2022 r.,
sygn. akt II K 156/22
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 7 września 2022 r., sygn. akt II K 156/22
,
Sąd Rejonowy w Miechowie zwrócił się w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na przesłankę dobra wymiaru sprawiedliwości.
W uzasadnieniu wniosku Sąd Rejonowy wskazał, że: „sędziowie tut. Sądu orzekający w II Wydziale Karnym są wyłączeni od rozpoznania niniejszej sprawy (w tym jeden z sędziów z uwagi na fakt, że zna osobiście jednego z oskarżonych i matkę drugiego, a tut. Sąd jest jednostką niewielką), oskarżony R. K.  jako funkcjonariusz policji współpracował z tutejszym sądem, a sędziowie którzy na chwilę obecną mogą rozpoznać niniejszą sprawę orzekają w wydziale cywilnym”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Treść postanowienia Sądu Rejonowego w Miechowie i jego uzasadnienie prowadzą do wniosku, że podstawą przekazania sprawy II K 156/22 w trybie art. 37 k.p.k. miałby być fakt, że wszyscy sędziowie orzekający w wydziale karnym zostali wyłączeni od jej rozpoznawania, w tym m.in. z uwagi na znajomość o charakterze towarzyskim z jednym z oskarżonych i matką drugiego z nich oraz współpracę służbową oskarżonego R. K., będącego funkcjonariuszem policji, z Sądem Rejonowym w Miechowie, wskutek czego jedynie sędziowie orzekający w wydziale cywilnym są w stanie rozpoznać tę sprawę. Przedmiotowy wniosek stanowi więc próbę uchylenia się Sądu Rejonowego w Miechowie od rozpoznania sprawy tylko z tego powodu, że wykracza ona poza obszar specjalizacji zawodowej wyznaczonego w losowaniu referenta z wydziału cywilnego. Tego rodzaju argument nie może być uznany za okoliczność wskazującą na wystąpienie obaw o naruszenie dobra wymiaru sprawiedliwości (tak też m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2022 r., sygn. akt V KO 32/22).
Dobro wymiaru sprawiedliwości może być podstawą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu między innymi w takich sytuacjach, w których postronny, obiektywnie oceniający okoliczności procesowe sprawy obserwator postępowania, świadomy jednak podstawowych reguł rządzących procesem karnym oraz roli i umiejscowienia organów postępowania, mógłby powziąć uzasadnione wątpliwości co do tego, czy sąd właściwy jest w stanie sprawę taką w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać. Brak doświadczenia zawodowego w stosowaniu innej niż dotychczas procedury z pewnością wymaga od sędziego większego nakładu pracy, ale nie pozbawia stron prawa do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd, a nadto stanowi zwyczajny element praktyki sądowej, który znajduje uzasadnienie zwłaszcza w tak małym sądzie, jak Sąd Rejonowy w Miechowie, w którym orzeka tylko kilku sędziów.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI