III KO 101/18

Sąd Najwyższy2018-10-03
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowanianiewłaściwa obsada sądubezwzględna przyczyna odwoławczaSąd NajwyższySąd Apelacyjnyk.p.k.prawo ustrojowe

Sąd Najwyższy wznowił postępowanie i uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia apelacji z powodu niewłaściwej obsady sądu.

Sąd Najwyższy, na wniosek Prezesa Sądu Apelacyjnego i Dyrektora Departamentu Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej, wznowił postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego o odmowie przyjęcia apelacji. Uznano, że doszło do bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu niewłaściwej obsady sądu, gdyż przewodniczącym składu jednoosobowego był sędzia sądu okręgowego delegowany do sądu apelacyjnego, co było niezgodne z prawem.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. akt II Akz [...]), które utrzymywało w mocy zarządzenie Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 maja 2016 r. o odmowie przyjęcia apelacji w sprawie J. R.. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez Prezesa Sądu Apelacyjnego oraz poparty przez Dyrektora Departamentu Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że doszło do niewłaściwej obsady sądu. Przewodniczącym jednoosobowego składu Sądu Apelacyjnego był sędzia sądu okręgowego delegowany do tego sądu, co naruszało przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych, które nie przewidywały możliwości przewodniczenia składowi sądu apelacyjnego przez sędziego delegowanego, z wyjątkiem specyficznych sytuacji nie mających zastosowania w tym przypadku. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia delegowany do sądu apelacyjnego nie może być przewodniczącym jednoosobowego składu tego sądu, jeśli nie wynika to z przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych nie przewidywały możliwości przewodniczenia składowi sądu apelacyjnego przez sędziego delegowanego, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wznowienie postępowania i uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

J. R.

Strony

NazwaTypRola
J. R.osoba_fizycznastrona postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - niewłaściwa obsada sądu.

Pomocnicze

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 46

Przepis określający zasady obsady sądu, w tym udział sędziów delegowanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa obsada sądu (sędzia delegowany jako przewodniczący jednoosobowego składu sądu apelacyjnego) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. niewłaściwie obsadzony sąd przewodniczącym składu jednoosobowego Sądu Apelacyjnego był delegowany do tego Sądu sędzia sądu okręgowego

Skład orzekający

Andrzej Ryński

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu i bezwzględnych przyczyn odwoławczych w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego delegowanego w sądzie apelacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawidłowej obsady sądu, która ma kluczowe znaczenie dla sprawiedliwości postępowania. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń.

Błąd proceduralny w Sądzie Apelacyjnym doprowadził do wznowienia sprawy przez Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 101/18
POSTANOWIENIE
Dnia 3 października 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
w sprawie
J. R.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 października 2018 r.
kwestii wznowienia z urzędu
postępowania zakończonego p
ostanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. akt II Akz […])
,
postanowił:
1) wznowić postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. akt II Akz
[…]
)
2) uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 14 lutego 2017 r. (sygn. akt II Akz
[…]
) utrzymujące w mocy zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 maja 2016 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia apelacji i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
w celu ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;
3) kosztami postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt II Akz
[…]
) utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie dotyczące odmowy przyjęcia apelacji w sprawie J. R..
Prezes Sądu Apelacyjnego w
[…]
złożył wniosek o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 542 § 1 i § 3 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 9 § 2 k.p.k. z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Stanowisko dotyczące konieczności wznowienia postępowania podzielił także Dyrektor Departamentu Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek okazał się zasadny.
Potrzeba wznowienia przedmiotowego postępowania wynika z braku należytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., bowiem przewodniczącym składu jednoosobowego Sądu Apelacyjnego był delegowany do tego Sądu sędzia sądu okręgowego.
Zgodnie z obowiązującym w czasie orzekania art. 46 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, w składzie sądu mógł brać udział tylko jeden sędzia innego sądu. Sędzia sądu niższego nie mógł być przewodniczącym składu sądu z wyjątkiem przypadku, gdy Minister Sprawiedliwości przyznał takie prawo sędziemu sądu rejonowego, delegowanemu do sądu okręgowego.
Brak było analogicznej normy dotyczącej przewodniczenia składowi Sądu Apelacyjnego. Oznacza to, że na moment orzekania w sprawie przez Sąd Apelacyjny w
[…]
ustawa nie przewidywała możliwości przewodniczenia składowi tego sądu przez sędziego delegowanego. W przypadku zaś składu jednoosobowego wykluczało to równocześnie orzekanie. Innymi słowy pierwotna delegacja sędziego sprawozdawcy nie obejmowała, (bo i z uwagi na jednoznaczne uregulowania ustawowe - obejmować nie mogła) orzekania w Sądzie Apelacyjnym w
[…]
w składzie jednoosobowym. Tego rodzaju uchybienia orzecznictwo Sądu Najwyższego jednomyślnie kwalifikuje, jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. niewłaściwie obsadzony sąd (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2011 r., III KK 213/11
LEX nr 955023).
Wobec powyższego należało uchylić postanowienie
Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt II Akz
[…]
) i wznowić zakończone nim postępowanie zażaleniowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI