III KO 100/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wznowił postępowanie i uchylił wyrok w części dotyczącej przepadku samochodu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania karnego dotyczący przepadku samochodu marki Audi A6. Postępowanie zostało wznowione i uchylone w części dotyczącej przepadku, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznał przepis pozwalający na taki przepadek za niezgodny z konstytucją w określonych okolicznościach. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.
Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI. Postępowanie zostało wznowione i przekazane do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. Podstawą tej decyzji był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2015 r. (sygn. akt SK 59/13), który orzekł niezgodność z konstytucją art. 70 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, gdy właściciel dochował należytej staranności. Sąd Najwyższy uznał, że stan wiedzy właściciela pojazdu, Z. O., odnośnie sposobu wykorzystania samochodu nie został należycie zbadany w poprzednim postępowaniu i wymaga ponownego ustalenia przez sąd pierwszej instancji. Wnioskodawczyni, K. O. (córka zmarłego Z. O.), była legitymowana do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis narusza zasadę proporcjonalności i prawo własności, jeśli właściciel nie miał możliwości przewidzenia przestępczego wykorzystania przedmiotu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wznowienie postępowania i uchylenie wyroku w części dotyczącej przepadku
Strona wygrywająca
K. O. (wnioskodawczyni)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| N. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K. O. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (wykonująca uprawnienia pokrzywdzonego) |
| Z. O. | osoba_fizyczna | właściciel samochodu (pokrzywdzony) |
Przepisy (3)
Główne
u.p.n. art. 70 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Przepis w zakresie, w jakim dopuszcza orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym, jest niezgodny z Konstytucją RP.
Pomocnicze
k.p.k. art. 540 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wznowienia postępowania przez Sąd Najwyższy.
k.p.k. art. 52 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa, kto wykonuje prawa przysługujące pokrzywdzonemu po jego śmierci.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 70 ust. 1 u.p.n. z Konstytucją RP w kontekście przepadku mienia niebędącego własnością sprawcy. Brak należytego zbadania stanu wiedzy właściciela pojazdu o jego przestępczym wykorzystaniu w postępowaniu niższej instancji.
Godne uwagi sformułowania
wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 października 2012r., sygn. akt II AKa …/12, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II K ../11 w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w punkcie XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O. niezgodność z konstytucją art. 70 ust. 1 u.p.n. w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym.
Skład orzekający
Roman Sądej
przewodniczący
Marian Buliński
sprawozdawca
Józef Dołhy
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przepadku mienia niebędącego własnością sprawcy w świetle Konstytucji RP oraz zasady wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciel dochował należytej staranności i nie mógł przewidzieć przestępczego wykorzystania przedmiotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na prawomocne orzeczenia sądowe i chronić prawa właścicieli, którzy nie przyczynili się do przestępstwa.
“Wyrok TK chroni właścicieli: przepadek auta możliwy tylko w określonych sytuacjach!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KO 100/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej (przewodniczący) SSN Marian Buliński (sprawozdawca) SSN Józef Dołhy Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie: K. S., N. G., M. S. z wniosku K. O., wykonującej uprawnienia pokrzywdzonego - o wznowienie postępowania po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2017 r., wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 października 2012r., sygn. akt II AKa …/12, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II K ../11 w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w punkcie XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O., 1. wznawia postępowanie i uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia przyjętego w punkcie XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O. i przekazuje w tym zakresie sprawę Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania. 2. zarządza zwrot opłaty uiszczonej przez wnioskodawczynię, 3. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 maja 2013 r., Sąd Okręgowy skazał oskarżonych: K. S., N. G. oraz M. S. za przestępstwa określone m.in. w art. 55 ust. 1 i 3 i art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( Dz.U. 2005, Nr 179 poz. 1485 ze zm., dalej u.p.n.), wymierzając im kary bezwzględnego pozbawienia wolności. Jednocześnie w postępowaniu tym ustalił, że do popełnienia przez N. G. przestępstwa objętego wyrokiem wykorzystany został pojazd marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiący własność Z. O. i na mocy art. 70 ust. 1 u.p.n. w punkcie XII wyroku z dnia 9 maja 2013 r. w sprawie II K …/11 orzekł przepadek tego samochodu. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżył właściciel auta, Z. O., w drodze skargi konstytucyjnej. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny wydał w dniu 22 października 2013 r. postanowienie tymczasowe o charakterze zabezpieczającym, sygn. akt SK 59/13, wstrzymujące wykonanie punktu XII zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w O. w części dotyczącej przepadku samochodu należącego do Z. O. Dnia 28 października 2015 r. Trybunał Konstytucyjny na skutek wszczętego skargą postępowania, wydał wyrok w sprawie o sygn. akt SK 59/13, orzekając niezgodność z konstytucją art. 70 ust. 1 u.p.n. w zakresie, w jakim dopuszcza on orzeczenie przepadku przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa, a niebędącego własnością sprawcy, w sytuacji gdy właściciel lub inna osoba uprawniona, mimo zachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach nie przewidywali i nie mogli przewidzieć, że może on służyć celom przestępczym. Dnia 19 grudnia 2015 r. Z. O. zmarł. Zgodnie z art. 52 § 1 k.p.k. prawa mu przysługujące wykonuje osoba najbliższa – K. O., córka pokrzywdzonego. Dnia 21 listopada 2016 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo procesowe, w którym K. O. wnosi o wznowienie postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 9 maja 2012 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2012 r. i uchylenie punktu XII tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia przepadku samochodu osobowego marki Audi A6 2.5 TDI, stanowiącego własność Z. O. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. K. O. była legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 540 § 2 k.p.k. Jednocześnie, uwzględniając treść Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt SK 59/13, Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność stanu wiedzy Z. O. odnośnie sposobu wykorzystania należącego do niego samochodu marki Audi A6 2.5 TDI nie została należycie zbadana w postępowaniu prowadzonym przez sądy I i II instancji i powinna być przedmiotem ustaleń Sądu Okręgowego w O. w postępowaniu prowadzonym na skutek niniejszego orzeczenia. Dopiero ustalony przez sąd meriti stan faktyczny może stać się podstawą rozstrzygnięcia co do użytego w celach przestępczych samochodu, należącego do Z. O. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak we wstępie. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI