III KO 100/16

Sąd Najwyższy2017-01-18
SNKarneprzestępstwa narkotykoweWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaprzepadekustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiTrybunał Konstytucyjnywłasnośćsąd najwyższykonstytucja

Sąd Najwyższy wznowił postępowanie i uchylił wyrok w części dotyczącej przepadku samochodu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania karnego dotyczący przepadku samochodu marki Audi A6. Postępowanie zostało wznowione i uchylone w części dotyczącej przepadku, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznał przepis pozwalający na taki przepadek za niezgodny z konstytucją w określonych okolicznościach. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI. Postępowanie zostało wznowione i przekazane do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. Podstawą tej decyzji był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2015 r. (sygn. akt SK 59/13), który orzekł niezgodność z konstytucją art. 70 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, gdy właściciel dochował należytej staranności. Sąd Najwyższy uznał, że stan wiedzy właściciela pojazdu, Z. O., odnośnie sposobu wykorzystania samochodu nie został należycie zbadany w poprzednim postępowaniu i wymaga ponownego ustalenia przez sąd pierwszej instancji. Wnioskodawczyni, K. O. (córka zmarłego Z. O.), była legitymowana do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis narusza zasadę proporcjonalności i prawo własności, jeśli właściciel nie miał możliwości przewidzenia przestępczego wykorzystania przedmiotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wznowienie postępowania i uchylenie wyroku w części dotyczącej przepadku

Strona wygrywająca

K. O. (wnioskodawczyni)

Strony

NazwaTypRola
K. S.osoba_fizycznaoskarżony
N. G.osoba_fizycznaoskarżony
M. S.osoba_fizycznaoskarżony
K. O.osoba_fizycznawnioskodawca (wykonująca uprawnienia pokrzywdzonego)
Z. O.osoba_fizycznawłaściciel samochodu (pokrzywdzony)

Przepisy (3)

Główne

u.p.n. art. 70 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przepis w zakresie, w jakim dopuszcza orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym, jest niezgodny z Konstytucją RP.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania przez Sąd Najwyższy.

k.p.k. art. 52 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa, kto wykonuje prawa przysługujące pokrzywdzonemu po jego śmierci.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 70 ust. 1 u.p.n. z Konstytucją RP w kontekście przepadku mienia niebędącego własnością sprawcy. Brak należytego zbadania stanu wiedzy właściciela pojazdu o jego przestępczym wykorzystaniu w postępowaniu niższej instancji.

Godne uwagi sformułowania

wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 października 2012r., sygn. akt II AKa …/12, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II K ../11 w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w punkcie XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O. niezgodność z konstytucją art. 70 ust. 1 u.p.n. w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym.

Skład orzekający

Roman Sądej

przewodniczący

Marian Buliński

sprawozdawca

Józef Dołhy

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przepadku mienia niebędącego własnością sprawcy w świetle Konstytucji RP oraz zasady wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel dochował należytej staranności i nie mógł przewidzieć przestępczego wykorzystania przedmiotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na prawomocne orzeczenia sądowe i chronić prawa właścicieli, którzy nie przyczynili się do przestępstwa.

Wyrok TK chroni właścicieli: przepadek auta możliwy tylko w określonych sytuacjach!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 100/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej (przewodniczący)
‎
SSN Marian Buliński (sprawozdawca)
‎
SSN Józef Dołhy
Protokolant Łukasz Biernacki
w sprawie:
K. S., N. G., M. S.
z wniosku K. O., wykonującej uprawnienia pokrzywdzonego - o wznowienie postępowania
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2017 r.,
‎
wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 października 2012r., sygn. akt II AKa …/12, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II K ../11 w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w punkcie XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O.,
1. wznawia postępowanie i uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w punkcie XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O. i przekazuje w tym zakresie sprawę Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania.
2. zarządza zwrot opłaty uiszczonej przez wnioskodawczynię,
3. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r., Sąd Okręgowy skazał oskarżonych: K. S., N. G. oraz M. S. za przestępstwa określone m.in. w art. 55 ust. 1 i 3 i art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (
Dz.U. 2005, Nr 179 poz. 1485 ze zm., dalej u.p.n.), wymierzając im kary bezwzględnego pozbawienia wolności. Jednocześnie w postępowaniu tym ustalił, że do popełnienia przez N. G. przestępstwa objętego wyrokiem wykorzystany został pojazd marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiący własność Z. O. i na mocy art. 70 ust. 1 u.p.n. w punkcie XII wyroku z dnia 9 maja 2013 r. w sprawie II K …/11 orzekł przepadek tego samochodu.
Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył właściciel auta, Z. O., w drodze skargi konstytucyjnej. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny wydał w dniu 22 października 2013 r. postanowienie tymczasowe o charakterze zabezpieczającym, sygn. akt SK 59/13, wstrzymujące wykonanie punktu XII zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w O. w części dotyczącej przepadku samochodu należącego do Z. O. Dnia 28 października 2015 r. Trybunał Konstytucyjny na skutek wszczętego skargą postępowania, wydał wyrok w sprawie o sygn. akt SK 59/13, orzekając niezgodność z konstytucją art. 70 ust. 1 u.p.n. w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym.
Dnia 19 grudnia 2015 r. Z. O. zmarł. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.k. prawa mu przysługujące wykonuje osoba najbliższa – K. O., córka pokrzywdzonego.
Dnia 21 listopada 2016 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo procesowe, w którym K. O. wnosi o wznowienie postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 maja 2012 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2012 r. i uchylenie punktu XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
K. O. była legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 540 § 2 k.p.k.
Jednocześnie, uwzględniając treść Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt SK 59/13, Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność stanu wiedzy Z. O. odnośnie sposobu wykorzystania należącego do niego samochodu marki Audi A6 2.5 TDI nie została należycie zbadana w postępowaniu prowadzonym przez sądy I i II instancji i powinna być przedmiotem ustaleń Sądu Okręgowego w O. w postępowaniu prowadzonym na skutek niniejszego orzeczenia. Dopiero ustalony przez sąd
meriti
stan faktyczny może stać się podstawą rozstrzygnięcia co do użytego w celach przestępczych samochodu, należącego do Z. O.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak we wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI