III KO 104/25

Sąd Najwyższy2025-08-13
SNKarneinneWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćpowiązania rodzinnepowiązania zawodowesędziaoskarżonykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości przez powiązania rodzinne i zawodowe sędziów z oskarżonymi.

Sąd Okręgowy w Krakowie, a także Naczelnik Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji, wystąpili do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej m.in. pracowników sądu i męża sędzi, innemu sądowi równorzędnemu. Argumentowano, że istniejące powiązania rodzinne i zawodowe sędziów z oskarżonymi mogą budzić wątpliwości co do bezstronności orzekania i podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez Sąd Okręgowy w Krakowie oraz Naczelnika Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji. Wniosek argumentowano zagrożeniem dla dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikającym z faktu, że wśród oskarżonych znajdują się pracownice Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia oraz mąż sędzi orzekającej w Sądzie Okręgowym w Krakowie. Sąd Okręgowy wskazał, że sędziowie miejscowo właściwego sądu znają żonę oskarżonego z kontaktów zawodowych i osobistych, a także z uwagi na wspólny budynek sądu, co może rodzić przekonanie o braku możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za zasadne, podkreślając, że powiązania rodzinne sędziego z oskarżonym mogą realnie podważać autorytet i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. W celu przeciwdziałania takim spekulacjom, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie, który znajduje się na terenie innej apelacji, co ma zapewnić niezależność rozstrzygnięcia i dogodne warunki dla stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, powiązania te mogą stanowić podstawę do przekazania sprawy, jeśli mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności orzekania i podważyć zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania rodzinne (małżeńskie) sędziego orzekającego w sądzie właściwym miejscowo z oskarżonym są okolicznością uzasadniającą skorzystanie z instytucji przekazania sprawy, gdyż mogą w sposób realny podważać autorytet i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, tworząc w opinii publicznej przekonanie o braku możliwości niezawisłego i bezstronnego rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
X.4Y.4inneoskarżony
X.5Y.5inneoskarżony
R.L.inneoskarżony
X.2Y.2inneoskarżony
X.3Y.3inneoskarżony
X.Y.inneoskarżony
X.6Y.6inneoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja umożliwiająca przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w sytuacji powstania nadzwyczajnych i racjonalnych względów związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności lub rzutować na swobodę orzekania.

Pomocnicze

k.k. art. 272

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości poprzez powiązania rodzinne i zawodowe sędziów z oskarżonymi. Możliwość powstania w opinii publicznej przekonania o braku bezstronności i niezawisłości sądu. Konieczność zapewnienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości mogą wywołać przekonanie o braku możliwości bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy mogą w sposób realny podważać autorytet i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku możliwości rozpoznania sprawy dotyczącej m. in. męża wskazanej sędzi, w sposób niezawisły i bezstronny

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na powiązania rodzinne i zawodowe sędziów z oskarżonymi, naruszające dobro wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiązań rodzinnych i zawodowych w kontekście sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest transparentność i unikanie pozorów braku bezstronności w sądownictwie, nawet jeśli faktycznie sędziowie są obiektywni. Ilustruje mechanizmy ochrony zaufania publicznego do sądów.

Czy powiązania rodzinne sędziego z oskarżonym zawsze oznaczają brak sprawiedliwości? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 104/25
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie
X.4Y.4, X.5Y.5, R.L., X.2Y.2, X.3Y.3, X.Y., X.6Y.6
oskarżonych z art. 272 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2025 r.,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III K 109/25
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy dotyczącej wskazanych wyżej oskarżonych, innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, które miałoby być zagrożone poprzez fakt, iż oskarżonymi w tej sprawie są m.in. X.2Y.2 i X.3Y.3, wieloletnie pracownice Sądu Rejonowego dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie oraz X.Y., […] notariusz będący jednocześnie mężem sędzi X.1Y.1, która dotychczas pełniła służbę w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie, aktualnie zaś jest na delegacji stałej w Sądzie Okręgowym w Krakowie w II Wydziale Cywilnym – Odwoławczym. Sędziowie Sądu miejscowo właściwego dobrze znają żonę oskarżonego z aplikacji, ale także pracy zawodowej, w tym wspólnych szkoleń, zgromadzeń. Nieuniknione są dalsze kontakty sędziów Sądu miejscowo właściwego z żoną oskarżonego, a to z uwagi na wspólnie zajmowany budynek przez Sąd Okręgowy i wymieniony wyżej Sąd Rejonowy.
Zależności zawodowe tego natomiast rodzaju, pomiędzy stronami postępowania a sędzią orzekającym w miejscowo właściwym sądzie, mogą wywołać przekonanie o braku możliwości bezstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Naczelnik […] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w K. w nadesłanym wniosku, powołując się na tożsame argumenty, wniósł o przekazanie sprawy niniejszej do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny.
Wskazać należy, że skorzystanie z art. 37 k.p.k. może mieć miejsce jedynie w sytuacji powstania nadzwyczajnych a zarazem racjonalnych względów związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości, do których także należą okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy lub rzutować na swobodę orzekania. Na wnioskującym sądzie ciąży natomiast obowiązek wykazania i uzasadnienia, że w konkretnym przypadku osądzenie sprawy przez sąd właściwy zagraża tak istotnej wartości, jaką jest dobro wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek Sądu Okręgowego w Krakowie spełnia powyższe wymogi. Trafnie bowiem podniesiono w nim, że dobro wymiaru sprawiedliwości zostało w tej sprawie zagrożone poprzez fakt, że miałoby dojść do osądzenia sprawy przez sąd właściwy w sytuacji, kiedy oskarżonym w sprawie jest X.Y., mąż sędzi X.1Y.1, która dotychczas pełniła służbę w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty w Krakowie, aktualnie jest na stałej delegacji w Sądzie Okręgowym w Krakowie w II Wydziale Cywilnym – Odwoławczym i jest osobą osobiście znaną wszystkim sędziom tego sądu. Nie ulega natomiast wątpliwości, że powiazania rodzinne (małżeńskie) sędziego orzekającego na co dzień w sądzie właściwym miejscowo z oskarżonym, są okolicznościami uzasadniającymi skorzystanie z instytucji art. 37 k.p.k., gdyż
mogą w sposób realny podważać autorytet i zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Jasne jest bowiem, że z racji tych powiązań może więc powstać w opinii publicznej przekonane o braku możliwości rozpoznania sprawy dotyczącej m. in. męża wskazanej sędzi, w sposób niezawisły i bezstronny, a tego rodzaju spekulacjom ma przeciwdziałać przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi.
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w Rzeszowie, który znajduje się na terenie apelacji rzeszowskiej, uwzględni wskazany wcześniej aspekt wykluczenia wszelkich podejrzeń co do niezależnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również zapewni stronom dogodne możliwości komunikacyjne dojazdu do siedziby tego Sądu.
Mając na uwadze powyższe, rozstrzygnięto jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI